» » Sen robot emassan! Ozbekistonlik yosh tadbirkor va blogerning yanada yoshroq avlodga maslahatlari

Sen robot emassan! Ozbekistonlik yosh tadbirkor va blogerning yanada yoshroq avlodga maslahatlari


Tadbirkor va taniqli bloger Firuz Allayev 25-may oquv yilining tugashi munosabati bilan maktab bitiruvchilariga ozining maslahatlarini berdi. U oz hayot yolidan kelib chiqqan holda muvaffaqiyatga erishish sirlari bilan ortoqlashdi.

Bugun 25-may. 100 minglab ukalarimiz, singillarimiz maktab yoki kollejni tugatib, katta hayotga qadam qoyadi. Bundan 12 yil oldin maktabni tugatganim esimga tushib ketdi; odam osha onlarga qaytganday boldi.

Hozir men osha onlarni eslab, bugun maktabni bitirayotganlarga murojaat qilmoqchiman. Murojaat mening shaxsiy hayotimdan kelib chiqqan va buni songgi instansiyadagi haqiqat deb uqtirmoqchi emasman. Shunchaki bundan 12 yil oldin qishloqdagi maktab-internatni tugatgan, bugun esa oz orzulariga birin-ketin erishayotgan insonning ozidan kichiklarga chin kalbdan murojaati bu.

Hurmatli ukajon, hurmatli singlim. Bugun sen uchun qanchalik hayajonli kun ekanini juda yaxshi tushunaman. Ayniqsa menga oxshagan romantik va kongli yarim odam buni yanada yaxshi tushunadi. Bugun senga oz tajribamdan kelib chiqib bazi maslahatlarni bermoqchiman. Bugun birinchi muallim, birinchi bayram, birinchi sevgi, ajoyib dostlarni bergan maktab tugadi va bu senga shunchaki shirin xotira bolib qolishi mumkin. Bugun sen endi ozing uchun javobgar bolib, mustaqil hayotni boshlaysan.

Eng yomon qargish nima deb sorashsa, otish davrida yashagin degan qargish, deb javob bergan ekan bir faylasuf. Men osha otish davrida oqigan, undan keyin yangi otish davrida mehnat qilayotgan odamman. Aksar tengdoshlari mardikor, gastarbayter va davlat ishida maoshi yetmaganidan qorqib pora olib yurgan yoqotilgan avlod vakiliman. Biz miya ayovsiz yuvilgan, lekin hali internet va zamonaviy bilimlar kirib kelmagan, erkinlashmagan zamonda oqidik, biz oila boqaman deb tirishgan odam avtobusda yonadigan zamonda yashayapmiz. Talim tizimi tomiri bilan chirigan davr bizga togri keldi; qaraginki, mamlakatda erkinlik shamoli esib, yangiliklar davri boshlangan, eski va yangi avlod ortasidagi farq muammolar yaratayotgan, islohotlar qilinib, lekin aynan konservatorlar sabab ular sekinlashayotgan galati bir zamonda yashab turimmiz.

Sen esa erkin hayotga yangi bir davrda qadam qoyapsan. Bu yangi davr juda kop vadalarni beryapti. Erkinlik shamolini korib, yangi davr bugungi kundan yaxshi bolishiga ishonaman. Shaxs sifatida shakllanishga, bilim olishga, ozingni hayotda topishga 78, ota-onang, yashaydigan joying zamonaviy joy bolsa, 10 yil vaqting bor. Mana shu 10 yil sen qolgan umringda kim bolib yashashingni hal qiladi. 10 yildan keyin tengdoshlaringning aksar qismi malum bir kasb egasi boladi. Ularning hayot yoli shakllangan, bir izga tushgan boladi.

Mana shu keyingi 10 yil uchun senga bir-ikki samimiy maslahatlarimni bermoqchiman.

Sen avvalo shaxs sifatida shakllanishing, oz fikriga, jamiyatda orniga ega insonga aylanishing kerak. Jamiyat ham, davlat ham fuqarolardan iborat. Sening va mening dunyoqarashimiz, fikrlashimiz, ozimizni tutishimiz mana shu jamiyat va davlatning taqdirini hal qiladi. Shu uchun ham birinchi navbatda shaxs sifatida shakllanishing, shu davlat va jamiyatning ilgor farzandi bolishing kerak.

Avvalo shaxs sifatida shakllanish uchun birinchi maslahatim: til organ. Bugungi kunda zamonaviy bilimlarning 99 foizi ozbek tiliga tarjima qilinmaydi va yetib kelmaydi. Shu uchun ham zamonaviy dunyodan ortda qolmasliging, kerakli axborotni olishing, onging, dunyoqarashing, tanqidiy fikrlashing, tolerantliging shakllanishi uchun chet tilini organish kerak. Eski sovet davridan qolgan metodika senga kerak emas. Internetdan, zamonaviy oqituvchilardan zamonaviy metodlar asosida ingliz, fransuz, nemis yoki rus tilini bir yilda yaxshi organishing mumkin. Mana shu chet tili senga butun dunyoni ochishingga kalit bolib xizmat qiladi.

Fikrlash, mantiq shakllanishi, umuman shaxs sifatida shakllanishing uchun ikkinchi maslahatim: kitob oqi. Har kuni besh bet bolsa-da kitob oqi, hech bolmaganda tunda uxlashdan oldin miyani charchatish uchun kitob oqi. Mana shu oqib borayotgan kitoblaring ozingga sezilmagan holda tabiating va dunyoqarashingni shakllantiradi.

Sayohat qil. Dunyoqarash va fikrlash rivojlanib borishi, yangi qirralaringni ochish uchun koproq sayohat qil. Qoshni mahallaga sayohat qil, qoshni tumanga sayohat qil, tarixiy shaharlarga sayohat qil, oz shahringdagi gozal joylarni borib kor. Bir kun kelib moliyaviy imkoniyat paydo bolganda songgi iPhone yoki monopol amakingni xursand qilish uchun yangi Matiz sotib olishga shoshilma, yaxshisi shu pulga sayohat qil.

Yoshlik shoxlik davri. Bugungi rivojlanish davrida odamni lazzatga chaqiradigan, vaqtingni, umringni yeb qoyadigan narsalar kop. Ijtimoiy tarmoqlar va shunga oxshash boshqa narsalar umringni sovurishdan boshqasiga yaramaydi. Buni senga umrining ancha qismini ijtimoiy tarmoqda otkazgan odam sifatida aytaman. Shu uchun ham hamma narsada meyorni bilib, umringni ozing uchun foydali deb bilgan narsalargagina sarfla.

Turmush qurish haqida oylama. Yoshlikda gormonlar oz ishini qiladi, inson uchun birinchi ahamiyatli narsa turmush qurishday tuyilaveradi. Hech qachon uylanishga yoki turmush qurishga shoshilma. Bu haqdagi oylar qanchalik energiyangni va xayolingni yeb qoyishini juda yaxshi bilaman. Ozim ham sendek bolganman. Turmush qurishda bir onlik muhabbat muhim emas, muhimi seni boringcha qabul qila oladigan, seni tushunadigan, sen ham uni boricha qabul qila oladigan odamni topishing, tabiatlaringiz bir-biriga mos tushishi. Bir korishda bir-birini sevib qolib, bir yilga bormasdan turmush qurib, keyin ajrashib ketganlarni juda kop kordim. Shu uchun ham shoshilma. Sen hayotda oz yolingni topsang, haqiqiy inson sifatida shakllansang, ozingga munosib umr yoldoshini doim topasan. Shu uchun ham bu masalani yaxshisi 25 yoshdan keyinga qoldir.

Eng avvalo sen oz fikringga ega bol. Har bir eshitgan haqiqatingni eng songgi haqiqat deb qabul qilma. Bugun hamma manipulyatsiya qilinadigan axborot urushi zamonidamiz. Bu zamonda har qanday malumotni filtr qila bilish, tekshirib korish, shubha qilish sen uchun foydali. Agar sen har bir malumotni tahrir qilib, ozing uchun foydalisini olib bilsang, oz aql tarozingga sola olsang, tabriklayman, jamiyatning katta qismidan otib bilding. Oz fikringga ega bolishing, har bir qaroringni oz fikringdan kelib chiqib qabul qilishing juda muhim. Har qanday malumot hayoting uchun muhim yoki muhim emasligini tahlil qil. Ishon, Ronaldu yoki Messining zorligi, Rayhonning yana bir bor erga tekkani yoki Halimaning ijtimoiy tarmoqda kim bilandir urishgani hayoting uchun foydasiz malumot.

Kasb tanlashda ehtiyot bol, tanlagan kasbingda professional bol. Zamon ozgarmoqda, kasblar va ularga bolgan talab ham. Bugun dolzarb bolgan kasblar ertaga yoqolib, ornini boshqa kasblar egallaydi. Shuning uchun kasb tanlashda kelajak haqida oyla. Tanlagan kasbingda professional bolish haqida oyla. Biz ulkan ozgarishlar ostonasida turibmiz, ozgarishlar natija bermayotganining asosiy sabablaridan biri esa kadrlar yetishmovchiligidir. Sen kasb dunyosiga kirib kelgan bir vaqtda bu muammo yanada avj olgan, professional kadrlarga talab yanada oshgan boladi. Shu uchun ham oz sohang uchun zamonaviy dunyoda eng muhim bolgan kitoblarni oqi, oz sohangning eng zorlarini internet orqali kuzatib bor, oz ustingda koproq ishla. Oliy toifali oqituvchi bolgan bobom har doim aytardilar: bir kishi oz sohasida yaxshi mutaxassisga aylanishi uchun osha sohada kamida besh yil ishlashi kerak. Yaqindagina biz tarjimasini qilgan Zukkolar va landavurlar kitobida aynan shu narsani 10 000 soat qoidasi deb korsatgan. Yani oz sohangda mutaxassis bolish uchun kamida 10 000 soat real tajriba bolishi kerak. Haqiqiy professional bolishga harakat qil.

Jamiyat chizib bergan chiziq boylab yurishing shart emas. Biz juda konvervativ jamiyatda yashaymiz. Bizda tugilganingdan ota-ona va jamiyat, atrof-muhit hayot yolingni chiza boshlaydi va butun umr sen osha chiziqdan chiqmasliging uchun harakat qiladi. Ozgarishlardan, yangilikdan qorqadigan jamiyatmiz. Ularning nazdida sen uchun ideal hayot tugilish, maktab, oliy talim yoki armiya, uylanish, farzandlik bolish, davlatning katta ishida ishlash, uy qurish, toy qilish va pensiya yoshida ibodatingni qilib olamdan otishdir. Sen robot emassan, sen jamiyat tomonidan dasturlanmagansan, sen erkin shaxssan. Shu uchun ham avvalo eski standartlardan qochib, baxtli yashash imkonini beradigan hayotni yaratishga harakat qil. Jamiyat havas qiladigan ming kishi chaqiriladigan toy qilish baxt emas, jamiyat havas qiladigan ikki qavatli hovli qurish baxt emas, jamiyat havas qiladigan eng songgi Malibu olish baxt emas, jamiyat havas qiladigan, har bir qarashidan yuzlab xodim qorqadigan, kechki soat 12:00 da ham majlisma-majlis yuradigan rahbar bolish baxt emas. Sen oz yolingni yarat, ota-onangdek bolma. Ularni hurmat qil, ularga mehr ber, lekin sen mustaqil insonsan. Oz yolingni, oz hayotingni yarat.

Tolerant va bagrikeng bol. Hammani boricha qabul qilishga harakat qil. Xudo odamlarni turli xil qilib yaratgan. Hammaning dunyoqarashi har xil, dini boshqa, millati boshqa. Har kimda dunyoqarash, fikrlash, odatlar ozi yashaydigan dunyodan, shaxsiy tajribasidan kelib chiqib shakllanadi. Insoniyatning gozalligi ham uning turliligida, bir-biridan farqidadir. Shu uchun ham tolerant bolishni organ. Qaysidir millat, qaysidir din, qaysidir urug, qaysidir jins vakili bolganing uchun boshqalardan ustun emassan. Avvalo har bir insonning dini, jinsi, kelib chiqishidan qatiy nazar inson sifatida hurmat qil va inson sifatida eshit. Boshqalarga nafrat bilan emas, hurmat bilan yashasang, hayot kozingga gozal korinadi.

Songgi maslahatim bugun kopchilik bayroq qilib olgan vatanparvarlik haqida. Vatanparvar bol! Lekin vatanparvarlik nima ekanini ozing uchun anglab ol. Vatanparvarlik bayroq kotarib, koksiga urib selfi qilish emas. Vatanparvarlik profilga vatan haqida chiroyli postlar, sherlar yoki bayroq rasmini qoyish emas. Vatanparvarlik qaysidir rahbarga paxta qoyish emas. Vatanparvarlik mana shu yashab turgan yering yanada yaxshi bolishi uchun ozingni munosib tutishingdir. Oz ishingni vijdonan qil, doim organishga, ulgayishga tayyor bol, haqiqiy professional bol, jinoyatchilikdan, yomon ishlardan uzoq tur, kochaga chiqindi tashlama, tabiatga, jamiyatga zararing tegmasin, yechilishi uchun oz vataningda muammolarni aytishdan, tanqid qilishdan qorqma. Mana shu sening eng katta vatanparvarliging boladi.

Bular shunchaki oddiy qishloqdan chiqqan va bugun hayotda nimalargadir erishgan bir insonning maslahatlari. Umid qilamanki, mening yoshimda bugungidan erkinroq, bugungidan farovonroq, bugungidang kora qonun ustuvor boladigan, bugungidan kora oz salohiyatingni royobga chiqarish imkoniyati kattaroq boladigan mamlakatda yashaysan.

Katta hayotga xush kelibsan.

Muallif fikri tahririyat nuqtai nazariga mos kelmasligi mumkin.



Manba: Daryo.uz
: admin (26-05-2019, 09:59)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 29) ( 0) ( 27) ( 2)
:
-
:
20 ... -