» » Dubinkaga yiqildingizmi? Boshqa yiqilmang. Bobomurod Abdullayev qanday qiynoqqa solingani haqida gapirib berdi

Dubinkaga yiqildingizmi? Boshqa yiqilmang. Bobomurod Abdullayev qanday qiynoqqa solingani haqida gapirib berdi


15-mart kuni Toshkent shahar sudida jurnalistlar Bobomurod Abdullayev va Hayotxon Nasriddinov, shuningdek, tadbirkorlar Shavkat Olloyorov va Ravshan Salayevlarga nisbatan JK 159-moddasi 4-bandi (konstitutsion tuzumga tajovuz qilish) boyicha ochilgan jinoiy ish yuzasidan ikkinchi sud yigilishi bolib otdi. Bu haqda Gazeta.uz xabar bermoqda.

Davlat ayblovchisi Bosh prokuratura boshqarma boshligi orinbosari Bahrom Qobilov ayblov xulosasini oqib eshittirdi. Abdullayev va Olloyorov oz ayblarini tolaligicha inkor qilgan, Nasriddinov aybini toliq, Salayev esa qisman tan olgan edi.

Dastlabki tergov natijalariga kora, Bobomurod Abdullayev muxolif Ozbekiston xalq harakati funksioneri bolib, uning yetakchisi Saloy Madaminov (Muhammad Solih) bilan til biriktirgan.

Ayblovga kora, 2012-yildan 2017-yil sentabriga qadar u internetda Ozbekiston konstitutsion tuzumini agdarish va qonuniy saylangan shaxslardan hokimiyatni tortib olishga qaratilgan biryoqlama va igvogarona materiallarni tayyorlash va tarqatish bilan shugullangan.

Abdullayev Solih bilan 19951996-yillarda Ozbekiston Turkiya qoshma korxonasida ishlagan paytida tanishgan Solih u yerda direktor orinbosari bolgan. Keyingi yillarda (1996?2001) Abdullayev Markaziy bankda muharrir-tarjimon, Ozbekiston va Turkiya biznesmenlari ittifoqida tarjimon, Asaka banki marketing bolimi yetakchi mutaxassisi, Ozodlik radiosi Toshkent byurosi shtatdan tashqari muxbiri lavozimlarida ishlagan.

2002-yili Abdullayev Osloda inson huquqlari va soz erkinligi boyicha konferensiyada bolgan. U yerda jurnalist Ozbekiston huquq-tartibot idoralari tomonidan ota ogir jinoyatlarda ayblanib qidiruvga berilgan Muhammad Solih bilan uchrashgan. 2003-yili Abdulayev sheriklari bilan birga Ozod Ovoz saytini yaratib, u yerda sher, hikoya va ocherklarini chop eta boshlagan.

2005-yil oxirida internet orqali Muhammad Solih bilan suhbatlashib, Usmon Haqnazarov taxallusi ostida yozilgan bir necha maqolani rus tilida ozbekchga ogirishga rozi bolgan. Elektron pochta orqali u Andijon voqealari haqida, Ozbekistonni yoq qilayotgan Karimov klani, Ozbekistondagi sionizm xususida maqolalarini olgan. Bu materiallarda, ayblovga kora, Ozbekistonning birinchi prezidenti haqida igvo mavjud bolgan. Abdullayev maqolalarning xarakterini bilgan holda ularni tarjima qilgan.

2006-yildan Ozbekistonda bir qator mustaqil chet el ommaviy axborot vositalarini litsenziyadan mahrum qilish, akkreditatsiyasini bekor qilish (Ozodlik radiosi shular jumlasidan), shuningdek, stringerlar va frilanserlarni Ozbekistondagi siyosiy vaziyatni izdan chiqarishga qaratilgan igvogarona va biryoqlama materiallar uchun jinoiy javobgarlikka tortish boshlandi. Abdullayev Ozod Ovoz saytidagi faoliyatini vaqtinchalik toxtatdi va Turkiston-press agentligiga sharhlovchi bolib ishga joylashdi, keyinchalik esa Urganch futbol jamoasi matbuot kotibi sifatida ishga joylashdi va u yerda 2010-yilga qadar faoliyat yuritdi.

2011-yili Turkiyaga tashrifi chogida Abdullayev yana Muhammad Solih bilan uchrashdi. U jurnalistga ishonchli vakil bolishni taklif qildi. Abdullayev taklifni rad etdi. 2012-yil boshida Abdullayev, ayblovning takidlashicha, garazli maqsadlarda Solih bilan jinoiy til biriktirib, Ozbekiston siyosiy hayoti haqida biryoqlama va igvogarona materiallar chop etish majburiyatini zimmasiga oldi.

Solih Abdullayevga elektron pochta orqali yoxud Skype yordamida ogzaki ravishda Ozbekiston prezidenti, uning qarindoshlari va shaxsiy hayoti, shuningdek, huquq-tartibot strukturalari rahbarlari faoliyati haqidagi malumotlarni yetkazar edi. Bu malumotlar asosida Abdullayev maqolalar tayyorlar edi.

Maqolalarni tayyorlash chogida Abdullayev amaldagi hukumat, ijro hokimiyati organlari faoliyatini komprometatsiya qilish maqsadida ozining haqiqatga mos kelmaydigan uydirmalarini qoshgan, Ozbekiston rahbariyatining siyosiy tashabbuslarini salbiy jihatdan korsatib, bu bilan fuqarolarda unga nisbatan ishonchsizlik tugdirgan va ularni amaldagi hokimiyatga boysunmaslikka undagan.

Abdullayev maqolalarni elektron pochta orqali Solihga yetkazgan, u esa, oz navbatida, tahrirdan song materiallarni Ozbekiston xalq harakati saytida chop etgan, va maqolalar keyinchalik butun internetga tarqalib ketgan.

Xatti-harakatlarining qonunga zidligini bilgan va Ozbekiston huquq-tartibot organlari tomonidan taqib qilinishi mumkinligidan chochigan Abdullayev boshqa shaxslarning daxl qilish imkoniyatini cheklash maqsadida oz pochtasini parol bilan himoyalagan, har bir maqolani yuborganidan song jonatilgan xatlarni ochirish yoli bilan tozalashni amalga oshirgan, deyiladi ayblovda.

Ayblovning fikricha, 2012-yildan 2017-yil sentabriga qadar Abdullayev tomonidan 142 ta biryoqlama va igvogarona material tayyorlangan va Solihga yuborilgan.

Oz jinoiy faoliyatini davom ettirar ekan, Abdullayev ijro hokimiyati organlari, xususan, ularning konkret rahbarlari faoliyati, shuningdek, Ozbekiston prezidentining shaxsiy hayoti haqida malumot olish manbalarini kengaytirish maqsadida bir necha kishining ishonchiga kirgan, deyiladi ayblovda. Ular Abdullayevga yolgon va igvogarona malumotlar topib beradi, bu bilan Usmon Haqnazaro taxallusi ostidagi maqolalar chiqishiga komak beradi. Bular G. Karimova va Toshkent butiklari ortasidagi moliyaviy munosabatlar sxemasi fosh etildi, Karimov SNB va DBQni Hayotovparast unsurlardan tozalashni tugatdi, Mirziyoyevning tashabbuslarini u tayinlagan odamlar sabotaj qila boshladi, Ozbekiston MXX raisi mansabiga nomzodlar haqida va boshqalardir.

Song Abdullayev boshqa tarafdorlari bilan Orim nomi ostida harbiy tontarish otkazish vositasida mamlakatda hokimiyatni zorlik bilan egallashni maqsad qilgan Madaminov bilan til biriktirgan.

Ayblovga kora, sudlanuvchilardan biri yoshlarni siyosiy yoldan ozdirib, yetakchilarining fikrlarini targib qilgan hamda ularga psevdodemokratizmni, plyuralizmni va hokimiyatni tutib turish, uni nazorat qilish uchun amaldagi hukumatga muxolif kuchlar bolishi zarurligini singdirgan. Bu mamlakatda amal qilayotgan tuzumni konstitutsiyaga zid ravishda ozgartirish bilan bogliq yaqinlashayotgan galayon chogida yoshlarning qollab-quvvatlashiga erishish maqsadida amalga oshirilgan.

Ayblovga kora, hukumatni agdarish uchun ular dastlab odamlarni ogohlantirish vositasi bolgan telegraf va pochtani egallashni maqsad qilgan.

Huquq-tartibot organlari ularni taqib qilishi va eshitishlaridan qochish maqsadida Solih tarafdorlari konspiratsiya uslublariga organgan.

2015-yili Solih Abdullayevga konkret taktik harakatlar vaqti kelganini aytdi. Ayblovda Ozbekistonda rangli inqilobni rejalashtirish va tashkil etish uchun qandaydir Britaniya jamgarmasi 70 million dollar ajratishga tayyor bolgani aytiladi.

Solih Orim loyihasini ozbek tilida aytib turgan, Abdullayev esa uni rus tilida yozib turgan. Keyinchalik loyihani ingliz tiliga ogirib, jamgarmaga topshirish rejalashtirilgan.

Konstitutsion tuzumni agdarish uch bosqichda amalga oshirilishi lozim edi, bu jarayonga IIV, Bosh prokuratura, MXX va Mudofaa vazirligidagi kozga koringan mansabdor shaxslar jalb etilishi kerak edi. Keng ommani ham jalb qilish rejalashtirilayotgan edi. Harbiy harakatlar, shuningdek, viloyat ahamiyatidagi shaharlar Fargona, Navoiy, Urganch va boshqalarda uyushtirilishi lozim edi.

Orim loyihasiga turli vazirlik va idoralar rahbarlarining suratlari hamda ular yashaydigan joylarning sxemalari, ularni egallash uchun kerak boladigan odamlar soni, shuningdek, jinoiy maqsadna amalga oshirish xarajatlari smetasi ilova qilingan edi.

Respublika sud ekspertizasi markazi sud-siyosiy-lingvistik ekspertizasi xulosasiga kora, Orim loyihasida mavjud davlat tuzumini konstitutsiyaga zid ravishda ozgartirish, hokimiyatni egallash, qonuniy saylangan hokimiyat vakilini chetlatish, Ozbekiston hududiy yaxlitligini konstitutsiyaga zid ravishda ozgartirish goyalari aks etgan, noqonuniy qurolli guruhlar yaratish hamda ideologik va siyosiy adovat motivlari boyicha ommaviy tartibsizliklar uyushtirish targib qilingan.

Usmon Haqnazarov maqolalarida davlat hokimiyatini konstitutsiyaga zid ravishda ozgartirish, hokimiyatni egallash, qonuniy saylangan hokimiyat vakilini chetlatish goyalari mavjud bolib, ular noqonuniy qurolli guruhlar tuzishga targib qiladi, deb hisoblaydi ayblov.

7-mart kungi birinchi yigilishda Abdullayev Milliy xavfsizlik xodimlari uni bir necha marotaba qiynoqqa solganini, kaltaklaganini, jismoniy zarar yetkazganini, jismoniy va ruhiy zoravonlik qollaganini, uni ozi sodir etmagan jinoyatlarda iqror bolishga majbur etganini xabar qildi. Ikkinchi yigilishda u bu zoravonliklarning tafsilotlarini aytib berdi.

Ayblanuvchining sozlariga qaraganda, otgan yilning 27-sentabr kuni soat 13:00 atrofida uning uyi oldida, Fregat qahvaxonasi yaqinida Abdullayev oldiga katta tezlikda oq Nexia kelib toxtagan. Mashina, haydovchidan tashqari, ikki nafar rus tilli baquvvat erkak otirgan. Ular ozlari savol berajaklarini, Abdullayev esa jim otirishi lozimligini aytgan.

Mashinada dastlab unga katta soyabonli sariq kepka kiydirilgan, boshini egib otirishni buyurishgan. Keyinroq uni qolini kishanband etib, boshiga qora qop kiydirishgan, shaxsiy buyumlarini tortib olishgan. 15?20 daqiqalik yoldan song uni 5x5 olchamdagi yertolaga olib tushishgan.

Meni kursiga otqizishdi, ong qolimni devordagi halqaga kishanlashdi. Bu xonada halqalar kop edi devord, shiftda, hatto polda. Bu qiynoqlarga moljallangan maxsus xona bolsa kerak deb oyladim, takidladi Bobomurod Abdullayev.

Qopni yechishdi, ikki kishi keldi, ozini tanishtirmadi Ular men mafiya yertolasida ekanimni aytdi, deb sozida davom etdi jurnalist.

Erkaklaran biri ular Abdullayevga MXX haqida faktlar berishini, song u bu malumotlarni oz maqolalarida ishlatishi mumkinligini aytgan. Jurnalist rad javobini berdi, mafiya qolidan hech narsa olmasligin, ichki axborotni tekshirib bolmasligini aytgan. Erkaklar uni kameraga joylab, ozlari chiqib ketgan.

Kamerada meni devorga boglab qoyishdi va mana shunday uxlashimni aytishdi. Kichkinasiga hojatga chiqishim uchun kichik plastik idish berishdi, kattasiga chiqmaysan deyishdi. Men u yerda nomalum ahvolda yarim otirgan, yarim yotgan, yarim turgan holda tun otkazdim, deb ozining asoratdagi birinchi kunini tasvirladi Abdullayev.

Ertasi kuni bir rus tilli yigit unga kartoshka pyuresi olib kelgan, song hech qanday ovoz chiqarmasligini talab qilgan. Abdullayev uni kaltaklashni boshlashlarini tushungan.

Song yana osha ikki kishi kelgan. Ular qoshni xonadan yogoch bita (tayoq), bir metrlik oq plastik quvur va sintetik arqon olib chiqqan.

Ular men Usmon Haqnazarov ekanligimni aytdi. Men buni isbotlashni soradim. Ular chap qolimni ura boshladi. 28-sentabr peshinga qadar toxtovsiz kaltaklashdi. Birinchisi charchaganda ikkinchisi boshlar edi. Plastik quvurga organib qolganimni aytib, bita va aqronga otishdi. Tovonim, topigim, sonim, orqamga urishdi. Hushimni yoqotganimda ustimdan sovuq suv quyishardi, dedi Abdullayev.

Unga nega faqat chap qoli urilganini tushuntirishgan ong qoli qogozlarni imzolash uchun kerak. Rostan, biror marta ong qolimga urishmadi. Keyin hujjatlarni imzoladim, shu hujjatlar pashshadan fil yasalishidan iborat bolgan bu ayblovga asos bolib xizmat qildi, deb tushuntirdi sudlanuvchi.

Abdullayevning takidlashicha, uni olib qochgan shaxslarning ikkitadan ismi bolgan xizmatdagi laqabi va haqiqiy ismi. Birinchisining ismi Qobil (taxallusi Javlon), ikkinchisining ismi Majid (Hoji). Majid, jurnalistning sozlariga qaraganda, ota shafqatsiz bolgan: U haqiqiy fashist, uni hatto odam deya olmayman.

28-sentabr peshindan song Abdullayev Usmon Haqnazarov taxallusi ostida maqolalar yoza boshlagani haqida gapirib bergan. Birinchi maqolani u jinoiy ish materiallarida korsatilganiday 2012-yili emas, 2003-yil yanvari boshida yozgan.

Sudlanuvchining uqtirishicha, u Erk partisi bosh kotibi Otanazar Orifovning mehmoni bolganida shu taxallus ostida yozishga qaror qilgan. Bosh kotib, oz navbatida, maqolalar uning sozlari asosida chiqayotganini payqamagan:

Men unga aytardim: Otanazar aka, shuncha kop narsa bilasiz, nega bu haqda yozmaysiz? Partiyada yoza oladigan hech kim yoq, deb javob berdi u.

Orifov bilan suhbat asosida Abdullayev maqola yozib, Centrasia.ru nashriga yuborgan, maqola 22-yanvar kuni elon qilingan.

Abdullayevning maqolalari keng muhokamalarga sabab bolgan. Sharhlovchilar MXX, IIV, prokuratura haqida malumotlar yozgan. Abdullayev bu malumotlarni saqlab qoygan: Faqat otirib, tahlil qilish, bu malumotlar ortasida bogliqlikni topish kerak edi. Men bu ishni qilar edim.

2005-yilga qadar Abdullayev onga yaqin maqola yozgan. 2005-yilgi Andijon voqealaridan song u tanaffus olib, 2012-yilda, Muhammad Solih bilan shaxsan uchrashganidan song faoliyatini yangilagan.

Abdullayevning aytishicha, uni olib qochgan odamlar nima yozishni aytib turgan. U zoravonlik ostida imzolagan hujjatlarda Usmon Haqnazarov taxallusi ostida faqat 2012-yildan, Solih bilan uchrashuvdan song yoza boshlagani aytilgan.

Shu tariqa birinchi tushuntirish xatida u boshqa ayblanuvchilar bilan aloqada ekanligini tan olgan. Unga kora, ayblanuvchilar Abdullayevga sobiq bosh prokuror, amaldagi Davlat xavfsizligi xizmati raisi Ixtiyor Abdullayev va ichki ishlar vaziri Polat Bobojonovdan olingan axborotni yetkazib turgan. Usmon Haqnazarov nega tilga olingan shaxslar haqida yomon maqolalar yozmagani soralganida Abdullayev bosh prokuror va ichki ishlar vaziri haqida yomon narsa eshitmaganini, ular halol insonlar ekanini aytgan. Ammo bu uni qiynoqqa solayotgan odamlarni qoniqtirmagan:

Ular ogri va poraxor deb uqtirishar, meni kaltaklashar edi. Yoz deyishardi men yozardim. Yana Solih meni majbur qilganini, tahdid va shantaj qilganini yozishni sorashdi, deb hikoya qildi ayblanuvchi.

Abdullayevning sud majlisida takidlashicha, iqrornomalarda unga sana qoyishni taqiqlashgan u faqat imzo va initsiallarini qoldirgan. Etiroz bildirsa, plastik quvur bilan boshiga urishgan.

Shundan song bir necha kishi kelib, u nega MXX haqida yozib, IIV haqida yozmaganini soragan. Abdullayev bular MXX xodimlari ekanligini taxmin qilgan.

Rus tili bir erkak prezident Shavkat Mirziyoyevni qollab-quvvatlashi tufayli uni qoralagan. Siz hech narsani bilmaysiz, biz davlatning asosimiz, prokuratura, IIV yoki prezident apparati emas. Biz davlat ustunimiz, biz davlatni ushlab turibmiz, degan u Abdullayevga.

29-sentabr kuni peshindan song Abdullayevning boshiga qora qop kiygizib, boshqa xonaga otkazishgan. Uning taxminicha, bu MXX tergov izolyatori edi.

Oylashimcha, qiynoqlarga moljallangan yertola MXX tergov izolyatori bilan bitta binoda joylashgan. Nega? Chunki men tergov izolyatori va ora yertolaning hojatxonalari va kafellari bir xilligiga etibor qaratdim. Ular meni shunchaki shaharga olib chiqib, ekskursiya otkazi, yana orqaga qaytarishgan, takidladi sudlanuvchi.

Boshqa xona Abdullayev Nodir Toraqulov ismli erkakni uchratdi. Abdullayevning sozlariga qaraganda, u mahbusning koziga soyil (dubinka) oqtalib, prezidentni qanday qollab-quvvatlashni korsatib qoyishini aytgan.

Tunda sudlanuvchi tergov izolyatorida bolgan, u yerda uning tanasi kozdan kechirilgan. Guvohlash bilan shugullangan kishi, uning tanasidagi kaltaklash izlarini korib, Tanangiz Ermitaj bolib ketibdi, orqangiz galereya-ku. Dubinkaga yiqildingizmi? Boshqa yiqilmang degan. Osha kuni uni suratga olishgan.

Sudyaning uning tanasida mahbuslikka qadar yaralar bor-yoqligi haqidagi savoliga javob berarkan, Abdullayev Yoq deb javob berdi. Ish kuni tugagani bois eshituv toxtatildi.

Birinchi sud yigilishida Bobomurod Abdullayev chap qolidagi jarohatlarni korsatgan edi.

Ikkinchi yigilishda sud-tibbiyot ekspertizasi natijalari qiynoqlar qollangani haqidagi versiyani tasdiqlamagani xabar qilindi. Guvohlash chap yelkada chandiq borligini korsatdi, ammo u qachon paydo bolganini aniqlash imkoni bolmadi.

Abdullayevning advokati Sergey Mayorov oqlovchi tomon sudlanuvchi qiynoqqa solinganini takidlashda davom etishini, Abdullayev oz korsatmalari bilan buni tasdiqlashini aytib otdi.

Keyingi sud majlisi 26-mart kuni bolib otdi.



Manba: Daryo.uz
: admin (19-03-2018, 10:58)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 34) ( 0) ( 33) ( 1)
:
-
:
:
20 ... -