» » Saylov shaffof otmadi. Yakkabogdagi mahalla ahli rais qarindoshlari tomonidan saylanganini aytib, saylovni oilaviy saylov deb atamoqda

Saylov shaffof otmadi. Yakkabogdagi mahalla ahli rais qarindoshlari tomonidan saylanganini aytib, saylovni oilaviy saylov deb atamoqda


Daryoga Qashqadaryo viloyati, Yakkabog tumanining Choydori qishlogidagi Tollibuloq mahallasida yashovchi fuqarolardan kelib tushgan murojaatga kora, joriy yilning 3-may kuni mahalla raisligiga bolib otgan saylov shaffof otmagan. Murojaatchilarning aytishicha, mahallaga yangi saylangan rais yaqinlari va qarindosh-uruglari bergan ovoz evaziga raqib nomzodlarni ortda qoldirgan.

Daryo muxbiri voqea tafsilotlarini organdi.

Men yashayotgan kochada saylovda ovoz berish huquqiga ega bolgan 130 nafardan ortiq saylovchidan, kelishilgan holda 13 nafar vakil royxatini berdik, deydi mahalla kochaboshilaridan biri Gayrat Azimov. Ammo osha 13 nafar vakildan ham 6 nafariga taklifnoma berishgan, xolos. Qolgan 7 nafariga taklifnoma bormagan. Orniga rais Tora Orozovga yaqin bolgan, uning nomzodini qollab-quvvatlovchi qarindoshlari, yaqinlariga taklifnoma berilgan.

Aniqlanishicha, Tollibuloq mahalla fuqarolar yigini raisligiga 2019-yil 3-may kuni bolib otgan saylovda 4 nafar nomzod qoyilgan bolib, saylovda nomzod Bahriniso Azizova 5 ta ovoz, Muyassar Nurboboyeva 4 ta ovoz, Nemat Shoimov 79 ta ovoz va yangi saylangan rais (shu kunga qadar faoliyat yuritib kelayotgan amaldagi rais) Tora Orozov 84 ta ovoz olgan.

Gayrat Azimovning malumot berishicha, bazi bir kochaboshilar hatto saylovchilar royxatini ham taqdim etmagan, kochasida kimlarga taklifnoma berilganidan ham bexabar.

Bazi bir kochaboshilar saylovchilar royxatini ham berishmagan, deydi Gayrat Azimov. Shunday bolsa-da, osha kochadagi saylovchilarga taklifnoma borgan. Boisi, ishchi guruhdagilar ularni royxatga qoshib, taklifnoma yuboryapti. Priyom qilishyapti-da. Masalan, Xojayorov va Qudratovlar oilasi familiya har xil bolsa-da aslida bir oila. Shunga qaramasdan bu oiladan saylovga 78 nafar saylovchi qatnashib, ovoz beryapti. Xojayorov Ergash akaning ozi, ayoli va ogli ham saylovda ishtirok etyapti. Sababi bu oila rais Tora Orozovni qollab-quvvatlovchilar. Shaxsan mening oilamda ham ovoz berish yoshiga yetganlar 5 nafarni tashkil qiladi, lekin faqat ozim ishtirok etyapman-ku.

Gayrat Azimov ozi yashovchi kochadagi 35 ta xonadondan 13 nafar vakil royxati berilsa-da, ularning 7 nafariga taklifnoma bormasligini, ammo 12 ta oila yashovchi kochadan 10 dan ortiq saylovchining barchasiga taklifnoma yuborilishini yangi saylangan rais Tora Orozovni qollovchilarning oyini deya baholamoqda.

Ishchi guruh shu darajada adolatli bolsa, nega men royxatini bergan 35 xonadon vakili bolmish 13 nafar saylovchidan 7 nafari qolib ketib, bitta kochadagi mavjud 12 xonadondan qatnashayotgan 10 dan ortiq saylovchining barchasiga taklifnoma yuborilyapti, deydi Gayrat Azimov. Chunki ozlariga tegishli odamlar royxati tuzilib, ularga taklifnoma yuborishgan. Nega men bergan royxat boyicha taklifnoma bormadi deb sorasam, taklifnoma yetmay qoldi deyishdi. Holbuki, bazi bir odamlarga ertasi kuni ham taklifnoma borgan. Demak, taklifnomalar yetarli bolgan ekan-da. Sorab-surishtirsam kochaboshi Safar Torayev ham kochasidan 11 nafar saylovchi royxatini bergan ekan, 5 nafari qoldirilib, qolgan saylovchilar orniga yangi saylangan raisni qollab-quvvatlovchi odamlar jalb qilingan.

Kochaboshi Gayrat Azimovga kora, bu kabi kozboyamachiliklar ishchi guruhning ishi. Uning aytishicha, saylov haqida xabar topmay qolgan kochaboshiyu, butun boshli kocha fuqarolari ham bor.

Hatto kochaboshi Tolqin Ochilov va butun boshli kochasi saylov otganidan bexabar qolgan ekan, deydi Gayrat Azimov. Buni qanday tushunish mumkin?

Daryo muxbiri bilan suhbatlashgan tollibuloqliklar saylovda 4 nafar nomzod qoyilgan bolsa-da, saylovgacha bolgan jarayonda ularning birortasi haqida ham malumot berilmaganini, nomzodlar haqidagi malumotlar mahalla idorasi yoki kochalarga ham ilib qoyilmaganini aytmoqda.

Tollibuloq MFYning yangi saylangan raisi Tora Orozov saylovchilarning bu iddaosini rad etib, saylovgacha bolgan jarayonda oz dasturi bilan saylovchilarni xabardor qilganini bildirdi.

Ishchi guruh azosi bolsam-da, nomzodlar dasturi bilan men ham tanish emasdim-ku, aholi qanday tanish bolishi mumkin, deydi ishchi guruh azosi Meyli Shukurov. Men nomzod dasturi bilan tanishib, songra aholini tanishtirishim kerak ediku. Ming afsuski, ishchi guruh umuman ish bajarmadik.

30-aprel kuni ichshi guruh raisi Abdukarim Oqbotayevga kochamizdagi oqsoqollar Nega saylovdan bir oy ilgari nomzodlar haqida malumot berilmadi deb savol berishdi, deydi kochaboshi Bahodir Nurmatov. Ishchi guruh rahbari maktabda 6 soat darsi borligi uchun nomzodlar haqida malumot berishga vaqti bolmaganini aytdi.

Saylov qonunchiligiga kora, ishchi guruh fuqarolar yigini otkaziladigan sana, vaqt va joyni belgilaydi hamda uni otkazishdan kamida besh kun oldin bu haqda tegishli hududda yashovchi fuqarolarni xabardor qilishi, fuqarolar yigini raisi saylovini tashkil etish va otkazish masalalari yuzasidan aholi ortasida tushuntirish ishlarini olib borishi va hovlilar, uylar, kochalar aholisining fuqarolar vakillari saylovi boyicha umumiy yigilishlarini tashkil etishi va otkazishi lozimligi belgilangan.

Tarkibi 9 kishidan iborat ishchi guruh saylovoldi jarayonlarda oz vazifasini bajarmagani haqida fuqaro Bahrom Shoimov ham shikoyat qilib, ishchi guruh rahbari Abdukarim Oqbotayev mahalla raisligiga nomzodi qoyilgan Tora Orozovga quda ekanligini ochiqladi. Bolib otgan saylovni esa oilaviy saylov deya atadi.

Surishtiruvlarimiz davomida ochiqlanishicha, Meyli Shukurov, Sulton Yangiboyev va Ismat Mahkamovlar tuman hokimligiga ishchi guruh rahbari va raislikka nomzod Tora Orozovning quda-andachiligi haqida shikoyat qiladi. Shikoyatni organishga kelganlar jarayonni organib, shikoyatchilarning 2 nafarini, jumladan Meyli Shukurovni ishchi guruh tarkibiga qoshib qoyish bilan cheklanadi. Shunda ishchi guruh tarkibi 11 kishiga aylanadi. Ammo quda rais ozgarmaydi. Vaholanki, Ozbekiston Respublikasining Fuqarolar yigini raisi (oqsoqoli) saylovi togrisida Qonunining 14-moddasida Fuqarolar yigini raisi (oqsoqoli), uning maslahatchilari, fuqarolar yigini organlarining boshqa xodimlari, shuningdek fuqarolar yigini raisi (oqsoqoli) lavozimiga nomzodlarning, fuqarolar yigini organlari boshqa xodimlarining yaqin qarindoshlari ishchi guruh tarkibiga kiritilishi mumkin emas. Fuqarolar yigini raisi (oqsoqoli) lavozimiga nomzodlar ishchi guruhga azo shaxslar yoxud ularning yaqin qarindoshlari orasidan korsatilgan taqdirda, ular ishchi guruh tarkibidan chiqariladi, deya belgilab qoyilgan.

Tuman hokimligi vakili, saylovda ishtirok etgan Sobir Oripovning aytishicha, nomzodlardan nafaqat Tora Orozov, balki Nemat Shoimov ham ishchi guruh raisi Abdukarim Oqbotayev bilan quda.

Tuman Komaklashuvchi komissiya raisi Olmas Umarovning aytishicha, shikoyat asosida ishni organishga borishganda, ishchi guruh raisini ozgartirish haqidagi taklif korib chiqilayotganda, shikoyatchilar ishchi guruh tarkibiga kiritilsa, murojaatdan qoniqish hosil qilishini bildirgan. Va oqibatda ishchi guruh raisi ozgarmay qolgan.

Ushbu mahalla fuqarolaridan saylov kuni saylovchi sifatida ishtirok etgan Zulfiya Ermatova hamda ishchi guruh raisi orinbosari Xolmahmat Aliyevlar saylov adolat mezonlari asosida otganini aytib, saylov yakunida Sobir Oripov saylovchilarga jarayon shaffof otyaptimi deb soraganda, hamma ha deya javob berganini takidlamoqda.

Saylov adolat mezonlari asosida otdi, deydi Zulfiya Ermatova. Hech qanday nohaqlik bolgani yoq. Xop, nohaqlik bolgan ekan deylik, nega osha kuni etiroz bildirishmadi?

Saylov kuni bolayotgan kozboyamachiliklar, taklifnomalarning toliq berilmagani haqida aytdim, deydi Gayrat Azimov. Ammo tumandan kelgan vakil Sobir Oripov buni eshitmadi-da. Saylov shaffof otdi deya raisni tabriklab ketishdi.

Saylov kuni ishchi guruh azosi Meyli Shukurov ishchi guruh azosi ekanligini, ammo saylovgacha bolgan jarayonlarda ishchi guruh biror marta ham yigilishib, saylov haqida fikrlashmaganini, ishchi guruh umuman ishlamaganini aytsa-da, tuman hokimligi vakili Sobir Oripov ham, komaklashuvchi komissiya raisi Olmas Umarov ham bunga etibor bermadi, deydi Bahrom Shoimov. Sobir Oripov saylovchilarga qoidani 20 martalab tushuntirib, hammani chalgitishga urindi. Saylovchilar garang emasku, nega bir gapni 20 marta takrorlaydi? Bundan kozlangan maqsad hammaning etiborini chalgitish edi.

Bahodir Nurmatovning sozlariga kora, saylovdan 10 kun oldin yangi saylangan raisga tegishli odamlar ishtirokida yashirin tarzda yigin tashkil etilgan.

Saylovdan chamasi 10 kun oldin, ertalab soat 7:30 larda mahalla idorasiga kelsam, majlisdan chiqib ketayotganlarni kordim, deydi Bahodir Nurmatov. Sorasam, yigin bolibdi. Shunda kotibga nega biz kochaboshilarning yigindan xabarimiz yoq, deb soradim. Men bilmayman, dedi kotib. Bunaqa yashirin tarzda yigilish otkazmasliklari lozimligini aytdim. Shunda rais menga telefon qilib odagayladi.

Mahallaning sobiq raisi, yangi saylovda nomzodi qoyilgan Tora Orozov ishtirokida saylovdan 10 kun avval yashirin yigin otkazilganini 6 ta kochaboshilar boshi, mahalla oqsoqoli Jonqobil Xoliyorov ham tasdiqlab, yiginda kochaboshilardan ayrimlari qatnashganini qoshimcha qildi.

Bahodir Nurmatov mahalla oqsoqollarining saylovi haqidagi yangi qonunchilikka kora, mahalla raisligiga saylanayotgan nomzod shu hududning ozidan bolishi, mahallada kamida 5 yil yashagan bolishi haqida eslatib, yangi saylangan rais Tora Orozov Tollibuloqda emas, qoshni mahallada yashashini malum qildi.

Saylov qonunchiligiga kora, raislikka saylanayotgan nomzod shu hududning ozidan bolishi va kamida 5 yil shu mahallada yashagan bolishi lozim-ku, nega endi bu mahallada yashamaydigan fuqaro Tollibuloq mahalla raisligiga nomzodini qoygan? deydi Bahodir Nurmatov. Hokimiyat ham nomzodni tasdiqlagan. Qani bu yerda shaffoflik?

Malum bolishicha, Tollibuloq mahallasiga yangi saylangan rais Tora Orozov Choydori qishlogidagi Tollibuloqqa qoshni mahallada istiqomat qiladi.

Kezi kelganda shuni takidlash lozimki, Fuqarolar yigini raisi (oqsoqoli) saylovi togrisida Qonunda korsatilishicha, tegishli komissiyaga taqdim etish uchun fuqarolar yigini raisi (oqsoqoli) lavozimiga nomzodlar boyicha takliflarni tegishli hududda doimiy yashovchi fuqarolarning fikrini inobatga olgan holda tayyorlash lozim boladi.

Saylov jarayonini bevosita kuzatgan jurnalist, tuman gazetasi bosh muharriri Bozor Azizov ham Daryo muxbiri bilan suhbatda saylov adolat tamoyillari asosida otganini, jurnalist sifatida jarayonni sinchkovlik bilan kuzatganini bildirdi.

Oqsoqol Jonqobil Xoliyorov Abdukarim Oqbotayev rahbarligidagi ishchi guruhning saylovoldi tayyorgarligi talabga javob bermasligini, ishlar qol uchida qilinganini, hatto saylovchilar Ismoil Berdiyev, Baxtiyor Yusupov va Shoira Roziyevalarga 2 tadan taklifnoma yozilganini korganini aytmoqda.

Adashib ketgan bolishimiz mumkin, deydi ishchi guruh rahbari Abdukarim Oqbotayev bu ayblovlarga javoban.

Abdukarim Oqbotayevning malumot berishicha, mahallada yashovchi jami 4102 nafar aholining 2670 nafari saylovda ovoz berish huquqiga ega bolib, shundan 320 nafar saylovchiga taklifnoma berilgan. Saylovda esa 179 nafar kishi ishtirok etgan. Ammo nomzodlarga berilgan ovozlar soniga kora, saylovda 173 nafar kishi ishtirok etgan.

Bahodir Nurmatov saylov kuni sanoq komissiyasi azosi sifatida ish yuritganini, Davron Xoliqov, Bozor Umirov, Hasan Ochilov, Xolmat Xoliqov va Bahodir Nurmatovlardan iborat 5 kishilik sanoq komissiyasiga saylovgacha bolgan jarayonda saylovchilarga taklifnomasiz saylov byulleteni berilmasligi haqida aytilsa-da, saylov kuni tuman hokimligi vakili Sobir Oripov, komaklashuvchi komissiya raisi Olmas Umarov va ishchi guruh rahbari Abdukarim Oqbotayevlar tomonidan taklifnomasiz kelgan saylovchilarga ham saylov byulleteni berilishi, saylovda ishtirok etishi lozimligi haqida aytilgan. Bahodir Nurmatovga kora, saylov kuni shuningdek sanoq paytida ham chalkashliklar bolgan va yakunda sanoq komissiyasi azolari natijani tasdiqlamagan.

Tollibuloqdagi saylov jarayonida yuz bergan holatni organish davomida koplab qonunbuzilishlariga guvoh boldik, albatta. Eng yomoni bu haqda tuman hokimligiyu, tuman komaklashuvchi komissiya raisi ham xabar topsa-da, jim qarab turgan. Yoki ishni yopigligicha qolishini istagan. Xosh, nega? Sabab nima? Bundayin holatlarga koz yumish saylovchida saylovlar shaffofligiga shubha tugdirmasmikin? Savollar kop, javoblarga kelganda esa masullarga koz tikamiz.

Daryo maqolada tilga olingan holatlar boyicha, mutasaddilardan izoh kutib qoladi.



Manba: Daryo.uz
: admin (14-05-2019, 14:44)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 29) ( 0) ( 28) ( 1)
:
-
:
:
20 ... -