» » Shvetsiyalik olim karantinsiz rejim koproq odamlarni koronavirusdan saqlab qolishi mumkinligini bildirdi

Shvetsiyalik olim karantinsiz rejim koproq odamlarni koronavirusdan saqlab qolishi mumkinligini bildirdi


Linchyoping universitetining biotibbiyot va klinik tadqiqotlar bolimining bosh shifokori va professori Yonni Lyudvigsson Shvetsiyaning koronavirusga qarshi strategiyasi samaraliroq ekanligini aytdi. Uning bu boradagi fikrlari Shvetsiyaning Dagens Nyheter nashrida elon qilingan.

Uning fikricha, Shvetsiyaning koronaviruga qarshi strategiyasida kasallik odamlarda tezroq tarqalishi kozda tutilgan. Biroq dastlabki hisob-kitoblarga kora, kelajakda shvedlar strategiyasi boshqa koplab davlatlar kabi mamlakatni butunlay yopgandan kora koproq odamlarning hayotini saqlab qolishi mumkin.

Yevropa modelidan virusning jamiyatda tarqalishini sekinlashtirishga yordam berishi kutilgan edi. Ammo professorning sozlariga kora, epidemiya Shvetsiya bilan bir vaqtda boshlangan mamlakatlarda har million odamga qancha vafot etganlar togri kelishini taqqoslanganda, bunday yol tutish natijalari juda kam ekanligini korsatmoqda.

Ispaniyada aholining har million nafariga togri keladigan olim holatlar soni 363 tani, Italiyada 322, Fransiyada 212, Niderlandiyada 154, Buyuk Britaniyada 145, Shvetsiyada 88 va Daniyada 46 tani tashkil etadi.

Virus tarqalishi qanchalik sekin bolsa, ommaviy immunitet shakllanishi jarayoni shunchalik uzoq vaqt oladi. Epidemiyaning yangi tolqini paydo bolishi xavfi mavjud. Agar bu cheklovlar olib tashlanganidan keyin roy bersa (butun mamlakat aholisini qachongacha izolyatsiyada saqlab, uylaridan chiqmay otirishni taqiqlash mumkinligi nomalum), kasallik tarqalishi yana yangidan avj olishi mumkin. Olimlar soni yana kopayadi, kasalxonalardagi reanimatsiya joylariga ehtiyoj ortadi, deya oz strategiyasini izohlagan Lyudvigsson.

Uning aytishicha, butun jamiyat hayotining uzoq vaqt toxtab qolishi iqtisodiyotdagi kuchli tanazzulga va ommaviy ishsizlikka, bu esa oz navbatida, aholi salomatligining yomonlashishi, ruhiy kasalliklar, yurak-qon tomir kasalliklari, saraton va hokazolar tufayli olim holatlarining kopayishiga olib keladi.

Shved modelida esa virus tezroq tarqaladi. Sogliqni saqlash tizimi va intensiv terapiya bolimiga yuk dastlab ortadi, ammo keyin tenglashib, asta-sekinlik bilan pasayadi. Agar kasallanish xavfi yuqori bolganlar izolyatsiya qilinmasa, olim holatlari ham dastlab kop boladi.

Olimning takidlashicha, Shvetsiyada hozir olim darajasi yuqori, lekin otgan yilning xuddi shu davriga nisbatan uncha katta emas.

Bularning barchasi shuni korsatadiki, askariyat keksalar bevosita koronavirus tufayli emas, balki kasallik paytida koproq vafot etmoqda. Afsuski, OAVlar tasvirlayotgan ommaviy olim fuqarolarni qorqitib, karaxt qilib qoyadi, deydi shvetsiyalik shifokor.

Jamiyatning muhim vazifasi imkon qadar koproq odamlar hayotini saqlab qolish, degan goyadan kelib chiqsa, yaqin yillarda qaysi model koproq odamlar hayotini saqlab qolishi, undan ham muhimi ularning qay biri ularning umrini uzoqroq saqlab qolishi qiziq, deydi Lyudvigsson.

Olimning takidlashicha, statistika bilan bir qatorda, u mavjud bilimlarga asoslanib quyidagi jihatlar boyicha hisob-kitoblarni amalga oshirdi: har xil yosh guruhlarida COVID-19 bilan kasallanish va olim darajasi, virusning tarqalishi, ommaviy immunitetning shakllanishiga oid prognozlar va otgan inqirozlar (masalan, 20082009-yillardagi jahon inqirozi) davomida toplangan tajriba asosida iqtisodiy inqirozning fuqarolar hayoti va sogligiga tasiri.

Hisob-kitoblar shuni korsatadiki, Shvetsiyamodeliga amal qilganga nisbatan Yevropa modelga muvofiq jamiyatni toxtatish katta ehtimol bilan yaqin yillarda olim holatlarining ortishiga olib keladi. Va bunda hali uzoq muddatli psixosotsial tasirlarning hayot sifatiga salbiy tasirini va jamiyatni toxtatishning sof iqtisodiy oqibatlarini hisobga olmadik, deb takidlagan u.

Uning aytishicha, ommaviy immunitetni shakllantirish kerak va buni dastlab yoshlarda amalga oshirish lozim. Aks holda epidemiya aholining katta qismini emlash amalga oshirish imkoniyati paydo bolgunga qadar davom etadi bunga bir yoki ikki yil talab etilishi mumkin.

Biz, 70 dan oshganlar esa kasallanish xavfi borasida qanday oylashimizdan qati nazar, sogliqni saqlash tizimini ortiqcha yuklantirmaslik uchun izolyatsiyaga konikishimiz kerak. Kasallikka chalinish xavfi kamroq bolgan odamlar odatiy hayot tarziga qanchalik tez qaytib, korxonalarni bankrotlikdan, jamiyatni esa ommaviy ishsizlikdan saqlab qolishni boshlasa, shuncha yaxshi, deyiladi maqola yakunida.

Jons Hopkins malumotlariga kora, 17-aprelga kelibShvetsiyada koronavirusga chalinganlar soni 12 540 kishiga yetgan, 1 400 kishi vafot etgan.

Eslatib otamiz, Belarusda ham keng qamrovli karantin choralari joriy qilinmagan. Mamlakat chegaralari ochiq, davlat va xususiy kompaniyalar ish faoliyatini davom ettirmoqda. Mamlakatda futbol chempionatidavom etmoqda.



Manba: Daryo.uz
: admin (17-04-2020, 18:56)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 34) ( 0) ( 32) ( 2)
:
-
:
20 ... -