» » Haydovchilar taksini sariq rangga boyash talabidan nega norozi?

Haydovchilar taksini sariq rangga boyash talabidan nega norozi?


Vazirlar Mahkamasining Yonalishsiz taksilar faoliyatini tartibga solish chora-tadbirlari togrisidagi qarori qabul qilingan. Unga kora, 2012-yilning 1-yanvaridan boshlab Toshkent shahridagi taksilar qaymoqrang, viloyatlardagi esa sariq rangda bolishi, ularning haydovchilari litsenziya olgani haqidagi guvohnoma va tibbiy varaqaga ega bolishlari lozim. Bu haqda OzA muxbiri Sayyora Shoyeva fikr yuritgan.

Yaqinda xizmat safari bilan Jizzax shahriga bordik. Kundalik tashvishlar bilan kochaga chiqqan odam borki, taksiga ishi tushadi. Shaharda ulov kop, lekin sariq rangli avtomashinalar deyarli korinmaydi. Duch kelgan mashinalardan birini toxtatib, manzilni aytdik.

Ketayotib, haydovchi mehmonga oxshaysizlar, nima yumush bilan keldinglar, deya sorab qoldi. U yoqdan, bu yoqdan gap ochilib, mavzu taksilarga borib taqaldi.

Qariyb 30 yildan buyon avtomobil boshqaraman. Hatto tadbirkorlik bilan shugullanish niyatida 2010-yilda Jizzax shahrida yolovchi tashish transporti uyushmasini ham tashkil etganman. 120 ta ishchi orni yaratdim. Bugun korxona gullab-yashnab, xizmat korsatish sifati ham oshib ketgandir, dersiz? Yoq, aksincha jamoamizda hozirda 30 nafargina haydovchi qoldi, hikoyasini boshladi haydovchi.

Nega? Yurtimizda yangidan yangi ish orni ochish uchun imkoniyatlar yaratilayotgan bir paytda sizda ish orni kamayib ketadi, maoshini oz vaqtida bermagan bolsangiz kerak-da? deya fikrimizni aytdik.

Ey, yoq, dedi u. Chetdan qarab, kimnidir ayblash oson. Lekin sohani ichida yurgan odam buni yaxshi tushunadi. Ozimdan qiyos: tadbirkorlikni boshlaganimda uyushmaga azo bolish oson, notarial tolovlar arzon, eng muhimi esa avtoulovni sariq rangga boyash yoq edi. Biz bu xizmatlarni joriy etib, nima yutdik-u, nima yutqazdik? 30 yillik haydovchilik stajim, rahbarlik jarayonida shuni bildimki, yolovchi tashish xizmatida ozini oqlamaydigan kopgina jarayonlar, tosiqlar bor.

Haydovchi bu muammolarni sanay boshladi:

Birinchidan, taksi haydovchilariga bir yillik majburiy sugurta tolovi belgilangan. Uning tolovi davlat narxida 90 dollar, yani 360 ming som. Dala ishlari kamaygan vaqtlarda, misol uchun, qish mavsumida vaqtincha ish sorab murojaat qilishadi. Ular uch oy, olti oy yoki yetti oy ishlash istagini bildiradi. Ana shunda bir yillik majburiy sugurta aytilganda, etiroz bildirishadi: bir yil ishlamaymanku, shu davrga yarasha tolov qilsam bolmaydimi? Afsuski, bir oy ishlagan haydovchi ham, bir yil ishlagani ham ushbu summani bir xilda tolashi shart.

Ikkinchisi: yaqinda hisoblab kordik, viloyatimizda sariq rangdagi taksilar soni 600 taga ham yetmas ekan. Biroq, kuzatuvlarimiz Jizzax shahrida 4 ming nafardan koproq shaxs noqonuniy tarzda taksichilik bilan shugullanayotganini korsatdi.

Endi hisoblab koring. Agar 600 ta orniga 4 mingta odam ishga olinsa, davlatga qancha tushum boladi? Haydovchi yolga chiqishdan oldin avtotransport vositasining belgilangan tartibda texnik korikdan, haydovchilarning tibbiy korikdan otkazilgani togrisidagi yol varaqasi uchun kuniga 10 ming som tolasa, davlat bujetiga bir kunda 40 million som tushadi. Bu korsatkich bir oyda 1 milliard 200 million somni, bir yilda 14 milliard 400 million somni tashkil etadi. Bundan tuman, shahar byujeti qancha foyda koradi?

Yana bu haydovchilarga tolangan oylik ish haqidan olinadigan soliq bujetga tushum emasmi? Eng muhimi, yangi ish orni ochilishi, yoshlarning bandligi taminlanishi-chi? Bu oddiy arifmetikani Iqtisodiyot yoki Moliya vazirligida otirgan mutasaddilar bilishmaydimi?

Biz uchun yana bir ogriqli nuqta bor. Mana, 6 yilki avtoulovlarni sariq rangga boyash yaxshi samara bermayotgani isbotlandi. Axir yillab pul yigib, qancha orzular bilan olingan mashinani kim ham boyab, rangini ozgartirgisi keladi? Bizdan buni talab qilayotgan rahbarlarning ozi shunday qiladimi? Yoq. Natija bermagan talablardan voz kechish vaqti kelmadimi?

Viloyatimizda 4 ming nafardan koproq noqonuniy faoliyat yuritayotgan takschilar borligini aytdim. Oylaymanki, bu borada vaziyat boshqa viloyatlarda ham bundan yaxshi emas. Yana bir gap. Bugun taksi qilib, hech joyda ishlamayotgan, davlatga nafi tegmayotgan yigitlar vaqti kelib, pensiya talab qiladi. Ana shunda ularga nafaqa qaysi mablagdan olib beriladi? Agar ulardan mashina rangini ozgartirishni talab qilmasdan, ishga qabul qilsak, jamgarib boriladigan pensiya daftarchasi ochiladi. Bu ham bujetga foyda emasmi?

Prezident bizni uygonishga chorlayotgan bir fursatda, vatanimiz ravnaqini oylayotgan bir fuqaro sifatida sohaga joriy etilayotgan yangi meyorlarda, avvalo, fuqarolar manfaati hisobga olinishini juda-juda istayman... Haydovchi bu sozlarni aytayotganda, manzilimizga ham kelib qoldim.

Shu tariqa poytaxtga qaytib, bu mavzuda kop oyladim. Internetdan bu boradagi xalqaro tajribalarni organishga harakat qildim. Shunda dunyoda taksi avtomobillari uchun yagona rang aslida qabul qilinmagani, ammo kopgina mamlakatlarda sariq rang keng joriy etilgani haqida malumot topdim. Sabab esa oddiy: yorqin sariq rangdagi avtomobillar boshqa transport vositalari orasida yaqqol ajralib, qorli, yomgirli, tumanli kunlar va qorongida ham kozga tashlanar ekan.



Manba: Daryo.uz
: admin (9-03-2018, 16:58)
+1 (: 1)
. !

!


vote-icon
?

?
( 29) ( 0) ( 27) ( 2)
:
-
:
20 ... -