» » Pensiya yoshi ayollar uchun 58, erkaklarga esa 63 yosh boladimi?

Pensiya yoshi ayollar uchun 58, erkaklarga esa 63 yosh boladimi?


Ozbekiston Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgarmasi tashabbusi bilan Milliy matbuot markazida davlat pensiya taminoti tizimini takomillashtirish konsepsiyasi mohiyatiga bagishlangan matbuot anjumani bolib otdi. Bu haqda OzA xabar bermoqda.

Nafaqa oluvchilarning yoshini belgilash, tegishli tartibda pensiya tolovini joriy etish bugun barchani qiziqtirayotgan masalaga aylandi. Bildirilgan malumotlarga kora, pensiya fuqarolarning umr kechirish yoshiga nisbatan belgilanishi manba sifatida olinadi. Yani, umrguzaronlik erkaklar 71 yosh, ayollar 76 yoshgacha bolsa, ortacha 73 yil ekanligi qayd qilingan. Pensiya yoshi ayollar uchun 58, erkaklarga esa 63 yosh bolishi mumkin.

Pensiya va ijtimoiy nafaqa tayinlashda daromad va xarajat muhim manba hisoblanadi. Yani, har bir ishchi-xodimning ish haqidan Xalq bankida ochilgan jamgarib boriladigan daftarchaga muayyan miqdorda mablag otkaziladi. Fuqaro pensiya yoshiga yetgach, jamgarmada toplangan pul taqsimlanib, oyma-oy tolab boriladi. 2018 yilning 10 oyligi davomida tushumlar ijrosi 19 240,5 milliard somni tashkil etdi.

Boshqacha aytganda, bu belgilangan puldan kop. Pensiya va nafaqa oluvchilarning oylik tolovlarini oshirish imkoni mavjud, ammo pensiya va nafaqa oluvchilar soni sogligini yoqotganlik, baxtsiz hodisa, tasodifiy falokat sabab nogironlik nafaqasiga chiqayotgan, kam taminlangan, boquvchisini yoqotgan oilalarga korsatilayotgan ijtimoiy yordam yildan-yilga oshib borayotgani hisobga olinsa, pensiya miqdorini bir zarb bilan oshirishning imkoni yoqligi seziladi. Mazkur yilning 10 oyi davomida 244 225 nafar fuqaro qoshimcha ravishda pensiya va ijtimoiy nafaqa ola boshladi.

Prezidentning 2017-yil 28-dekabrdagi Mehnat faoliyatini olib borayotgan pensionerlarning alohida toifalariga qulay sharoitlar yaratishga doir qoshimcha chora-tadbirlar togrisidagi farmoniga asosan, 2018-yil 1-yanvaridan 65 yosh va undan oshgan hamda 2010-yilga qadar pensiya tayinlangan fuqarolarni nafaqasida aniqlangan ortiqcha tolovlar qarzdorliklari hisobdan chiqarildi, ulardan undirilmaydigan boldi hamda mazkur yilning yanvaridan 24 toifadagi ishlovchi pensioner ish haqi hamda pensiyasini 100 foiz miqdorda oladi.

Aytilgani kabi, xarajatga nisbatan aholidan yigilgan daromad tushumlari bir muncha kop. Pensiya va nafaqa oluvchilarning oylik tolovlari summasi kelgusi yilda ham oshib boradi. Shuningdek, non va non mahsulotlarining narxi oshishi munosabati bilan Vazirlar Mahkamasining qaroriga asosan, Pensiya dasturi moduliga kora, mazkur yilning oktyabridan ayrim toifadagi pensiya va nafaqa oluvchilarga eng kam ish haqining 10 foizi miqdorida har oylik non konpensatsiya puli tolovi joriy etildi. Pensiya va ijtimoiy nafaqa har oyning 10-sanasidan 27-gacha Xalq banki tomonidan tolanmoqda.

Tadbirda aholidan tushayotgan shikoyatlarga ham toxtab otildi. 2018-yilning otgan davrida Pensiya jamgarmasi ijro etuvchi apparatiga5925 nafar fuqarodan kelgan ariza, shikoyatlar muddatida hal etildi. Pensiya jamgarmasining Ishonch telefoni orqali 754 nafar hamda Respublika Bosh prokuraturasining Ishonch telefoni orqali 198 nafar fuqarodan murojaatlar qabul qilingan, belgilangan tartibda joyiga chiqib organilib, ijrosi taminlangan.

Pensiya va ijtimoiy nafaqa tolovlariga oid qonun borligiga qaramay, ayrim xodimlarimizning oz mansabini suiistemol qilish holatlari uchrab turibdi, deydi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgarmasi ijro etuvchi direktori Yorqin Tursunov. Qonunni bilmaslik oqibatida aholi soroviga masuliyatsizlik bilan javob qaytarilgan.

Amaldagi qonunda mehnat daftarchasi pensiyaga chiqish uchun asosiy hujjat ekanligi qayd etilgan, odamlarning arxivdan malumotnoma olib kelishini talab qilish haqida gap-soz yoq. Bu ortiqcha qogozbozlikdan boshqa narsa emas. Lekin, bazi inspektorlarimiz arxivdan malumotnoma talab qilayotgani bor gap. Oz kasbiga layoqatsizlik bilan yondashgan 5 ta xodimimizni ishdan boshatdik, 184 nafariga xayfsan elon qildik. Maxsus oquv kurslari tashkil etdik. Shunga qaramay, jamgarmamizda iqtidorli, yetuk, sohani yaxshi biladigan kadrlarga ehtiyoj katta.

Mehnat daftarchasida ish faoliyati davomida uzulishlar bolishi tabiiy jarayon. Doimiy ish joyiga ega bolmaslik, tomorqa mehnati yoki birovlarning xojatini chiqarish orqali daromad qilishi, yani uy tamirlash, kirakashlik, bozorda arava tortish kabi masalalarga doir matbuot xodimlarining bergan savollariga Yorqin Tursunov quyidagicha javob berdi:

Hozirda mamlakat ichkarisida turib oilasini boqish uchun yollanma mehnat orqali daromad qilib, davlatga soliq tolamay, pul topayotganlar hamda xorijda ishlayotgan fuqarolarimizga nisbatan pensiyaga chiqishlarida yengillik yaratish maqsadida oldindan badal tolovlari joriy etildi.

Malumotlarga kora, xorijda mehnat qilayotganlar soni 2 million nafarni tashkil etsa, shundan 1,5 millioni Rossiyada ishlaydi. Hali bu royxatga olingani. Ichki va tashqi muhitda doimiy ish joyiga ega bolmay, mehnat daftarchasi yuritilmasdan, yollanma mehnat qilayotgan fuqarolar bir minimal okladning 4,5 barborada jamgarma hisobiga mablag kiritsa, bir yillik ish stajiga ega boladi. Shu tariqa tolovni amalga oshirsa, yoshga doir pensiyasini belgilangan tartibda oladi.

1993-yilda qabul qilingan Pensiya taminoti togrisidagi qonun eskirganligi sezilib qolayapti. Otgan davr mobaynida qonunga kiritilgan ozgarishlarni yana bir bor korib chiqish, xorij tajribasi asosida takomillashtirish, aholi manfaatlariga moslashtirish uchun takliflar ishlab chiqildi.



Manba: Daryo.uz
: admin (16-12-2018, 19:14)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 22) ( 0) ( 19) ( 3)
:
-
:
20 ... -