» » Yulduzga aylangan muzeylar. Jahonning eng mashhur muzeylari haqida

Yulduzga aylangan muzeylar. Jahonning eng mashhur muzeylari haqida


18-may butun dunyoda Xalqaro muzeylar kuni sifatida nishonlanadi. Sana munosabati bilan Daryo Fransiyaning LesEchos nashrida elon qilingan muzeylar haqidagi tahliliy maqolani tarjima tariqasida ayrim ozgarishlar bilan taqdim etadi.

Odatda, juda mashhurlikka erishgan sanatkorlar, sport yulduzlari tomoshabin va mablag yigishda doim yetakchilik qilib keladi. Xuddi shunday muzeylarning orasida ham yulduzlar mavjud. Bu millioner muassasalar ozlarining muvaffaqiyatlariga haqiqiy ommaviy sanoat mantigiga kirishgani uchun erishgan.

2018-yilda Parijda joylashgan Luvr muzeyi oz tarixida ilk bor 10,2 million tashrif buyuruvchilarni qabul qilib, rekord ornatdi.2017-yilda bu korsatgich 25 foizga kamroq boldi. 2019-yilga kelib esa korsatgich 9,6 millionni tashkil qildi. The Art Newspaper nashri har yili dunyoda eng kop tashrif buyurilgan muzeylar royxatini elon qilib boradi. Ushbu royxatda Luvr muzeyi bir necha yildan buyon yetakchilikni qoldan bermayapti.

Nyu-Yorkdagi Metropoliten muzeyi ham shu yili rekord natijaga erishdi. 2018-yilda muzeyga 7,36 million kishi tashrif buyurgan va bu oldingi yilgiga nisbatan 5 foizga kop degani. 2019-yilda esa muzey tashrif buyuruvchilari soni biroz pasaygan va 6,5 millionga yaqinni tashkil qilgan. Xosh, bu jamoatchilikning, asosan, katta obroga ega muassasalarga diqqatini qarayotganini anglatadimi? Buning uncha tanish bolmagan yoki kichik muzeylar faoliyatiga qanday tasiri bor?

Shubhasiz, xalqaro turizmning rivojlanishi mamlakatga juda katta foyda keltiradi. Bu borada ozida bir qancha afzalliklarni birlashtirgan Luvr uchun bonus ham bor: uning kolleksiyalari ulugvor tarixiy yodgorlik ichida bir necha asrlik tarixni qamrab olgan, shedevrlar ichra shedevr bolmish Mona Liza Luvrda saqlanadi, u dunyoning birinchi raqamli turistik yonalishi bolmish Parijda joylashgan. Bundan tashqari, tashrif buyuruvchilarning tortdan uch qismi chet elliklardir: Luvrga borish bu Montmartr yokiYelisey maydoni kabi joylar qatorida Fransiya poytaxtini kashf qilganingizni tasdiqlash katakchalaridan biridir.

Lekin Luvr turistik gigantlarning yagonasi emas. Sorbonna Nuvel universiteti professori Fransua Meresning aytishicha, dunyoda 60-80 tacha ana shunday millioner muzeylar bor. The Art Newspaper jurnali royxatining yuqori nuqtalaridan joy olgan Xitoy Milliy muzeyi (7,4 million), Vatikan muzeyi (6,9 million),Briyaniyamuzeyi (6,2 million), Tate Modern (6 million), National Gallery of London (6 million), Ermitaj (4,6 million) kabi muzeylar ham bu borada Luvrga raqobatchi bola oladi.

Bir sanoat va ommaviy mantiq mavjud: davlat va xususiy moliyaviy oqimlar, asosan, eng boy va kozga koringan tomonga qarab yonaltiriladi, deya kuzatuvlarini malum qiladi Fransua Meres. Ushbu mexanizm orqali koproq afzalliklarga ega bolganlar boshqalarga nisbatan ustunligini oshirmoqda. Bu Matfey effekti deyiladi. Bu nazariya 1998-yilda sotsiolog Robert King Merton tomonidan ishlab chiqilgan bolib, u Matfey Injilidagi quyidagi gapga asoslangan: Kimda bor bolsa, unga beramiz va u mol-kol boladi, ammo kimda yoq bolsa, bor narsasini ham tortib olamiz.

Muzeylarga aloqador bolmagan yana bir fenomen: Parij operasi davlatdan 98 million yevro miqdorida subvensiya oladi. Bunga 18 million yevro xususiy kompaniyalar ajratgan summani ham qoshish kerak. Shu vaqtda butun regiondagi 20 ga yaqin opera uchun 28,5 million yevro subvensiya ajratiladi.

2018-yilda Luvr ikki muhim loyihadan ham xalqaro miqyosda oz nufuzini kotarishda yaxshigina foyda oldi. Bir tarafdan Beyonse va Jay-Zlar ozlarining kliplarini aynan Luvrda suratga tushirdi. Klip internet tarmogida 150 million tomoshabinni yigdi va ularning aksariyati yoshlar edi. Guardian nashri Luvrning bir kechada ajoyib markaga aylanganini yozgan edi.Muzey dokonida oz nomi tushirilgan 1600 turdagi narsalar majud.

Ikkinchi tomondan, Fors korfazida oz nomining paydo bolishi unga yaxshigina foyda berdi: Abu-Dabida Jan Nuvel tomonidan qurilgan Abu-Dabi Luvr muzeyi 2017-yilda ochildi va ochilganidan buyon bir milliondan ortiq turistni qabul qildi. Shunday qilib Luvrning Yaqin Sharq, Afrika va Osiyo xalqlari oldida shuhrati yanada oshirildi. Luvr muzeyi bugungi kunda 70 dan ortiq hamkorlik loyihalarida qatnashmoqda.

Brendni targib qilish eng yaxshi usul

Boshqa muzeylar oz brendini targib qilish qanchalik muhimligini allaqachon tushunib yetdi. Iqtisodchi Bruno Frey bu haqda 1998-yilda Nyu-Yorkdagi Guggenhaym muzeyining Bilbaoda oz faoliyatini boshlaganidan bir yil keyin ozining Superstar Museum asarida aytib otgan edi. Oshandan buyon Londondagi Viktoriya va Albert muzeyi Shotlandiyaning Dandi shahrida filial ochdi va Xitoyning Shenchjen shahrida filial tashkil etish boyicha muzokaralar olib bordi, Pompidu markazi Malaga, Bryusselda va Shanxayda oz filiallarini ochishga muvaffaq boldi.

Foyda olish uchun globallashuvdan foydalanayotgan ana shunday cheklangan yulduz muzeylar guruhi qarshisida boshqa muassasalar yashab qolishga harakat qilmoqda. Ular kopincha subvensiyalar va kongillilar yordamiga tayanib qolgan. Fransiyada 1200 ta muzey bolsa, ularga tashrif buyuruvchilarning yarmi 10 ta muzey hissasiga togri kelmoqda, deya qoshimcha qiladi Fransua Meres.

Bazi elementlar kamtarona qayta muvozanatni boshlab berishi mumkin. Masalan, Luvr muzeyi direktor-prezidenti qabul hajmini oshirish maqsadida 60 million yevrolik hajmdagi ishlarni amalga oshirdi va tirbandlikning oldini olishni kafolatlagan 30 daqiqadan kam vatqda kirishga imkon beruvchi vaqt belgilangan kirish chiptalarini joriy qildi.

Muzey ashyolari korgazmasini tashkillashtiruvchi Jan Fransua Gryunfeld Luvr haqida kinoyali ohangda shunday degan: Luvrda eksponatlardan kora koproq kallalarni korasiz. Asarlardan zavq olishni istasangiz, Shatoruga boring!. Bundan tashqari, yirik muassasalar singari qolganlar ham, hajmidan qati nazar, oz tashrif buyuruvchilariga endi qanday murojaat qilishni yaxshiroq biladi, ular ozlarini marketing vositalari va buning uchun kerakli bilim-konikma bilan taminladi.

Jozibali muzeylar qurish uchun kop mablag sarflagan Fransiya mintaqaviy metropoliyalari yiliga bir necha yuz ming mehmonlarni ham jalb qila oladi. Shunday qilib, katta muzeylarning muvaffaqiyatlari kichik muzeylarning zallarini boshatib qoymaydi.



Manba: Daryo.uz
: admin (19-05-2020, 19:41)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 24) ( 0) ( 22) ( 2)
:
-
:
20 ... -