» » Asabbuzarliklar asosi asossiz qarzdorliklarmi?

Asabbuzarliklar asosi asossiz qarzdorliklarmi?


Songgi paytlarda kommunal soha idoralari xodimlari, aniqrogi, hudud nazoratchilari tomonidan istemolchilar gardaniga asossiz qarzdorlik yuklash holatlari tobora kopayayotgani kopchilikda tashvish uygotmoqda. Asossiz qarzdorlik muammosini bartaraf etish maqsadida tegishli idoralarga kelayotgan ariza-shikoyatlar soni oshib borayotgani bu masalani jiddiyroq tahlil qilishga undaydi. Quyida Biznes-Daily.uz muammoga misollar asosida toxtalib otadi.

Nazoratchining xatosi tufayli…

Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qomitasining Xorazm viloyati hududiy boshqarmasiga otgan 2016-yil mobaynida istemolchilardan kelib tushgan murojaatlarning 173 tasi (jami murojaatlarning 79,4 foizi), 2017-yilning 1-choragi davomida yollangan ariza va shikoyatlarning 110 tasi (75,9 foiz) kommunal xizmatlar, yani tabiiy gaz, suv, elektr va issiqlik energiyasi taminoti sohasiga togri keladi.

Gap shundaki, ushbu murojaatlardan kozlangan maqsad bitta nazoratchi tomonidan istemolchi gardaniga yuklatilgan oshiqcha qarzdorlikni, asossiz ravishda talab qilinayotgan tolovni bartaraf etishga yordam sorash.

Hududiy boshqarma tomonidan Urganch shahrida yashovchi B.Xudoyberganovning arizasiga kora otkazilgan organishlar natijasida uning xonadoniga Urganchshahargaz filiali tomonidan tabiiy gaz uchun asossiz ravishda juda katta miqdorda qarzdorlik hisoblangani qayd qilingan.

Organishlar davomida, haqiqatan ham, Urganchshahargaz filiali nazoratchisining notogri hisob-kitobiga kora B.Xudoyberganovga foydalanilmagan gaz uchun 574 570 som, gaz hisoblagichning qiyoslov muddati otganligi rokach qilinib 149 719 som asossiz tolov belgilangani malum boldi. Natijada hududiy boshqarma aralashuvi bilan B.Xudoyberganov xonadoniga asossiz yuklatilgan 724 289 som miqdoridagi tolov qayta hisob-kitob qilinib, istemolchi foydasiga hal etildi.

Gaz yoq, lekin qarz bor

Istemolchi manfaati himoya qilinayotganligi yaxshi, albatta. Ammo asossiz qarzdorlik yozilishi bilan bogliq salbiy holatlarning tez-tez uchrayotgani kishini tashvishga solmasligi mumkinmi? Nima sababdan soha xodimlari, yani nazoratchilar oz bilganlaricha hisob-kitob qilib, aholida kommunal sohada korsatilayotgan xizmatlardan norozilik uygonishiga sabab bolmoqda? Suniy tarzda qoshib yozishlardan nazoratchining maqsadi nima? Bu etiborsizlik natijasimi yoxud rejali asosda qilinyaptimi?

Hisob-kitobdagi aniq holatdan kora uni chalkashtirishdan kimga foyda-yu kimga zarar?! Aslida bolsa besh, bolmasa on besh qabilida ish yuritishga odatlanib qolayotgan hudud nazoratchilari oz sohasiga doir meyoriy hujjatlardan xabardormi?

Xiva tumanidagi Chinobod qishlogining Pirnaxos mahallasida yashovchi M.Tojiyeva arizasida korsatilishicha, uning xonadoniga Xivatumangaz xodimlari tomonidan 153 937,23 som qarzdorlik yuklatilgan. Vazirlar Mahkamasining 2013-yil 5-iyuldagi Xorazm viloyati istemolchilarini yoqilgi-energetika resurslari bilan taminlashga doir qoshimcha chora-tadbirlar togrisidagi qaroriga asosan, ushbu hudud tarmoqdan ajratilgan. Demak, gaz yoq, qarzdorlik ham bolmasligi kerak. Buni gaz idorasi xodimi bilmasligi mumkinmi? Aslo mumkin emas. U holda uning ushbu xatti-harakatini qanday izohlash kerak?

Vazirlar Mahkamasining 2002-yil 28-martdagi 99-qarori bilan tasdiqlangan nizomga kora, plomba buzilgan va gaz taminotiga texnik hujjatlar mavjud bolmagan taqdirda istemolchi nazoratchining oxirgi tashrifidan boshlab bir sutkada 24 soat hisobidan kelib chiqqan holda ornatilgan gazdan foydalanish jihozining toliq qiymati boyicha hisoblab chiqilgan qiymatini tolaydi. Bu hujjat talablarini mensimagan yoki unga zid ish tutgan holda ayrim nazoratchilar istemolchi xonadoniga oxirgi tashrifi kunini inobatga olmasdan, asossiz dalolatnoma rasmiylashtirayotgani holatlar ham uchrab turibdi.

Bizni tinch qoy …

Xorazm viloyati hududiy raqobat boshqarmasi malumotlariga kora, Urganch shahri tabiiy gaz taminoti korxonasi tomonidan hisoblangan qarzdorliklar boyicha tuzilgan dalolatnomalar va istemolchilarga asossiz ravishda qarzdorlik yozilayotganidan norozi bolgan istemolchilardan 2016-yilda 137 ta shikoyat-ariza kelib tushgan. Murojaatlar asosida olib borilgan organishlar natijasida Urganchshahargaz filiali tomonidan 77,3 million som miqdorida asossiz hisoblangan qarzdorliklar qayta hisob-kitob qilingan. Istemolchilarga asossiz tarzda oshiqcha tolov hisoblash, debitor qarzdorlikni suniy tarzda oshirib korsatish Urganchshahargaz filialida hali ham surunkali tarzda davom ettirilmoqda.

Achinarli tomoni shundaki, istemolchilarning asossiz qarzdorliklarni bartaraf qilish yuzasidan ogzaki murojaatlariga Shimolgaztaminot UK Xorazm viloyati boshqarmasi ham, Urganchshahargaz filiali xodimlari ham sansalorlik bilan munosabatda bolmoqda. Ular murojaatchilarga oz vaqtida yordam berish orniga muammoni ozlaridan soqit qilish maqsadida fuqarolarni prokuraturaga yoki monopoliyaga qarshi davlat organiga ariza berib, qayta hisob-kitob qilish boyicha qogoz olib kelish talabi bilan ovorayu sarson qilmoqda.

Soha mutasaddilari oz xodimlari faoliyatidagi nuqsonlarni xasposhlab, suvdan quruq chiqishga urinishlaridan maqsad nima? Aslida istemolchi bilan ozaro ishonch, hurmat asosida hamkorlik qilishdan soha vakillari koproq manfaatdor emasmi?!

Daryoning Telegramdagi rasmiy kanali @toshqindaryoga azo boling!

: admin (13-04-2017, 11:28)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 34) ( 0) ( 31) ( 3)
:
-
:
20 ... -