» » Amerikalik biznesmen Chak Fini umri davomida ishlab topgan deyarli barcha pulini 8 mlrd dollarni xayriyaga sarfladi. U 38 yil davomida pul tarqatgan, shundan 13 yilini yashirincha

Amerikalik biznesmen Chak Fini umri davomida ishlab topgan deyarli barcha pulini 8 mlrd dollarni xayriyaga sarfladi. U 38 yil davomida pul tarqatgan, shundan 13 yilini yashirincha


14-sentabr kuni 89 yoshli amerikalik biznesmen va filantrop Charlz (Chak) Fini ozining Atlantic Philanthropies xayriya tashkilotini yopish togrisidagi hujjatlarni imzoladi. Fini 38 yil davomida ishlagan tashkilot orqali ishlab topgan deyarli barcha mablaglarini 8 milliard dollarni xayriya yolida sarflab yubordi, deb xabar beradi Meduza.

Chak Fini 1931-yilda Nyu-Jersi shtatidagi Elizabet shaharchasida, AmerikaIrlandiya oilasida dunyoga kelgan. U Koreya urushida harbiy-havo kuchlarida xizmat qilgan, shundan song, faxriylar imtiyozi boyicha Kornell universitetiga oqishga kirgan. Oqishni tugatib, Fini 1956-yilda biznes bilan shugullangan AQSh harbiy-dengiz kuchlarining Atlantika floti dengizchilari uchun soliq solinmaydigan alkogol mahsulotlarini sotgan. Fini kemalarning keyingi toxtash joyi haqida bazida fohishalar orqali xabar topgan.

Tez orada Fini oz biznesini kengaytirgan. U yana uch hamkorni yoniga olib, Duty Free Shoppers bojsiz savdo dokonlari tarmogini rivojlantirishni boshlagan. Biznes 1964-yilda Yaponiya oz fuqarolariga yana xorijga chiqishga ruxsat berganidan song, kuchli impuls olgan (ushbu taqiq Ikkinchi jahon urushidan song joriy etilgandi). Duty Free Shoppers yaponiyalik turistlarga sigaretalar, konyak va sumkalar sotib, millionlab dollar ishlay boshlagan. Ishlar shu qadar yaxshi ketganidan, Fini va uningsheriklari1976-yilda Tinch okeanidagi Saypan orolida dokon ochgan va u yerda aeroport qurgan.

1988-yilda Forbes jurnali Finini AQShning eng badavlat insonlari qatorida 31-oringa qoyib, uning boyligini 1,3 milliard dollarga baholagan. Aslini olganda ushbu pullar u vaqtda biznesmenga tegishli bolmagan. Bundan 4 yil oldin u Duty Free Shoppersdagi oz ulushini 38,75 foiz Atlantic Philanthropies xayriya tashkilotiga sotib yuborgan. Aktivlarning topshirilishi ovoza qilinmagan, bu haqda faqat uning yaqinlari xabardor bolgan, xolos. Fini Atlantic Philanthropies orqali biror loyihani qollab-quvvatlash orqali ozini oshkor etib qoymagan. Biznesmen oldingidek hayot kechirishni va Duty Free Shoppersni boshqarishni davom etgan. U pul topishni yaxshi korgan, biroq uni ishlatishga ehtiyoji bolmagan.

Biznesmen Atlantic Philanthropies faqatgina Duty Free Shoppersning daromadlari evaziga ishlayotganini yaxshi tushungan va kompaniyaning eng muvaffaqiyatli yillari ortda qolganini taxmin qilgan. U biznesdan chiqishni oylay boshlagan. 1997-yilda Fini va uning sheriklari Duty Free Shoppersdagi oz ulushlarini Bernar Arnoning LVMH konserniga sotib yuborgan. Oshanda Fini birinchi bor ommaga ozining xayriya faoliyati togrisida malum qilgan. U buni kompaniyani sotishdan tushgan davo uning anonim xayriyalarini oshkor qilishi sabab majburlikdan amalga oshirgan. Osha vaqt kelib Atlantic Philanthropies 600 million dollarni xayriya yolida tarqatib ulgurgan. Bu kabi sirlilik uchun Forbes jurnali 2021-yilda uni xayriya Jeyms Bondi deb atagan.

Fini butun boyligini umri davomida tarqatishga qaror qilgan. Olganingdan kora, tirikligingda tarqatish ancha quvonchli, deya uning sozlarini keltiradi Atlantic Philanthropies. Biznesmen pullarini fikricha katta daromad keltirishi mumkin bolgan yirik loyihalarga tikkan. Atlantic Philanthropies talim va ilmiy tadqiqotlarga 3,7 millird dollar (bularning deyarli yarim milliardi Kornell universitetiga), 870 million dollar inson huquqlarini himoya qilishga, 700 milliondan ortiq sogliqni saqlashga xayriya qilgan. Tashkilot JARda OITSga qarshi kurash, AQShda olim jazosini bekor qilish, Irlandiyada universitetlarni rivojlantirishga xayriya mablaglarini yonatirgan. U jami 6500 ta grant ajratgan, songgisi 2016-yilga togri keladi.

Fini xayriyaga ham xuddi biznes kabi yondoshgan. Atlantic Philanthropies grant oluvchilardan batafsil biznes-rejalarni va sarflangan pullar togrisida hisobotlarni sorab olgan. Agarda loyihalar bir joyda qotib qolsa, moliyalashtirish toxtatilgan. Investitsiyalarning rentabelligini oshirish uchun Fini davlatni ishtirok etishga taklif etgan. Masalan, 1997-yilda Fini Irlandiya hukumati oz universitetlariga 100 million dollar ajratsa, u ham shuncha mablag ajratishga vada bergan. Bu foyda bergan. Fini ozining pullariga ochilgan binolarga ismi yozilgan peshlavhalarning ilinishiga ruxsat bermagan, loyihaga boshqa xayriya tashkilotlarini jalb etishni maqul korgan.

Aynan Fini hozirgi kunda eng mashhur xayriyachilar hisoblanuvchi Uorren Baffett va Microsoft asoschisi Bill Geytsni ilhomlantirib, ularning 2010-yilda Tuhfa qasamyodi tashabbusini amalga oshirishga undagan. Unga oz mablaglarining katta qismini xayriyaga yonatiruvchi badavlat insonlar qoshilgan. Ayni vaqtda Tuhfa qasamyodiga butun dunyo boylab 200 dan ortiq millioner va milliarderlar qoshilgan.

2012-yilda Forbesga bergan intervyusida Fini oz boyligini taxminan 2 million dollarga baholagan u oz va rafiqasining yashishi uchun aynan shuncha mablag ajratib qoygan. Biznesmen kamtarona yashashga organgan: u biznes-klassda uchmagan, shaxsiy mashinasiga ega bolmagan va oddiy Casio soatlarini taqib yurgan. Forbes 2018-yilda uning San-Fransiskodagi uyining kvartirasi devoriga 8 milliard dollarni xayriyaga sarflagan Chak Fini tabriklaymiz tablichkasi ilib qoyilganini korgan.



Manba: Daryo.uz
: admin (17-09-2020, 21:10)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 39) ( 0) ( 37) ( 2)
:
-
:
20 ... -