» » Ozbekistonda 42 turdagi yoqolib borayotgan ozuqabop osimliklar tabiiy kopaymoqda

Ozbekistonda 42 turdagi yoqolib borayotgan ozuqabop osimliklar tabiiy kopaymoqda


Endilikda har yili urugchilik uchastkalaridan chol ozuqa ekinlarining uruglarini olish va kamida 16001800 gektarga teng yaylov yerni chol ozuqa ekinlari bilan boyitish imkoniyati yaratildi, bu haqda OzA xabar qiladi.

Poytaxt biznes markazida Yaylovlardan foydalanishda uygunlashgan boshqarishni rejalashtirish mexanizmini joriy qilish: tajribalar, yutuqlar va istiqbollar mavzusidagi davra suhbati otkazildi.

Tadbirda mutaxassislar BMT Taraqqiyot dasturi (BMTTD), YuNESKOning Global ekologik jamgarmasi (GEJ) va Ozbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qomitasi bilan hamkorlikdagi Ozbekistonning togli, yarim chol va chol landshaftlarida sugorilmaydigan qurgoqchil yerlarni raqobatli ekspluatatsiya qilinishi natijasida tabiiy resurslardan foydalanish bosimini kamaytirish loyihasi doirasida amalga oshirilgan ishlar muhokama qilindi.

Mamlakat yaylov yerlaridan samarali foydalanish, yaylovlar tanazzulining oldini olish, osimlik va hayvonot bioxilma-xilligini tiklashga alohida etibor qaratilayotgani takidlandi. 20142019-yillar uchun moljallangan mazkur loyihaning asosiy maqsadi sugorilmaydigan qurgoqchil togoldi, yarimchol va landshaft yerlarida tabiiy resurslardan samarali foydalanishdir.

Ozbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Agrar va suv xojaligi masalalari qomitasi azolari, vazirlik va idoralar vakillari say-harakati bilan Yaylovlar togrisidagi Ozbekiston Respublikasi qonuni qabul qilindi.

Shuningdek, Ozdavyerloyiha davlat ilmiy-loyihalash institutida Yaylovlar geobotanikasi bolimi faoliyati yolga qoyildi. Institut 12 turdagi innovatsion laboratoriya jihozlari bilan taminlanib, tuproqni qisqa muddatda keng va sifatli tahlil qilish imkoniyatlari yaratildi. Bir qator oliy talim muassasalarida tuproq va landshaft, yer fondidan foydalanishga ixtisoslashgan markazlar tashkil etilib, zarur ilmiy adabiyotlar berildi.

Mutaxassislar oz taqdimotida Jizzax viloyati Zomin tumanida olib borgan organishlar va amalga oshirgan ishlarga ham alohida toxtalib otdi. Jumladan, Rustamnoma va Tutak Karim dalasi fermer xojaliklaridagi jami 100 gektar yer maydonida chol ozuqa ekinlarining birlamchi urugchilik uchastkasi tashkil qilindi. Unda Ferula, Chogon, Teresken va Atripleks kabi chol ozuqa ekinlari ekildi. Endilikda har yili urugchilik uchastkalaridan chol ozuqa ekinlarining uruglarini olish va kamida 16001800 gektarga teng yaylov yerni chol ozuqa ekinlari bilan boyitish imkoniyati yaratildi.

Davra suhbatida ishtirok etgan Buxoro viloyati Qorakol tumani fermerlari ham ushbu loyiha boyicha amalga oshirgan tajribasi bilan ortoqlashdi. Loyiha komagida joriy yilda Qorakol Shorobod yaylovlari masuliyati cheklangan jamiyati tashkil qilindi. Unga tuman hokimining tegishli qarori bilan 2 ming 934,5 gektar yaylov yer maydoni ajratib berildi.

Faoliyatimiz orqali yaylovdan foydalanishda uygunlashgan boshqarishni rejalashtirish mexanizmi joriy qilinmoqda. Asosiy vazifamiz aholi bilan shartnoma asosida chorva mollarini yaylovlarda boqib berish, qishloq xojaligi mahsulotlari yetishtirish, nasldor chorva mollari sonini kopaytirishdir. Avvallari etiborsizlik tufayli hududimiz aholisi mavjud yaylovlardan tartibsiz foydalangan. Oqibatda keng maydonlarda osimlik zaxirasi kamayib ketdi. Ushbu tizim tartibga solingach aholi kongilli tarzda oz chorvasini boqib berish uchun biz bilan shartnoma qilmoqda. Ayni paytda 513 bosh qoy boqilmoqda. Bu orqali qoshimcha ish orinlari yaratiladi, deydi Qorakol Shorobod yaylovlari masuliyati cheklangan jamiyati raisi Jumaqul Jumaev.

Buxoro viloyatidagi 2 million 100 ming gektar yaylov tahlil qilinganda, degradatsiyaga uchragan 273 ming gektar yer mavjudligi aniqlandi. Buning sabablari chorva mollari 1990-yilda 767 ming 597 boshdan joriy yilda 1,5 barobarga kopaygan.

Viloyatdagi mavjud 95 yaylov osimligining 56 tasi ozuqabop bolib, qolgani dorivor va zararlidir. 20172018-yillarda Qorakol tumanidagi davlat ormon xojaliklari yerlarining 170 gektar maydonda qora saksovul niholi va aralashma holida chol ozuqa ekinlarining uruglari ekildi. Ushbu maydonlarda olib borilgan monitoring natijalariga kora, ekilgan uruglar va nihollarni kokarib chiqish holati ijobiy holatga ozgargan. 2019-yilga kelib viloyatlarda 42 turdagi yoqolib borayotgan ozuqabop va dorivor osimliklar tabiiy holda qayta kokarayotgani aniqlandi. Bunga joriy yil bahorning seryogin kelishi ham oz tasirini korsatdi, deydi loyiha menejeri Tolqin Farmonov.

Davra suhbatida qishloq xojaligi tashkilotlari, ormon xojaligi mutaxassislari, soha olimlari yaylovlardan samarali va maqsadli foydalanish uchun aniq innovatsion texnologiyalar va resurs tejamkor ishlanmalarni joriy qilish lozimligi togrisida fikr almashdi.



Manba: Daryo.uz
: admin (31-05-2019, 07:29)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 30) ( 0) ( 28) ( 2)
:
-
:
20 ... -