» » Donishmandlik haqiqatan ham yoshga bogliqmi?

Donishmandlik haqiqatan ham yoshga bogliqmi?


Bazan yosh yigit yosh bolishiga qaramasdan donishmand, qari kishi esa ahmoq va oylamasdan ish qiladigan bolishi ham mumkin. Lekin jamiyatda donishmandlik yosh otishi bilan keladi degan tushuncha mahkam ornashib qolgan.

Nima uchun biz donishmandlikni keksayish bilan boglaymiz? Buning sabablari biologik omillarga borib taqaladi. Odam qancha uzoq yashasa, uning hayot tajribasi shunchalik boyib boradi. Shuning uchun yosh otgan sayin bizning aqlimiz ham osib boraveradi.

Keksaygan kishilar oz tajribalari tasirida bazi jihatlardan yoshlarga qaraganda ancha bilimdonroqdir. Masalan, muammolarni hal qilishda, rejalashtirishda, kelajakka bogliq maqsadlarni belgilashda, ozaro munosabatlarda. Chunki ular vaqtida bularning hammasini boshlaridan kechirganlar. Shuning uchun keksa avlod kop hollarda ularga hurmat va ishonch bilan qaraydigan yoshlarga pand-nasihat berishlariga ajablanmasa ham boladi.

Keksa odamlarda qarorlarni qabul qilishda bosh miyaning togri fikrlash va sezishga javob beruvchi prefrontal qobigi ishtirok etadi.

Mutaxassislar tomonidan, muammolarni hal qilishda yoshlar bosh miyaning faqat bitta yarim sharini, yoshi kattalar esa bir vaqtning ozida ikkalasini ham ishlatishlari aniqlandi. Bu jarayon bilateralizatsiya deyiladi. Shu tufayli odam muammolarni korib chiqishga jiddiyroq munosabatda boladi. Miya kelgusida shunga oxshash vaziyatlar yuzaga kelganda kerakli tarzda harakat qilishga imkon beradigan tasavvurni shakllantiradi.

Bu fiziologik xususiyatlardan kelib chiqib, haqiqatan ham qari kishilar yoshlarga qaraganda donishmandroq deb aytishimiz mumkin. Lekin, kopchilikning fikricha, donishmand odam sabrli, rahmdil, boshqalar fikrini qabul qila oladigan va ular togrisida qayguradigan odam bolishi kerak. Bu sifatlar esa koproq odamning yoshiga emas, balki xarakteriga bogliq.

Manba: Layfxaker

Daryo yangiliklarini Facebookda kuzatib boring

: admin (25-09-2017, 22:12)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 5) ( 0) ( 4) ( 1)
:
-
:
:
20 ... -