» » Ozbekistondagi eng baland gidrotexnika inshooti barpo etilmoqda (foto)

Ozbekistondagi eng baland gidrotexnika inshooti barpo etilmoqda (foto)


Pskom daryosi toliq Ozbekiston hududida shakllanadigan yirik suv ozanlaridan biri hisoblanadi. Biroq Chotqol va Koksuv daryolari qoshilishidan hosil bolgan ushbu qayta tiklanuvchi energiya manbai hali yetarlicha ozlashtirilmagan. Shu bois Ozbekgidroenergo aksiyadorlik jamiyati tomonidan daryoning yuqori qismida ulkan gidrotexnika inshooti bunyod etilmoqda. Bu haqda Xalq sozi xabar berdi.

Mutaxassislarning aytishicha, Chorvoq gidroelektr stansiyasidan qariyb 50 kilometrda tepalikda bunyod etilayotgan Pskom suv omborining togoni 195 metrni tashkil etadi. Bu mamlakatdagi eng baland togon, deganidir. Inshootning eni ham, boyi ham 1000 metrga chozilib, 520,8 million kub metr suv sigimiga ega boladi. Natijada inshoot qoshida ishga tushiriladigan Pskom gidroelektr stansiyasini toliq suv bilan taminlaydi. Negaki, undan olinadigan samarali suv hajmi 486,5 million kub metrga yetadi.

Ayni paytda Bostonliq tumanining Kurduxtar qishlogida qurilish ishlari jadal davom ettirilmoqda. Bunda ish vaxta usulida uch smenada tashkil etilib, 3000 nafar quruvchi va mutaxassislar, Janubiy Koreya, Xitoy, Turkiya, Ukraina, Belarus Respublikalaridan keltirilgan 280 ta zamonaviy texnika vositalari jalb etilgani ayni muddao bolmoqda. Masalan, kran 75 tonnagacha yuk kotarsa, BelAZ ogir yuk mashinalari 45 tonna yuk tashishga moljallangan. Burgilash texnikalari esa portlatishsiz tog jinslarini teshib ota oladi.

Takidlash kerak, GES Gidroproyekt aksiyadorlik jamiyatining yuqori malakali mutaxassislari tomonidan loyihalashtirilmoqda. Uning qurilishga 2018-yilda geologiya-qidiruv ishlari bilan bir paytda kirishilgan edi. Natijada bugungi kunga qadar 24 kilometrlik avtomobil yoli, 200 dan ortiq texnikalarga xizmat korsatadigan avtojamlanma, ishchilar uchun yotoqxona qurildi. Shuningdek, 1800 metrlik tunnelning 1700 metri qazib bolindi.

Tunnel bir paytning ozida ikki tomondan qazib kelinayotgani tufayli ish surati tezlashib, ortadagi 100 metrlik masofa qoldi, xolos, deydi Topalang HPD Water Constuctions davlat unitar korxonasi rahbarining ishlab chiqarish boyicha orinbosari Amondulla Shukurov. Uni ham tez orada yorib otib, tunnellarni birlashtiramiz.

Togning chamasi 80100 metr ostidagi tunnel ichi xuddi yer osti yollarini eslatadi. Keng va yorug. Ulkan yuklagich bemalol harakatlanib, toplangan tog jinslarini yuk avtomobillariga ortadi. Shundan song ishchilar yerga beton yotqizadi. Topalang HPD Water Constuctions davlat unitar korxonasi bosh muhandisi Rajabali Sharipovning aytishicha, tunnel ota mustahkam qilib qurilmoqda. Burgilangan qismida tog bosimi hisob olingan holda, 40 santimergacha temir-beton ishlari peshma-peshma bajarilmoqda.

Tunnel toliq qazib bolingach esa ichiga diametri 6,5 metr, qalinligi 20 millimetrga teng polat quvur yotqizilib, uning atrofiga yana 65 santimetr beton quyilib, mustahkamlanadi, deydi u. Uning tugagan qismida, korib turganingizdek, Suv chiqarish inshooti binosi qurilyapti. Hademay, ular bitgach, daryo suvi tunnel orqali otkazilib, suv ombori qurishga kiramiz.

Maydonga tutash joyda kochma shagal saralash hamda beton qorish zavodlari qurilganidan song ish jaddallashib ketdi. Eng muhimi, beton tannarxi 3040 foiz arzonlashdi. Negaki, ilgari qum va shagal 90 kilometr olis masofadan olib kelinardi. Endi bunga hojat qolmadi. Shu yerdagi karyerdan olinayotgan shagal saralanib, soatiga 200 tonna qurilish ashyosi ishlab chiqarilmoqda. Oz navbatida, u tutash zavodga uzatilib, soatiga 100 kub metr beton qorilmoqda. Pirovardida qisqa davr ichida jami 50 ming kub temir-beton, 10 million kub metr yer ishlari bajarishga muvaffaq bolindi.

404 megavattli Pskom GES hali Ugom-Chotqol toglari bagridagi ulkan bunyodkorlik ishlarining boshlanishi, xolos. Pskom daryoning yuqori va quyi qismida yana ikkida GES qurilishi moljallangan bolib, ularning umumiy quvvati 450 megavattga teng boladi. Koplab doimiy ish orinlari yaratiladi. Shu jihatlar inobatga olinib, energetiklar uchun shaharcha barpo etish say-harakatlari boshlab yuborildi.

Hademay, bu solim maskanda zamonaviy turar joylar, bolalar bogchasi, maishiy xizmat korsatish va boshqa infratuzilma obyektlari tiklanib, foydalanishga topshiriladi. Pskom GES esa 2026-yilda ishga tushirilishi rejalashtirilgan bolib, u mamlakatda ekologik toza va arzon elektr energiyasi ishlab chiqarish hajmini oshirish, Toshkent viloyati aholisi hamda iqtisodiyot tarmoqlarini ushbu resurs bilan barqaror taminlash imkonini beradi.



Manba: Daryo.uz
: admin (27-05-2019, 20:59)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 32) ( 0) ( 30) ( 2)
:
-
:
20 ... -