» » Qonunlarni ozgartirib yuborgan hodisa. Finlandiyadagi Kauxayoki qatliomi tarixi

Qonunlarni ozgartirib yuborgan hodisa. Finlandiyadagi Kauxayoki qatliomi tarixi


Bundan roppa-rosa 12 yil oldin Finlandiyada fojiali kun sodir boldi. Gap shundaki, 2008-yilning 23-sentabrida mahalliy kollej oquvchisi tomonidan oquv muassasasiga qurolli hujum uyushtirildi. 22 yoshli oquvchi tomonidan uyushtirilgan ushbu hujum Finlandiyaning yaqin tarixidagi eng fojiali hodisa hisoblanadi. Daryo voqea tafsilotlari haqida hikoya qiladi.

Foto: Google Photos

23-sentabr, taxminan, 10:40 larda Matti Yuxani Saari ismli kollej oquvchisi ozi talim olayotgan kollejga qurolli hujum boshlaydi. Dastlab, yuzni toliq yopuvchi niqob taqqan Saari avtomatik ravishda oqlanuvchi Volter22 nomli pistolet va qolda tayyorlangan yonuvchi kokteyl bilan qurollanib, yertola orqali professional-texnik Kauxayoki kollejiga kirib boradi. Ushbu paytda kollejda 200 dan ortiq odam bor edi.

Saari yertolani ozidayoq quroldan foydalangan, nishon qorovul. Qorovulga otilgan uchta oqning barchasi xato ketgan. Ushbu yurishdan song bosqinchi imtihonga yol olgan 20 ga yaqin talabalarni oqqa tutadi. Yashirinib olishga ulgurgan uchta talabaning aytishicha, Matti Yuxani Saari ozini juda agressiv tutar, ammo qilayotgan ishidan mazza qilar edi. Yana bir talaba: Men uni kordim va u menga qarata oq uza boshladi. Oqlardan saqlanish uchun zigzag shaklida yugurib qochdim.

Ikki daqiqa otar-otmas Saari yolakning shimoliy qismiga olovli kokteylni otdi. Ammo bu urinish muvaffaqiyatsiz boldi. Qiziqqon talabalar esa buni oyin deb oylab, buni korishga shoshilishdi, paytda foydalanib, Matti ularni oqqa tutdi va ulardan ikki nafari qurbonga, yana bittasi esa jarohatlanganga aylandi. Bu orada Finlandiya politsiyasi hodisa boyicha qongiroq qabul qilib, xavfni bartaraf etish uchun bir nechta mashinalarini yubordi.

Soat 11:00 da Matti yana bir kokteyli portlatdi, shundan song yolakdagi barcha oynalar chilparchin boldi. Besh daqiqalardan song politsiya yetib keldi, vaziyatga baho berib, ular qoshimcha kuch chaqirishga qaror qildi. Xodimlar binoga bostirib kirmoqchi boldi, ammo binodan chiqayotgan qora tutun sabab ular toxtadi. Bu paytda bino ichida kam sonli talabalar va bosqinchining ozigina qolgan edi.

Bu voqealardan bir soat otib, jinoyatchi ozining dostiga qongiroq qilib, 10 kishining qotili bolganini tan oldi va uzr sorashini aytdi. Qongiroqdan song jinoyatchi ozining ham boshiga qarata oq uzib, oz joniga qasd qildi... Shunday qilib, Matti Yuxani Saari uyushtirgan qurolli hujumning qurbonlari, ozini qoshib hisoblaganda, 11 taga yetdi. Ularning eng yoshi kattasi 51 da, eng kichigi esa 20 da edi. 51 yoshli qurbon kollej oqituvchisi edi, boshqa qurbonlarning aksariyati esa Saarining guruhdoshlari bolgan. Qisqa vaqt ichida jinoyatchi 157 marta oq uzishga muvaffaq boldi, ularning 62 tasi odamlarning tanasidan topildi.

Matti Yuxani Saari 22 yoshli kulinariya bolimi talabasi. Jinoyatga qol urishidan besh kun oldin u ozi uchun YouTube kanal ochib, Wumpscut 86 nomi bilan videoroliklar chiqara boshlaydi. U You will die next (Keyingi safar sen olasan) sozlarini ishlatib, videoda Valter22 pistoletida mashq otkazayotganini korsatadi. Eng qizigi, ushbu rolik uchun u politsiya mahkamasiga chaqiriladi, chaqiruv qotillikdan bir kun oldin 22-sentabrda boladi. Politsiya xodimi uni qamoqqa olishga yoki qurolini tortib olishga qonuniy asos topolmaydi va uni shundayligicha qoldiradi.

23-sentabr tongida Saari yotoqxonada bir nechta qolyozma qoldiradi: Men odamzotni yomon koraman, Yechim Valter22. Qotil ushbu jinoyatga besh yil davomida tayyorlandi. Ammo buni uning hech qaysi bir dosti payqamaydi, ular Saarini yaxshi sozlar bilan eslashadi. Ushbu qabih jinoyatdan 18 oy oldin u qurol, bomba, ommaviy tartibsizliklar va shunga oxshash gayriaxloqiy narsalarga birdan qiziqib qolgani malum boldi. U dunyoni va undagi barchani yomon korishni boshlagan edi.

2009-yilning martiga kelib, fin politsiyasi jinoyatning aniq motivlarini topa olmasligini malum qildi.

Finlandiyada qurolga oid qonun-qoidalar sust edi. Osha paytda Finlandiyada qurolni nazorat qilish boyicha korsatma 1998-yilda qabul qilingan Qurol togrisidagi qonun edi. Qurolni faqat mahalliy politsiya bolimi tomonidan 15 yoshdan 17 yoshgacha bolgan shaxslarga, ota-onasining roziligi bilan nishonga olish yoki ov qilish uchun yoki kamida 18 yoshga tolgan shaxslarga sogligi va ozini tutishi qoniqarli deb baholansagina litsenziya berilishi mumkin edi.

Ilgari qurol nazorati tarafdorlari madaniy oppozitsiyaga qarshi chiqqan edi. Finlandiyada ov bilan bogliq bolgan qurolli ananalar mavjud. Biroq Kauxayokida sodir etilgan otishma ortidan politsiya va qurollangan shaxs ortasida qurol litsenziyasining muhokamasi Finlandiyaning deyarli barcha ommaviy axborot vositalarida qurol litsenziyasi bilan bogliq masalalarni korib chiqilishini taminladi. Hukumat qurolni yanada qattiqroq nazorat qilish zarurligini tan oldi. Ichki ishlar vazirligi qurolga litsenziya berishni kamaytirish orqali yana bir qirginni oldini olish ehtimoli kam, deb aytib otdi.

Tergov komissiyasi juda qisqa vaqt ichida bir nechta oq otishga qodir bolgan qurol-yarog noqonuniy deb topilishini va sevimli mashgulotlari uchun faqat samarali yongin darajasi bolgan qurollardan foydalanishni tavsiya qildi. Ammo 2009-yilda hukumat har qanday qurolni ham toliq taqiqlamaslikka qaror qildi.

Hukumat joriy qarorga tuzatish kiritib, topponcha va revolver sotib olish va saqlashni cheklab qoydi hamda qurolga litsenziyalarning yoshi boyicha minimal talabni 18 yoshdan 20 yoshgacha oshirdi. Bundan tashqari, Finlandiya fuqarolari qurolga litsenziya olishlari uchun qobiliyat va yaroqlilik sinovlaridan otishlari majburiy etib belgilandi. Qurol-yarog uchun yangi ariza beruvchilardan ular qurol-yarog klubining faol azosi bolgani va kamida ikki yil davomida klubda maqsadli mashgulotlar olib borilgani togrisida politsiya tomonidan tasdiqlangan murabbiy imzolagan sertifikat shaklida dalillarni taqdim etishlari shart edi.

Agar kerak bolsa, politsiyaga arizachining sogligi togrisida malumot beradigan tibbiy malumotnoma sorashga ruxsat berildi.Qurolni nazorat qilish togrisidagi yangi qonun, shuningdek, shifokorlar ariza beruvchining sogligi holatiga kora qurol tutishga yaroqsiz bolsa, politsiyaga xabarnoma yuborish majburiyatini oldi.

Mirjalol Qosimov tayyoradi.



Manba: Daryo.uz
: admin (23-09-2020, 15:40)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 44) ( 0) ( 42) ( 2)
:
-
:
20 ... -