» » Akmal Saidov: BMT Inson huquqlari boyicha Oliy komissarining Ozbekistonga kelishi tarixiy tashrif boldi

Akmal Saidov: BMT Inson huquqlari boyicha Oliy komissarining Ozbekistonga kelishi tarixiy tashrif boldi


BMT Inson huquqlari boyicha Oliy komissari Zayd Raad al-Husayn boshchiligidagi delegatsiya shu yil 1012-may kunlari Ozbekistonda boldi va Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan qabul qilindi.Ozbekiston elektron OAV milliy assotsiatsiyasi Inson huquqlari boyicha Milliy markaz direktori Akmal Saidov bilan mazkur tashrif ahamiyati, natijalari va tafsilotlari haqida suhbat uyushtirdi.

BMT Inson huquqlari boyicha Oliy komissari boshqarmasi 1993-yili Ikkinchi umumjahon anjumanida Vena shahrida qabul qilingan qaror asosida tashkil etilganini takidlash lozim, dedi A.Saidov. BMT Inson huquqlari boyicha Oliy komissari boshqarmasi mazkur xalqaro tashkilot tizimida inson huquqlarini himoya qiluvchi asosiy organ bolsa, Inson huquqlari boyicha oliy komissar ozining huquqiy maqomiga kora BMT Bosh kotibining orinbosari hisoblanadi.
Bu yuksak martaba egasi BMT tizimida inson huquqlari boyicha birinchi shaxsdir. Sodda qilib aytganda, Oliy komissar inson huquqlarining dunyodagi birinchi himoyachisi sanaladi.

Hozirgi oliy komissar shaxsi va faoliyati haqida qanday malumotlar bera olasiz?

BMT Inson huquqlari boyicha Oliy komissari BMT Bosh Assambleyasi tomonidan 4 yilga saylanadi. BMT Oliy komissari 1993-yildan shu kunga qadar 7 marta saylangan. Zayd Raad al-Husayn yettinchi Oliy komissardir. U AQShning Jons Xopkins universitetida gumanitar fanlar bakalavri va Buyuk Britaniyaning Kembrij universitetida falsafa doktori darajasini olgan. Arab, ingliz va fransuz tillarini biladi. Iordaniya Hoshimiylar davlati fuqarosi, shahzoda, Muhammad paygambar (s.a.v.) avlodlaridan.

Zayd Raad al-Husayn diplomatiya sohasida kop yillik katta amaliy tajribaga ega. Iordaniyaning AQShdagi elchisi, shuningdek, BMTdagi doimiy vakili sifatida faoliyat yuritgan. U xalqaro huquq, xalqaro jinoiy sudlov, tinchlikparvarlik operatsiyalarini amalga oshirish va yadroviy terrorizmga qarshi kurashish masalalari boyicha mutaxassisdir.

Zayd Raad al-Husayn 2014-yil 1-sentabrda BMTning Inson huquqlari boyicha Oliy komissari etib tayinlangan va Osiyo qitasining ushbu lavozimdagi ilk namoyandasi, qolaversa, musulmon dunyosidan ham birinchi vakildir. BMT Oliy komissari sifatida 24 ta mamlakatga tashrif buyurgan. Ozining qatiy nuqtayi nazariga ega bolib, aksariyat davlat rahbarlarini ham jiddiy tanqid qilgan.

BMT Inson huquqlari boyicha Oliy komissarining Ozbekistonga tashrif buyurishi soralgan hukumatimiz taklifini Zayd Raad al-Husaynga joriy yil 1-martida Jeneva shahrida bolib otgan uchrashuvimiz chogida topshirgan edim.

Ozbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Zayd Raad al-Husayn bilan muloqoti haqida sozlab bersangiz.

BMT Inson huquqlari boyicha Oliy komissari mamlakatga tashrifi davomida koplab muzokaralar, xususan, 10 ta uchrashuv otkazdi. Albatta, eng muhim uchrashuv Prezident Shavkat Mirziyoyev bilan ozaro samimiy muloqotidir. Tashrif yakunlari boyicha mahalliy va chet el ommaviy axborot vositalari uchun otkazilgan matbuot anjumanida janob Zayd Raad al-Husayn mamlakat rahbari bilan qariyb 1,5 soatlik muloqotda juda koplab masalalarda amaliy kelishuvlarga erishilganini etirof etdi.

Davlat rahbari uchrashuv davomida aynan qaysi masalalarga etibor qaratdi?

Prezident birinchi navbatda Ozbekistonning inson huquqlari boyicha yondashuvlarining asosiy nuqtalarini bayon qildi. Bunda inson huquqlarini har tomonlama himoya qilish Ozbekistonda amalga oshirilayotgan keng kolamli tarkibiy islohotlarning ustuvor yonalishi ekani alohida qayd etildi. Ozbekistonning asosiy maqsadi demokratik huquqiy davlat va adolatli fuqarolik jamiyati qurishdan iborat bolib, xalqning bu ongli tanlovi milliy manfaatlarimizga toliq javob beradi.

Ozbekistonda inson huquqlarini taminlash boyicha samarali qonunchilik tizimi yaratilgan. Ozbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi bilan bir qatorda 16 ta kodeks va 400 dan ortiq qonun qabul qilingan. Mamlakatda Markaziy Osiyo mintaqasida birinchi bolib inson huquqlari boyicha milliy institutlarga asos solingan. Xususan, 1995-yilda Parlament Ombudsmani lavozimi joriy etildi. U inson huquqlariga oid masalalarni organish va hal etish boyicha koplab vakolatlarga, Qoraqalpogiston Respublikasi va barcha viloyatlarda oz vakillariga ega. Inson huquqlari boyicha milliy markaz faoliyat korsatayotaniga 20 yildan oshdi.

Yaqinda tasdiqlangan va mohiyatiga kora BMT Barqaror rivojlanish maqsadlarini amalga oshirishning yol xaritasiga aylangan 20172021-yillarda Ozbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yonalishi boyicha Harakatlar strategiyasida demokratik huquqiy davlat va kuchli fuqarolik jamiyati qurishni takomillashtirishga doir yaqin istiqbolga moljallangan aniq chora-tadbirlar dasturi belgilandi.

Joriy yil mamlakatda Xalq bilan muloqot va inson manfaatlari yili, deb elon qilindi. Odamlarning talab va istaklarini royobga chiqarish, huquq va manfaatlarini taminlash davlat siyosatining ustuvor yonalishiga aylandi. Joylarda tashkil etilgan Ozbekiston Respublikasi Prezidentining Xalq qabulxonalari aholining huquq va qonuniy manfaatlarini taminlashga xizmat qilmoqda.

Shuningdek, Internet tarmogida Ozbekiston Respublikasi Prezidentining Virtual qabulxonasi ochildi. Prezident devoni tarkibida inson huquqlari bilan shugullanuvchi uchta yangi tuzilma tashkil etildi. Tadbirkorlar huquqlarini himoya qilish boyicha sudga daxli bolmagan yangi mexanizm Biznes-Ombudsman tuzildi.

Inson huquq va manfaatlarini taminlashda Oliy Majlis palatalari faol ishtirok etmoqda. Harakatlar strategiyasi doirasida joriy yilda qariyb 50 ta qonun hujjati qabul qilinadi. Shu jumladan, ichki ishlar idoralari, korrupsiyaga qarshi kurashga doir qonunlar allaqachon amal qilmoqda. Parlament nazorati izchillik bilan joriy etilmoqda. Hukumat azolari parlamentga hisobot bermoqda. Deputatlar har oyda 10 kun joylarda bolib, haqiqiy ahvolni organmoqda.

Ozbekistonda olim jazosi bekor qilingan. Xabeas-korpus instituti bosqichma-bosqich joriy etilmoqda. Mamlakat mahkumlar eng kam davlatlar qatoriga kiradi.

Sudyalarning haqiqiy mustaqilligini taminlashga qaratilgan qarorlar qabul qilindi. Yangi institut Ozbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashi joriy etildi. Sudyalik muddatlariga qatiy aniqlik kiritildi.

Ozbekistonda ochiq fuqarolik instituti rivojlanmoqda. Mamlakatda 8 mingdan ziyod nodavlat notijorat tashkiloti faoliyat yuritmoqda.

Ozbekiston inson huquqlari boyicha 70 dan ziyod xalqaro hujjatga, jumladan, BMTning onta shartnomasiga qoshilgan. Bugungi kunda ushbu hujjatlarni milliy qonunchilikka implementatsiya qilish va amaliyotga joriy etish boyicha tizimli ishlar amalga oshirilmoqda. Bu borada Xalqaro Mehnat Tashkiloti bilan yaqin hamkorlikda korilgan tasirchan choralar tufayli bolalarning majburiy mehnatidan foydalanish illatiga barham berildi. Bularning barchasi Ozbekiston inson huquqlari va qadriyatlarini tan olishi hamda ozining xalqaro manfaatlariga sodiq ekanining yorqin ifodasidir.

Prezident ozaro hamkorlikning istiqbolli yonalishlari boyicha fikr almashish asnosida Ozbekiston inson huquqlari boyicha barcha yonalishlarda Oliy komissar boshqarmasi va uning mintaqaviy ofisi bilan hamkorlik qilishga tayyor ekanini bildirdi.

Xususan, davlat rahbari Harakatlar strategiyasi doirasida, birinchidan, sud-huquq islohotlari va qonun ustunligini taminlash, ikkinchidan, fuqarolarning murojaatlari bilan ishlashni yanada yaxshilash, uchinchidan, inson huquqlarini himoya qiluvchi milliy institutlarni mustahkamlash, tortinchidan, inson huquqlari madaniyatini yuksaltirish kabi ustuvor yonalishlarda ozaro hamkorlikka shayligini malum qildi.

BMT Inson huquqlari boyicha Oliy komissari Prezident qabulida va boshqa uchrashuvlarda asosan qaysi mavzularga urgu berdi?

Bu haqda soz borganda, albatta, Zayd Raad al-Husayn Ozbekistonda inson huquqlarini himoya qilish masalalariga yuksak etibor qaratilayotgani va bu borada amaliy choralar korilayotgani uchun Shavkat Mirziyoyevga minnatdorlik izhor etganini qayd etish lozim. Shuningdek, yuksak martabali mehmon BMT Inson huquqlari boyicha Oliy komissari boshqarmasi Ozbekiston bilan uzoq muddatli va tizimli hamkorlikni rivojlantirishga tayyor ekanini malum qilgani nihoyatda muhim.

Boshqa uchrashuvlarda ham Ozbekiston va BMT institutlari, jumladan, BMT Inson huquqlari boyicha Oliy komissari boshqarmasi ortasidagi aloqalarning bugungi holati va istiqbollari muhokama qilindi. Hamkorlikni yanada rivojlantirish borasida tomonlarda ozaro qiziqish mavjudligi qayd etildi. Mintaqaviy va xalqaro ahamiyatga molik masalalar yuzasidan ham fikr almashildi.

Oliy komissar Prezident tashabbusi bilan ishlab chiqilgan Harakatlar strategiyasi juda jiddiy va yorqin dastur ekanini alohida takidladi. Unda BMT goyalari, inson huquqlarini taminlashga qaratilgan islohotlar oz ifodasini topganini qayd etdi.

BMT Inson huquqlari boyicha Oliy komissari ishtirokida bolib otgan tadbirlarda inson, uning hayoti, erkinligi, qadr-qimmati, daxlsiz huquqlari va Ozbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida belgilangan boshqa oliy qadriyatlarni himoya qilishga oid masalalar yuzasidan ozaro fikr almashildi. Harakatlar strategiyasida nazarda tutilgan chora-tadbirlar ijrosida nodavlat notijorat tashkilotlari ishtiroki, korrupsiyaga qarshi kurashish, BMTning Nogironlar huquqlarini himoya qilish konvensiyasini ratifikatsiya qilish boyicha nodavlat notijorat tashkilotlari tashabbusi kabi qator masalalarga etibor qaratildi.

Eng muhimi, barcha uchrashuv va muloqotlarda Zayd Raad al-Husayn Ozbekistonga tashrifidan kozlangan asosiy maqsad ozaro hamkorlikni yanada rivojlantirish va mustahkamlashdan iborat ekanini, mamlakatda amalga oshirilayotgan islohotlarni izchil qollab-quvvatlashini alohida takidladi.
Oliy komissar Ozbekistonda qabul qilinayotgan har bir yangi qonun hujjati inson huquqlariga taalluqli xalqaro standartlarga muvofiqlik jarayonidan otishini yuqori baholadi. U, shuningdek, songgi 8 oy mobaynida davlat rahbari tashabbusi bilan fuqarolar huquq va erkinliklari ishonchli himoyasini taminlashga qaratilgan qonunlar, farmon hamda qarorlar qabul qilinganini etirof etdi.

Shuningdek, Zayd Raad al-Husayn Ozbekistondagi xalq bilan muloqot, korrupsiyaga qarshi kurash hamda soz erkinligi borasida olib borilayotgan ishlarning tahsinga sazovor ekanini takidladi. Hukumatning amalga oshirilayotgan ishlar boyicha monitoring olib borishiga etibor qaratib, bu ham mamlakatda shaffof muhit yaratishdagi muhim ijobiy jihat ekanini qayd etdi.

Bundan tashqari, BMT Inson huquqlari boyicha Oliy komissari boshqarmasi Ozbekistonning qoshni mamlakatlar bilan hamkorlik aloqalarini yanada kuchaytirishga qaratilgan say-harakatlarini, jumladan, chegaralarni belgilash singari nozik masalalarda amaliy natijalarga erishilayotganini yuqori baholadi.

Tashrif yakunlari boyicha qanday amaliy natijalarga erishildi?

Ozbekiston BMT Oliy komissari boshqarmasi bilan quyidagi yonalishlarda izchil hamkorlikni amalga oshirishi haqida kelishib olindi:

birinchidan, Harakatlar strategiyasida belgilangan vazifalarni amalga oshirishda qollab-quvvatlash va yordam berish;

ikkinchidan, inson huquqlariga oid, shu jumladan, xotin-qizlarning tengligini amalda taminlashga qaratilgan qonun hujjatlarini ishlab chiqish va ekspertizadan otkazish borasida hamkorlik qilish;

uchinchidan, inson huquqlari boyicha milliy institutlar, xususan, Ombudsman va Inson huquqlari boyicha milliy markaz bilan yaqindan hamkorlik qilish va ozaro tadbirlar turli anjumanlar, davra suhbatlari otkazish;

tortinchidan, inson huquqlari boyicha talim tizimini takomillashtirish, bu borada oquv qollanmalari, risolalar va dasturlar bilan yordam berish;

beshinchidan, Oliy komissarning Mintaqaviy ofisi bilan hamkorlik ornatish;
oltinchidan, BMTning maxsus mexanizmlari, ayniqsa maxsus maruzachilari va shartnomaviy organlari bilan hamkorlikni kengaytirish;

yettinchidan, BMTning Umumiy davriy hisoboti doirasida hamkorlik qilish;
sakkizinchidan, Ozbekistonda erkin fuqarolik jamiyati institutlarini rivojlantirish va ularga muqobil maruzalar tayyorlashda amaliy yordam berish;

toqqizinchidan, Ozbekiston mustaqil ommaviy axborot vositalarini qollab-quvvatlash va jurnalistlarning kasbiy malakasini oshirishga komaklashish;

oninchidan, BMTning inson huquqlariga oid xalqaro shartnomalarini, jumladan, Nogironlar togrisidagi konvensiyani, Qiynoqlarga qarshi konvensiyaning fakultativ protokolini ratifikatsiya qilish;

on birinchidan, Xalqaro Mehnat Tashkiloti bilan majburiy mehnatning oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish.

BMT Inson huquqlari boyicha Oliy komissarining Ozbekistonga tashrifi qanday amaliy ahamiyatga ega, deb oylaysiz?

Avvalo, bu BMT Inson huquqlari boyicha Oliy komissarining mamlakatimizga ilk tashrifidir. Bu, tom manoda, tarixiy tashrifdir. Hech shubhasiz, ushbu tashrif goyat yuksak darajada otdi.
Zayd Raad al-Husayn janoblarining tashrifi Ozbekiston rahbariyati bilan BMT Inson huquqlari boyicha Oliy komissari boshqarmasi ortasida ozaro tushunish va intilishlar mushtarakligini tasdiqladi. Mazkur tashrif amaliy hamkorligimiz uchun yangi imkoniyatlar va yonalishlar ochdi. Ayniqsa, ushbu tashrif Ozbekiston va BMT ortasidagi hamkorlik munosabatlarini yangi, yuksak bosqichga kotargani bilan ulkan ahamiyat kasb etadi.

Daryoning YouTubedagi rasmiy sahifasiga obuna boling

: admin (18-05-2017, 09:58)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 4) ( 0) ( 2) ( 2)
:
-
:
20 ... -