» » Ochilmagan ochiqlik

Ochilmagan ochiqlik


Daryo kolumnisti Yevgeniy Sklyarevskiy davlat idoralarining ochiq malumotlar portali faoliyati yuzasidan oz fikrlarini bildirib otadi.

Ozbekistonda 2015-yildan buyon ochiq malumotlar portali Data.gov.uz faoliyat korsatmoqda. Goya albatta ajoyib barcha davlat organlari ozlaridagi malumotlarni ochiq-oshkor foydalanish uchun joylashtirishlari darkor. Shu jumladan, mazkur malumotlardan dasturchilar turli ishlanmalarda foydalana olishlari uchun va ular mashina oqiy oladigan korinishida bolishi lozim.

Ammo lekin, yumshoq qilib aytganda, ushbu portal toliq ishlagani yoq. 5 foizdan kamroq axborotgina muntazam yangilanmoqda. Koplab davlat organlari esa portalga fuqarolarni qabul qilish jadvalini ham joylashtirishgan bolib, nima uchundir portal ulardan aynan shu narsani kutyapti deb oylashgan. Masalan, Toshkent hokimiyati 2018-yilda ikkita malumotlar bazasini joylashtirdi: Toshkent shahar nazorat organlari reyestrihamdarahbariyatning aloqa manzillari bilan, qabul soatlari; 2017-yilda esaToshkent shahar tumanlari hokimlari haqida malumot joylagan xolos. 2016-yilda bundan koproq malumot joylangan edi, biroq otgan uch yil davomida bu malumotlar, tayinki, eskirdi.

Bularni keltirishdan maqsad hokimiyatni tanqid qilish emas (va nafaqat);boshqa sohalarda va mamuriy-hududiy davlat organlari kesimida qaraganda ham vaziyat bundan yaxshiroq deb bolmaydi. Ochiq malumotlarga nisbatan bunday yuzaki munosabatning sabablari quyidagilardir: hech bir davlat organi oshkoralik va shaffoflikdan manfaatdor emas; ikkinchidan, davlat organlari xodimlari orasida ochiq malumotlarni joylab borish tajribasi ham, demakki, bunga loyiq malaka va ragbat ham shakllanmagan (vaholanki, tort yil mobaynida bunday tajribani toplab olish mumkin edi). Uchinchidan, osha ochiq malumotlarning sifati va ishonchlilik darajasi jihatdan sifati juda past va, tortinchidan, jamiyatda ushbu ochiq malumotlarga talabning ozi yoq biz ularni nima qilishni bilmaymiz.

Tez orada vaziyat ozgarishi lozim Ozbekiston Prezidentining Davlat boshqaruvining ochiqligi va shaffofligini taminlash hamda mamlakatning statistika salohiyatini oshirish yuzasidan qoshimcha chora-tadbirlar togrisidagi qarorigakora, endilikda davlat organlarining ochiq malumotlarni taqdim etish boyicha faoliyatini Davlat statistika qomitasi muvofiqlashtirib boradi va portalning faoliyati uchun esa Prezident huzuridagi loyiha boshqaruvi milliy agentligi (LBMA) masul boladi. Ochiq malumotlarni taqdim qilish darajasi elektron hukumat reytingini tayyorlashda inobatga olinadi. Tushunganingizdek, songgi vaqtlarda bunday reytinglarga katta etibor qaratilmoqda. Yaqindagina Ozbekistonning xalqaro reytinglardagi orinlarini monitoring qilish va baholash Milliy tizimi tashkil qilingani ham buning dalilidir.

Yuqoridagi yozganlarimning bariochiq malumotlarning yaxshi taraflarini etirof etish va ularning bizga nimaga kerakligini tushuntirishga qaratilgan muqaddima edi.

Birinchidan, ular turli dasturiy ilovalar ishlab chiqaruvchilarga zarur. Xorijda muvaffaqiyatli amalga oshirilgan loyihalar haqida misollar keltiramiz.

Bu misollar dabdurustdan esga kelganlari xolos. Yevropa mamlakatlarida ochiq malumotlar evaziga sarf-xarajatlardan iqtisod qilinishi tufayli orttirilgan 140 milliard mablag haqida malumotlar bor. Ayniqsa geografik va meteorologik malumotlar, biznes haqida malumotlar, moliya, ijtimoiy-demografik holat, transport borasidagi malumotlarga talab kuchli. Turli malumotlarning mavjudligi, dasturchilarni ham turli xil startaplarga undaydi va oz navbatida, bu narsa IT-biznesning rivojlanishiga turtki beradi.

Ikkinchidan, ochiq malumotlar portali jurnalistlar uchun ideal komakchi! Malumotlar mashina oqiydigan holatda keltiriladi degan gaplar oddiy odamlarni chochitadi. Ha, bu qorqinchli, lekin unchalik emas. JSONvaXMLformatlari bizga kerak emas, lekinCSVbiz uchun qiziq. Agar siz ozingizga kerakli malumotlar toplamini ochib, CSVtugmasini bossangiz, ushbu malumotlar sizning kompyuteringizda, Excel dasturida ochiladi.

Keyin esa Vstavka menyusiga kirasiz va malumotlarning korsatilish turini tanlaysiz. Gistogramma, doiraviy diagramma, chiziqli yoki nuqtali grafik va hokazolar. Shunda siz istalgan maqolaga zeb berib, uning salohiyatini oshiradigan tayyor diagrammaga ega bolasiz. Ehtimol, kodirovka hamda kataklar formati bilan biroz ovora bolishga togri kelishi mumkin. Lekin olinadigan ajoyib natija bilan taqqoslaganda, bu ovoragarchiliklar mayda-chuyda bolib qoladi.

Umid qilamizki, ochiq malumotlar portali toliq ishlay boshlaydi va biz, davlat organlari tomonidan taqdim etilgan koplab malumotlarni va ular asosida ishlaydigan turli dasturiy ilovalarni hamda ajoyib diagrammalar bilan dalillangan jurnalistik maqolalarni tez orada koramiz. Shuningdek, elektron hukumatning tayyorlik darajasini belgilovchi xalqaro reytinglardagi Ozbekistonning pozitsiyasini kotarilishini ham.

Muallif fikri tahririyat nuqtai nazaridan farq qilishi mumkin.



Manba: Daryo.uz
: admin (23-04-2019, 09:28)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 32) ( 0) ( 30) ( 2)
:
-
:
20 ... -