» » Koronavirus Italiya mafiyasining quroliga aylanmoqda. Pandemiya davridagi Lotin Amerikasi muammolari va Xitoyning ishonchsiz statistikasi. Jahon matbuoti koronavirus haqida

Koronavirus Italiya mafiyasining quroliga aylanmoqda. Pandemiya davridagi Lotin Amerikasi muammolari va Xitoyning ishonchsiz statistikasi. Jahon matbuoti koronavirus haqida


Italiya oldida koronovirusdan tashqari yana qanday xavf turibdi? Koronavirus pandemiyasi vaqtidagi Lotin Amerikasi qamoqxonalarida vujudga kelgan vaziyat vaXitoy hukumatining koronavirus borasidagi statistik malumotlariga ishonchsizlik haqidajahon matbuoti sharhi ruknining koronavirusga bagishlangan navbatdagi sonida malumot olasiz.

Italyan mafiyasi mamlakatdagi karantindan foydalanib oz safiga yangi ishsiz, pulsiz qolgan aholi qatlamlarini jalb qilishga urinmoqda, deb yozadi The Daily Beast nashri.

Italiyada tort haftalik muddatga moljallangan karantin davom etar ekan, aholi orasida namoyishlarga, hukumat qabul qilayotgan qarorlarga boysunmaslikka chaqirish avj olmoqda.

Italiyaning Palermo, Sitsiliya shaharlari kochalarida politsiya karantindan norozi bolgan aholini tinchlantirishga va uyda qolishga chaqirmoqda. Bu shaharlarda bir qator savdo dokonlarining oynalari sindirilgan va peshtaxtadagi mahsulotlari ogirlab ketilgan. Bunday holat ommaviy tus olmoqda. Koronavirusdan vahimaga tushgan mahalliy aholi dokonlardan oziq-ovqat mahsulotlarini pul tolamasdan, bazida tahdid bilan jazava oldida ojiz qolgan dokon egalaridan tortib olib ketmoqda. Shu sababdan dokonlar oldida politsiya qoriqlov xizmati tun-u kun qoriqchilik qilmoqda.

Hozirda bloklab qoyilgan Facebookdagi guruhlarda aholini hukumat talablariga boysunmaslik chaqiriqlari yangragan, natijada kochalarda tartibsizliklar ham yuzaga kelgan. Italiyada yetakchi oziq-ovqat yetkazish xizmati Tirrenia CIN kompaniyasi bankrot bolganini elon qildi.

Hukumat esa mamlakatdagi tartibsizliklar ortida mafiya turganini, aynan mafiya mamlakat shimolida koronavirus epidemiyasi bilan ovora bolib qolgan vaziyatdan foydalanib, mamlakatda qora bozorni yolga qoyish va tartibsizlikni keltirib chiqarishga urinayotganini aytmoqda. Mamlakatdagi eng yirik Koza Nostra mafiyasi italyanlarni pandemiya sharoitida oz safiga qoshib olishni maqsad qilgan.

Shunday bir murakkab davrda hukumat tort haftalik karantin muddatini Pasxa bayramigacha chozganini bildirgan bolsa, ayrim siyosatchilar karantin iyun oyigacha ham davom etishi mumkin demoqda.

Italiya shimolidagi aholi oldidagi eng katta xavf koronavirus bolib turgan bir vaziyatda, mamlakat janubidagi italyanlarning muammosi norozilik va gazabga aylangan. Kreditlar va ijara haqlarini tolash muhlati kechiktirildi, fabrika va zavodlar ishlamayapti, mamlakatdagi 3,7 million atrofidagi noqonuniy ishlaydigan aholi hukumatdan tovon ololmasligi natijasida qiyinchiliklarni boshidan kechirmoqda.

Palermo shahri hokimi Leolucha Orlando agarda hukumat tezkorlik bilan biror choraga qol urmasa, mamlakatdagi vaziyat tubdan izdan chiqishi mumkinligi haqida ogohlantirdi. Shuningdek, shahar hokimi Facebook ijtimoiy tarmogida tarqagan norozilik va tartibsizlik uyushtirishga chaqiruvlar ortida italyan mafiyasi turgani borasida xavotir bildirdi.

Italiyadagi har bir viloyatda COVID-19 virusiga chalinganlikni aniqlovchi testlar otkazilayotgan bolsa-da, ayrimlar bu kasallik mamlakat janubida istiqomat qiluvchilar orasida bu eng asosiy tahdid emas degan tashviqot yuritilmoqda. Italiyaning janubi shimolga taqqoslaganda ancha qashshoq ekani inobatga olinsa, COVID-19 pandemiyasi janubiy viloyatlarda tarqaydigan bolsa, bu yanada koproq qurbonlar olib kelishi mumkin. Sababi, Italiyaning boy, sanoatlashgan shimoliy viloyatlari ham koronavirusga qarshi turolmayapti.

Mafiya qurbonlariga yordam xayriya jamgarmasining prezidenti Juzeppe Antochi fikricha, mafiyaga qarshi kurash va ularni tizginga solish yuz yillab davom etgan katta qon tokilishlari asosida hukumat galabasi bilan tugadi, ammo virus qolga kiritilgan barcha yutuqlarni boy berishga sababchi bolishi mumkin.

Mamlakatda kichik va orta biznes ogir vaziyatni boshidan kechirayotgan bir vaziyatda mafiya yana hokimiyatni oz nazoratiga olishni maqsad qilgan. Bu maqsadda mafiya qiynalgan aholi qatlamlariga arzon-garov qarzlar berish orqali murojaat qilmoqda. Agarda qarz oz vaqtida tolanmasa, qarz olganlar evaziga mafiya domiga tushishi mumkin.

Italiya janubida karantin sabab qashshoqlik va ochlik kundan kunga oz kuchini korsatar ekan, aholi norozi bolib kochalarga chiqadigan bolsa, hukumat norozilik namoyishini bostirish uchun yetarli kuchga ega bolmay qoladi, deb ogohlantiradi Palermo shahri hokimi Leolucha Orlando.

Sitsiliya va Italiya janubidagi viloyatlarda vujudga kelgan vaziyat koronavirusdek tez yoyilish imkoniga ega bolmasa-da, vaziyatni yumshatish uchun Italiya bosh vaziri Juzeppe Konte karantin vaqtida daromadlaridan ayrilgan aholi qatlamiga 400 million yevro miqdorida yordam berilishi haqida korsatma berdi. Janubiy viloyatlardagi hokimlar nazarida moliyaviy inqiroz yoqasiga kelib qolganlar uchun 400 millionlik yordam dengizdan bir tomchidir.

Bu esa Italiya janubidagi vaziyat ogirligidan yuzaga kelgan ijtimoiy-moliyaviy inqiroz mamlakat shimoliga ham kochishi mumkinligidan. Yuzaga kelgan muammoni ijobiy hal qilish Italiya hukumati olib borayotgan siyosatga bogliq bolib, koronavirus pandemiyasi muammosini kam qurbonlar bilan yengishi ham juda muhim.

Murakkab vaziyat va jazoni ijro etish muassasalaridagi mahkumlar miqdorining osib borishi vaziyatida qamoqxonalar virus keng tarqalishi uchun qulay sharoitni yaratmoqda. Koronavirus Amerika qitasini kezib yurar ekan, Lotin Amrikasi mamlakatlari millionlab odamlarni karantinga otkazishdek murakkab muammo bilan toqnashmoqda.

Shuningdek, Lotin Amerikasi mamlakatlari tibbiyot xodimlaridan tortib hukumat amaldorlarigacha hibsxonalardagi 1,4 million nafarga yetib qolgan mahkumlar sogligini qay tarzda himoya qilish masalasida boshi qotib qolgan, deb yozadi The Bloomberg nashri.

Ayrim hukumat mansabdorlari orasida hibsxonalardagi mahkumlarning sogligi muhim muammo emasligi sababi ular allaqachon karantinda ekaniga urgu berib, hech kim ularni karantinga amal qilishga buyurishi yoki karantinda otirishi haqida ogohlantirishi shart emas demoqda. Boz ustiga, panjara ortida kasallik alomatlari aniqlangan paytda kasallanganlar alohida kameralarga otkazilib, boshqa mahbuslardan ajratib qoyish oson bolishini ham aytmoqda. Bundan tashqari, hibsxonalardagi mahbuslarning aksari 40 yoshdan kichikligi hisobga olinsa, bu yosh turkumi kasallikka yoshi kattalardan kora kamroq moyil degan tasavvur ham bor.

Panjara ortidagi vaziyat esa aytilganidek kongilni tinchlantiradigan emas. Virus tarqalishi natijasida panjara ortida ham noroziliklar, galayonlar boshlangan. Otgan oyda Venesuela, Braziliya, Argentina va Meksika qamoqxonalarida mahbuslarning isyonlari, qurolli toqnashuvlari va hattoki qamoqxonadan qochib ketish kabi holatlar boldi. Kolumbiyadagi Modelo qamoqxonasidagi isyon natijasida 23 mahbus halok boldi va koplab mahbuslar va politsiya xodimlari yaralandi.

Peru qamoqxonalarida mahbuslar COVID-19 ni aniqlash uchun testlar olinishini talab qilmoqda. Argentinada koronavirus pandemiyasi aniqlangan holatlar bir nechtaga yetganda jazoni ijro etish muassasalaridagi mahbuslar galayon kotardi. Halok bolganlar va jabrlanganlar boldi. Huquq faollari esa hibsxonalardagi yoshi kattaroq mahbuslar va ijtimoiy xavfi kamroq bolgan mahbuslarni uy qamogiga otkazish orqali karantinni joriy qilish oqilona siyosat bolishi haqida hukumatga tavsiya bermoqda.

Igarapa institutining xavfsizlik masalalari boyicha tadqiqotchisi Robert Mugganing fikricha, mintaqa jazoni ijro etish muassasalari pandemiya tarqalishi uchun qulay ekani jamiyatning boshqa azolari sogligini ham xavf ostida qoldiradi.

Lotin Amrikasidagi qamoqxonalar allaqachon zararli maskanga aylandi. Lotin Amerikasidagi har yuz fuqaroning on uchtasi qamoqxonada muddat otab keladi. Bitta kameragauch yoki undan kop mahbus joylashtiriladi. Qotillar va mayda ogrilik bilan qolga tushganlar bitta kamerada jazo otaydi.

Oxirgi on yil mobaynida Lotin Amerikasi qamoqqxonalaridagi mahbuslar soniuch marotabaga kopaydi. Qamoqxonadan ommaviy qochishlar, tez-tez sodir bolib turadigan isyonlar axloq tuzatuvchi muassasa emas, aksincha, virus tarqaladigan bolsa, kasallikni nazorat qilish va oldini olish qiyin kechadigan maskan bolib qoldi.

Lotin Amerikasi shifoxonalarida koykalar, tibbiy uskunalar va suniy havo oldirgichlar yetishmasligi kuzatilayotgan bir paytda, qamoqxonalarda bu kabi tibbiy vositalar deyarli yoq. Misol uchun, Venesueladagi 6 500 ta jazoni ijro etish muassasalaridagi 19 ming mahbus surunkali kasalliklardan aziyat chekadi yoki murakkab sogliq bilan bogliq holat uchun oz joniga qasd qilish qaroriga keladi.

Braziliya esa hibsxonada saqlanayotgan mahbuslarning miqdori boyicha dunyoning uchinchi mahbuslar kop mamlakati. Braziliyada 813 mingdan koproq mahbus mavjud. Mahbuslarning aksarida OITS, sil kasalliklari darajasi ota yuqori. Shunday ayanchli vaziyatda koronavirus pandemiyasining tarqalishi mintaqada qurbonlar va kasallikdan aziyat chekadiganlar miqdori kam bolmaydi.

San-Paulu qamoqxonasida (Braziliya) 235 ming mahbus saqlanadi va bu raqam Italiya va Fransiyadagi mahbuslarning umumiy sonidan ham ancha kop. San-Paulu qamoqxonasida kasallikning oldini olish uchun keksa yoshli mahbuslar va keksa yoshli qamoqxona nazoratchilari izolyatsiyga olinmoqda, yangi kelgan mahbuslar esa kasallikni aniqlovchi testlardan otkazilyapti. Mahbuslarga niqob tarqatildi va shtat virus aniqlangan mahbuslar uchun yangi kasallikka qarshi kurashiladigan sakkiz dona maxsus joy barpo qildi.

Amalga oshirlishi kerak bolgan ishlar esa hali kop. Ulardan biri mahbuslarning barchasidan koronavirusga test olish, ijtimoiy xavfi kam bolgan qonunbuzarlarni uy karantiniga olish. Xavfsizlik xizmatining sobiq bosh kotibi Xose Visente da Silvaning malumotlariga kora, Braziliya jazoni ijro etish muassasalaridagi mahbuslarning 36 foizi sodir etgan jinoyati uchun sud hukmini kutib ehtimoliy jazo muddatini malum qismini otab bolgan.

Braziliya sudlari jinoyatchilikka moyil bolganlarni uy karantiniga qoyib yuborish masalasini korib chiqayotgan bir paytda, huquq-tartibot idoralari xodimlari bunday qaror Braziliya kochalarida jinoyatchilik yanada avj olib ketishidan ogohlantirmoqda.

Muammo oqilona hal etilmasa, pandemiya davridagi muammolar Lotin Amerikasidagi ijtimoiy muammolarni hozirgidanda chuqurlashtirib, Lotin Amerikasi mamlakatlari tarixida navbatdagi qora kunlardan biriga aylanishi ehtimol.

Garb hukumatlari Xitoy hukumatining yalpi ichki mahsulotdan tortib koronavirus borasidagi statistik malumotlarigacha ishonchsizlik kozi bilan qarab keladi. Bunda asosiy etiborga olinadigan jihat Xitoy Xalq Respublikasining mamuriy buyruqbozlik tizimiga asoslangan boshqaruv tizimidir. Bunday tizim Xitoy xalqiga otmishda qanday ofatlarni keltirgani tarixdan kopchilikka malum, deb yozadi The Diplomat nashri.

Butun dunyoda koronavirus bilan kasallanganlar soni milliondan oshar ekan, Xitoy tashqi ishlar vazirligi mamlakatda koronavirus bilan bogliq nazorat ostida kamayib borayotgani, kasallanganlarga shifoxonalardan uylariga ketishga ruxsat berilayotgani borasida xabar tarqatmoqda.

Garb matbuotida Xitoyda koronavirus bilan bogliq ikkinchi tolqin paydo bolishi mumkinligi haqida koplab taxminlar va tashvishlar bildirilayotgan bir vaziyatda Xitoyning bosh epidemiologi Chjong Nanshan tilga olingan ikkinchi tolqin borasida tashqaridan keladigan virus bilan bogliq holatlar borasida muvaffaqiyatli tadbir amalga oshirilganini takidladi va mamlakat virusga qarshi kurashda tort E dasturiga etibor berganini aytdi: kasallikning oldini olish uchun erta chora , kasallikni muolaja qilish uchun erta aniqlab , erta tashxis va erta karantin.

Xitoy hukumati 6-mart sanasiga virus bilan zararlanganlikning yangi holati 100 tadan oshmaganini va asosiy yangi virus aniqlangan holatlarda xorijdan kelgan xitoyliklarda ekani haqida xabar berdi. Shuningdek, kommunistik mafkuraga asoslangan Xitoy hukumati mulozimlari 17-fevraldan 22-martgacha bolgan davrda pandemiya bilan bogliq vaziyat 91 foizga kamaygani haqida malumot tarqatdi. Bunday malumotlar soz erkinligi borasida cheklovlar bolgan mamlakatdan kelayotgani qanchalik ishonarli asosga ega, deb shubha ostiga qoyadi The Diplomat nashri.

Xitoy hukumatining yalpi ichki mahsulot borasidagi statistik malumotlari oshirib korsatilgani nazarga olinsa, COVID-19 borasidagi Xitoy bergan malumotlarga ham ishonmaslik kerak, deyiladi maqolada. Gonkong va Chikago universiteti iqtisodchi olimlari bergan malumotlarga kora, Xitoy bergan iqtisodiy malumotlarda ayrim statistik uslublarga amal qilinmagani, faktlar buzib korsatilgani va raqamlardagi nomutanosibliklar yuzaga kelgani aniqlandi. Bu esa avtoritar rejimlar tomonidan ochiqlanayotgan raqamlar ishonchsiz va mantiqiy asosga ega emasligidan dalolat. Xitoy ham bundan mustasno emas.

Xitoy hukumatining Kasalliklarni nazorat qilish va oldini olish tashkiloti COVID-19 dan avvalroq tarqalgan Osiyo grippi 19571958-yillardagi epidemiya, 1996-yildagi H5N1, 2002-yildagi SARS, 2009-yildagi H1N1 va 2012-yildagi H7N9 viruslari tarqalgan vaziyatda ham yolgon malumotlar tarqatgani virusga qarshi kurashda muvaffaqiyatsizlikka uchraganini bildiradi.

Nega bir yil avval Kasalliklarni nazorat qilish va oldini olish qomitasining rahbari Gao Fu Xitoy tibbiyoti SARS kabi viruslarning boshqa qaytarilmasligi borasida juda ishonch bilan vada bergan va buning isboti sifatida mamlakatdagi rivojlangan tibbiyotni misol qilib korsatgan edi. Ammo COVID-19 pandemiyasi rivojlangan Xitoy tibbiyotini ham ancha zir titragani va kasallik kolami keng tus olgani vaziyat ancha murakkabligini korsatib qoydi.

Xitoy hukumati dekabr oyining ozidayoq Uxan va Xubey viloyatlarida aniqlangan COVID-19 bilan bogliq vaziyat ilk davridayoq nazoratga olinib, tezkor tadbirlar amalga oshirilgani haiqda iddao qilmoqda. Bu esa Xitoy hukumati virus bilan bogliq holatni yuzaga kelgan davridan beri kuzatgani va virus haqida ilk marta malumot bergan Chjan Szisyan davlat mukofotiga sazovor bolgani va uning malumotlari asosida barcha virus bilan bogliq tafsilotlar Jahon sogliqni saqlash tashkilotiga xabar qilinganini aytmoqda.

Boshqa tarafdan,COVID-19 epidemiyasi borasida vahima uygotishga erishgan Li Venliang taqdiri masalasi. Li hukumat tomonidan virus borasida muolaja ishlaridan tiyilish haqida qol qoydirib olingach, COVID-19 natijasida vafot etishi ham shubha uygotishga asos. Xitoyda yana qancha tibbiyot xodimi yangi koronavirus vahimasi atrofidagi ayblovlar bilan ishdan chetlashtirilgani yoki vafot etgani borasida malumot sir. Yangi COVID-19 virusi bilan yuzaga kelgan muammolar natijasida Uxandagi amaldorlar qonuniy chora ham oldi. Ammo vaziyatga baho berish birgina bu bilan tugamaydi.

Xitoy hukumatining virus tarqalgan ilk kunlardagi tadbiri tashvishlanishga, xavotirlanishga asos, chunki bugunda Xitoyning virusni maglub qildik deb tarqatayotgan xabarlari Xitoy rahbari Si Szinpinning siyosiy hokimiyatini yanada mustahkamlash uchun qilinayotgan tatbiq ham bolishi mumkin. Nima bolganda ham COVID-19 bilan bogliq ayblovlar xalqaro jamiyatda Xitoy hukumatining koronavirus bilan bogliq statistik malumotlariga tanqidiy koz bilan qarash kerakligini uqtirmoqda.

Ehtimol COVID-19 atrofidagi haqiqiy manzarani yashirish Xitoy rahbariyati uchun oz siyosiy hokimiyatini mustahkamroq ushlashga, kursida qolishga yordam beradigan najot sifatida koringan bolishi ham mumkin. Xalq kasallik bilan kurashayotgan bir vaziyatda hukumatning ojizlgini tasavvur qilib bolmaydi.

Koronavirus bilan bogliq vaziyatda rasmiy elon qilingan xabarlardagi kasallangan va vafot etganlar soni aslida elon qilingan, internetga chiqib ketgan rasmlar, videolar, asl vaziyat haqida tasavvur hosil qilishga yordam beradi. Elon qilingan malumotlarda Xitoyda mobil telefonlardan foydalanish keskin qisqarishi ham asl vaziyatni yashirishga bolgan urinish.

Xitoy hukumati virusga qarshi salmoqli yutuqlarni qolga kiritgan bolsa-da, ammo COVID-19 bilan bogliq vaziyatda raqamlarni togrilagani ayon bolib qoladi. Shuning uchun ham dunyo hamjamiyati Xitoy statistik malumotlariga tanqidiy nazar bilan qarashi muhim. Shuningdek, pandemiyaga qarshi kurashda yangi jihatlarni diqqat bilan kuzatish, tahlil qilish va eng asosiysi, mamlakatdagi aholi salomatligi borasida qaygurish muhim.

Jahongir Ergashev tayyorladi.



Manba: Daryo.uz
: admin (4-04-2020, 20:41)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 43) ( 0) ( 40) ( 3)
:
-
:
20 ... -