» » Video: Ugom-Chotqol milliy tabiat bogida noyob qor qoploni korinish berdi

Video: Ugom-Chotqol milliy tabiat bogida noyob qor qoploni korinish berdi


Ugom-Chotqol davlat milliy tabiat bogida organishlar chogida yoqolib ketish xavfi ostida turgan qor qoploni hamda oq tirnoqli Tyan-Shan qongir ayigifotoqopqondaqayd etilgan. Bu haqda milliy tabiat bogining kichik ilmiy xodimi Akbar Rustamovga tayanib, Kun.uz xabar qildi.

Qor qoploni 2-iyulkuni ertalab soat 05:56 da, songra soat 10:44 da fotoqopqonoldidan otgan.

Yoq bolib ketish arafasida turgan, lokal tarqalgan tur, Tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqi (TMXI) qizil royxatiga kiritilgan Ilvirs (qor qoploni) (ruscha:snejniybars (irbis), inglizcha: SnowLeopard) Garbiy Tyan-Shan, GarbiyPomir-Oloytizmalarida, Ozbekistondan tashqarida Tojikiston, Qirgiziston, Qozogiston, Garbiy Sibir janubi, Moguliston, Xitoy, Afgoniston, Pokiston, Hindiston, Nepal, Butanda tarqalgan.

U toglarning orta va yuqori (dengiz sathidan 25004500metrbalandlikda) qismida yashaydi. Havzaayirgichlarihamda qoyali tosh-sochma qiyaliklarni afzal koradi.

Ularning soni doimo kam bolgan. Songgi on yilliklar davomida soni uzluksiz kamaymoqda. 19801990 yillarda Hisor qoriqxonasida 5-11, 19701980 yillarda Chotqol qoriqxonasida 10-3 tasi hisobga olingan. Hozirda taxminan 30-50 tani tashkil etadi.

Oqshomda faol, kunduzi qorlarga, qoyalar orasiga berkinib yotadi. Ikki yilda bir marta bolalaydi. Juftlashish davri fevral-martda. Iyunda bolalaydi (1 tadan 5 tagacha). Bolalari 11,5 yoshgacha onasidan ajralmaydi, 2-3 yilda jinsiy voyaga yetadi. Yovvoyi tuyoqlilar, bazan kemiruvchilar bilan oziqlanadi. Tog boylab yovvoyi tuyoqlilar ortida yuqoriga va pastga mavsumiy kochib yuradi. Umri uzunligi 21 yilgacha.

Malum qilinishicha, baland tog yaylovlarining ozlashtirilishi, ozuqa manbalarining kamayishi vabrakonyerlikqor qoplonining kamayishiga sabab bolmoqda.

U hozir dunyoning hayvonot boglarida kopaytiriladi. Uni ovlash taqiqlangan. Hisor, Zomin, Chotqol qoriqxonalari va Ugom-Chotqol davlat milliy tabiat bogida muhofaza ostiga olingan. CITESning 1-ilovasiga kiritilgan.

Shuningdek, otgan yili 15-avgustda Ugom-Chotqol davlat milliy tabiat bogida oq tirnoqli Tyan-Shan qongir ayigining ham fotosuratlarifotoqopqonlargatushgan.

Ushbu ayiq ham Ozbekiston va jahon Qizil kitobigakiritilgan bolib, CITESning ikkinchi ilovasida turadi.

Qayd etish joiz,fotoqopqonlarUgom-Chotqol davlat milliy tabiat bogi BMT Taraqqiyot dasturining Global ahamiyatga ega bioxilma-xillikni muhofaza qilish maqsadida togli hududlarda ormonlardan va tabiiy resurslardan barqaror foydalanish va boshqarish loyihasi bilan hamkorlikda ornatilgan.

Mavzuga doir:



Manba: Daryo.uz
: admin (18-09-2020, 12:40)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 31) ( 0) ( 29) ( 2)
:
-
:
20 ... -