» » Jurnalistning orqasida kimi bor yoxud tekshir-tekshirdan maqsad nima?

Jurnalistning orqasida kimi bor yoxud tekshir-tekshirdan maqsad nima?


Ishonch gazetasi Jurnalistning orqasida kimi bor yoxud tekshir-tekshirdan maqsad nima? sarlavhali maqola chop etdi. Uni toligicha keltirib otamiz.

Har bir soha oziga xos murakkabliklarga ega. Ayniqsa, dunyodagi xavfli kasblar sirasiga kiruvchi jurnalistik faoliyat jarayonida bu jihatlar yaqqol kozga tashlanadi. Chunki muammoli vaziyatlarni yoritish, jamoatchilik fikrini shakllantirish va adolat mezonlari asosida baholash hammaga ham yoqavermasligi mumkin.

Jurnalist Behzod Qobulovning Facebookdagi oz sahifasida chiqishi, Jamiyat gazetasida chop etilgan Komissiya mudhish xatoni topdi (Xabar.uz axborot saytida ham elon qilindi) sarlavhali maqolasi ayni shu mavzu atrofida fikr yuritishimizga turtki boldi.

Ilk manzara (!)

Jurnalist qalamga olgan vaziyatga xolis yondashish maqsadida Namangan viloyati Chortoq tumanidagi 34-maktabga yol oldik. Chortoqqa kirib borar ekanmiz, yol chetidagi archalar tagini tozalayotgan ayollarga kozimiz tushdi. Yigirma chogli ayolga ikki-uch erkak ishboshilik qilmoqda. Qiziqsinib, mashinani toxtatdik va qaysi tashkilotdan ekanliklarini soradik. Maktabdanmiz

Ochigi, javobdan biroz ajablandik. Chunki aynan shu kabi ishlarni bajarish uchun Jamoat ishlari jamgarmasi tashkil etilib, yetarli mablag va texnika bilan taminlangandi-ku! Biroq oqituvchini zaxiradagi mardikor sifatida tasavvur etuvchi ong yangilanmasa, qiyin ekan. Jamoatchilikning Oqituvchiga erkinlik beraylik, u faqat talim berish bilan shugullansin degan davomli chaqirigiga qaramay, amalda hech narsa ozgarmayapti

Baland nuqtada

34-maktab jamoasi erishgan yutuqlar, oquvchilarining fan sohasidagi korsatkichlaridan hamma sharoitlarga ega, zamonaviy inshoot koz ongimizda gavdalangan edi. Biroq Chortoq adirlarining baland nuqtasiga qatnov uchun mutlaqo yaroqsiz yoldan kotarilishimiz kerakligini bilgach, xato oylaganimizni angladik.

Maktabda maqtangulik sharoitning ozi yoq: suv (na ichimlik suv va na xojalik uchun ishlatiladigani) umuman yetib kelmagan, elektr taminoti tizimini yangilashga ehtiyoj bor. Oqituvchi va oquvchilarga oshxona zarur. Qarangki, shu holatdagi maktabning oquvchilari yaqinda otkazilgan Bilimlar bellashuvida hududdan eng kop goliblikni qolga kiritgan jamoa sifatida etirof etilgan. 10-sinf oquvchisi Mahfuza Shodmonova yosh jurnalistlar ortasida otkazilgan Respublika tanlovida 2-orinni egallagan. Qolaversa, Germaniya fondi tomonidan otkazilgan tanlovda grant sohibasiga aylangan. Maktabni bitirgach, Mahfuza Germaniya yoxud yurtimizning istalgan oliy oquv yurtida oqish imkoniyatiga ega boladi. Shuningdek, ushbu maktabning sobiq oquvchilari orasida oliy oquv yurtiga qabul qilinish korsatkichi ham anchayin yuqori

Uyda ochilgan maktab

Ormonjon Qobulov 2012-yildan beri maktab rahbari. Talim rivoji yolida mehnat qilib suyagi qotganlardan. Shu orinda bir misol: Alixon qishlogining Dehqonobod MFY bolalari bir necha yillar oldin maktabga borish uchun kilometrlab yol bosishgan. Domlaning lotoreyaga yutib olgan Moskvichi ular uchun yagona ulov edi. Ertalab uydan chiqsam, mahallamizdan adir etagidagi maktabga qatnovchi yetti bola mashinamga suyanib turgan bolardi. Dars tugagach ham shu ahvol, yettovi yana qaldirgochdek tizilib meni kutib turardi. Issiq kunlarda mayli, ammo sovuq kunlarda Maktab direktoriga bu haqda bir necha bor aytdim. Amaliy natija bolmagach, oz uyimda ular uchun maktab ochdim. Dastavval, talim tizimidagi rahbarlar etiroz bildirishdi. Biroq oquvchilarning ozlashtirish darajasini tekshirib korgach, indashmadi. Keyinroq kolxoz tugatilgach, mazkur bino maktab uchun berildi. Buni qarangki, osha yetti qaldirgochimdan torttasi bugun fan doktori darajasini olish uchun izlanmoqda. Bu mening ham yutugim, deb hamisha faxrlanaman. Chunki ustoz uchun shogirdining kamoli eng oliy etirofdir.

Maktabning mahalla bilan samarali faoliyati, oqituvchilar jamoasining targiboti bois xayrli ishlar davomli bolmoqda. Dehqonobodlik Abdugani hoji Dadaboyev oz hisobidan maxsus stipendiya tashkil etib, har oyda maktabning alochi oquvchisini taqdirlab borayotir. 2007-yilda joriy tamirdan chiqarilgan bolishiga qaramay, qorovulxonasiz bolgan maktabga jamoa say-harakati bilan qorovulxona qurildi. Otgan yili limonariy tashkil etildi.

Chagirtoshli bolgani uchun yerimizda daraxt kokarishi qiyin, bir yillik ekinlar uchun suv yoq, deydi direktor O.Qobulov. Bu esa qoshimcha daromad topishimizga xalal beradi. Agar qoshimcha daromadimiz bolganida, elektr tarmogini yangilash uchun kerakli jihozlarni ham, suv tortib kelish uchun 350 metrlik polietilen quvurlarni ham xarid qilgan bolardik. Tegishli mutasaddilarga nimalarga ehtiyojimiz borligini rasmiy ravishda bildirganmiz. Ijobiy yechimdan umidvormiz. 268 nafar oquvchiga talim berish barobarida, muayyan kamchiliklarni hal qilib, yetishmovchiliklar ornini toldirib borishga harakat qilyapmiz.

Maxsus ishchi guruhlarning tekshiruvlari faoliyat rivojiga qanchalik hissa qoshayapti?

Bazan kozimiz ilgamagan xatolarni chetdan korib sezishadi, tuzatamiz. Bu yaxshi, ammo har qanday tekshiruv natijasi soha rivojiga turtki bolishi kerak

Tamirga talab bormi?

27-fevral kuni viloyat xalq talimi boshqarmasi ishchi guruhi vakillari 34-maktabga kelishdi. Sakkiz punktdan iborat kamchiliknoma toldirildi. Ulardan ayrimlari rostdan ham oqituvchi masuliyatidagi masalalar, ayrimlari esa maktab rahbariyatining imkoniga ham, vakolatiga ham taalluqli emas. Shulardan ayrimlariga toxtalamiz. Xususan, maktabning yuvinish xonasidagi moslamalarni qayta tamirlash masalasini olaylik. Avvalo, maktabni tozalash uchun ham direktorning shaxsiy avtomashinasida adir etagidan kunda suv keltiriladigan maskanda yuvinish xonasini tamirlash mantiqqa togrimikan? Maktabning 2-qavatini yoritish tizimi borasidagi taklif ayni muddao bolgan, ammo tamir jarayonida qurilish korxonasining mendan ketguncha, egasiga yetguncha qabilida ish korganligi sababli maktab elektr tarmogida qisqa tutashuv tufayli tez-tez uzilishlar roy berib turgan bir paytda Bu holatni bartaraf etish uchun tarmoqni yangilash kerak (bu esa direktor ixtiyoridagi ish emas). Buning uchun 8 ta asosiy shit saqlagich, 6 dona bir fazali 25 A avtomat, bir dona 3 fazali 50 A avtomat, 145 ta kunduzgi lampa, yoqish-ochirish moslamalari zarur. 6-fevral kuni O.Qobulov mutasaddilarga bu haqda bildirish xati orqali malum ham qilgan. Kompyuter xonasidagi kamchilik sifatida etirof etilgan masala esa jumboqli. Chunki tizimdagi songgi qoidalarga kora, oquvchilar 25 nafardan kam bolgan sinf guruhlarga bolinmaydi. Shu tufayli ham 15 kishilik kompyuter sinfida 22 kishiga dars berishga majbur bolinmoqda.

Eng yomoni, kamchiliklar qatoriga kiritilmagan, biroq yigilishda alohida takidlangan hojatxona eshigi masalasidir. Boron natijasida uchib ketgan eshik orniga yaqin oradagi kapital tamirlanayotgan bolalar bogchasining eski eshiklarini keltirib ornatgani direktorga kaltak bolmoqda. Emishki, eshiklarning rangi ikki xil: biri yashil, biri havo rang

Kamchiliklar muhokamasiga bagishlangan yigilishda direktor O.Qobulov ishdan boshash haqida ariza yozib berishini malum qilgan. Namangan viloyat xalq talimi boshqarmasi boshligi orinbosari Sohibjon Ergashev biz bilan suhbatda 34-maktab direktori Ormonjon Qobulovdan hech kim ishdan boshashini talab qilmaganligini aytdi. Jamiyat gazetasida elon qilingan maqolaning bir taraflama, noxolis ekanligini ham takidlab otdi.

Yaxshi, jurnalistning maqolasi tufayli hech qanday tazyiq bolmadi, Qobulovning ishdan ketishini hech kim talab qilmadi ham deylik. Biroq maqsadi amaliy yordam berish bolgan ishchi guruhning say-harakatlari sharoiti yetarli bolmagan 34-maktabga zugum otkazishdan boshqa qanday amaliy foyda keltirdi? Suv, elektr energiyasi muammosi hal qilindimi yoxud chekka hududda bola turib Germaniyada ozbek qizining istedodini namoyon eta olishiga sharoit yaratgan oqituvchiga bir parchagina bolsin faxriy yorliq taqdim etildimi?

Ormonjon Qobulovning sozlarini aynan keltiramiz: Men uchun maktabga bir yaxshilik qolishi kerak, maqola yozsangiz, maktabdagi suv va elektr masalasini kotaring. Shu ish hal bolsa, katta savob bolardi. Mening ishdan ketishim esa katta yoqotish emas, ortimda shogirdlarim bor Biroq har bir xodim mehnatiga yarasha ragbat topmogi darkor emasmi?

Odatda, oz qadrini bilgan, mehnatining bahosini yaxshi anglagan kadrlar arzimagan sabab tufayli ariza yozishni oxirgi yol deb biladi. Balki gurur dermiz buni, balki kamsitishlarga toqatsizlik. Nomlanishi qanday bolganda ham haqsizlik bilan chiqisholmaslik oqituvchida, aynan oqituvchida bolgani maqbul. Chunki shogirdlari uning sozidan ham oldin, tutumidan ornak oladi.

Kim haq?..

Endi Behzod Qobulovning yuqoridagi maqolasidan iqtibos keltirsak: Yaqinda Xabar.uz saytida oqituvchi, maktab atrofidagi bazi girromliklarni maqola tarzida bayon qilgandim. Maqolam chop etilgach, otamning atrofida qora bulutlar paydo bola boshladi. Otam ishlayotgan maktabni komissiya bosdi. Tekshiruvchilar viloyat xalq talimi boshqarmasidan ekan. Xullas, qidira-qidira, axiyri bitta yirik, ota mudhish kamchilik topibdilar:maktab hojatxonasining eshigi boyoqlanmagan ekan!

Oqituvchi! Bol tayyor doim tayyor!Qisqacha aytib bolmaydigan gaplar maqolasida yoshligidan maorif muhitida ulgaygan muallif soha rivojidagi tosiq va muammolarni kuyunib, qalbidan otkazib yozgani bilinib turibdi. Shu bilan birga, pedagogika sohasiga bolgan muhabbatidan ichidagini tokkan. Maqoladan muallifning birgina istagi bolgan: oqituvchilarning ozi kelgusida katta ozgarishlar, haqiqattalablar yalovbardoriga aylana olsaAslida ham talim-tarbiya,Abdulla Avloniy tabiri bilan aytganda, biz uchunyohayot,yomamot,yonajot,yo halokat,yosaodat,yofalokat masalasidir. Kamchiliklardan koz yumsak, yosh avlod taqdiriga befarq bolsak, ertaga kech bolishi haqiqat.

Xosh, talim sohasidagi muammolarni kotarib chiqishi otasi va u ishlayotgan maktab atrofida qora bulutlar aylanishiga sabab bolayotgani qanchalik haqiqat? Vaholanki, jurnalistning facebookdagi chiqishiga qoldirilgan turli izohlarda ham tizimda koplab muammolar mavjudligiga ishoralar bor:

Adiba Umirova:Osha maktab direktori bir paytlar xalqning bolalari savodli bolishi uchun yashab turgan uyini maktabga aylantirishga ham rozi bolgan ekan. Shu haqda maqola ham yozmoqchi bolganman. XTBning ziyolilarga bolgan hurmati shumi?

Nigora Umarova:Qadrning baholanishi Mana insonlarni loqaydlik kasalligiga chalintirishga sabab boluvchi usullardan biri. Muammoni kotarib chiqqanlar shu koyga solingach, odamlar menga nima-senga nimaga otib qolishadi-da

Maqsud Jonixonov:Eski, olik tuzumdan qolgan illat bu. Rahmat aytish orniga qora chaplash, halol ishlamoqchi bolganga choh qazish, deb shuni aytadilar. Xalq talimi vaziriga murojaat qiling.

Komiljon Shamsiddinov:Afsus, masalani hojatxona eshigi mezoni bilan olchaydigan tekshiruvchiga qolgan talim uchun afsus

Amaliy natija muhim

Otgan bir yil tahliliga etibor qaratsak, talim, undagi muammolar eng kop muhokama etilgan sohalar sirasiga kiradi. Eng qizigi, bu kamchiliklar barcha hududlarda, yon-atrofimizda yuz berayotganini ham korib turibmiz. Faol say-harakatlar tufayli sohada qogozbozlikni kamaytirish, oqituvchilar obrosini oshirish, jamoat ishlaridan xalos etish borasida amaliy harakatlar etiborga molik. Ammo ildiz otib ketgan muammolar bilan tizimli ravishda kurashish talab etiladi. Bunda jurnalistlarning roli katta.

Tan olishimiz kerak, talim sohasidagi qogozbozlik va byurokratizmga qarshi kurashish, samarasizlikni samaradorlikka aylantirish borasida izchil islohotlar yuz berayapti. Shunday ekan, masul xodimlar talim sifatini oshirish yolida jonbozlik korsatishsa, qogozlarga qarab emas, amaliy natijaga qarab baho berishga harakat qilishsa, bugungi islohotlar jarayoniga komaklashgan bolar edi

Shunda, balki Behzod Qobulov aytganidek, Jurnalistning ortida hech kim yoq, degan oy qachon paydo bolgan ozi? Qachon, ayting, qachon tanqid yozgan jurnalist mutlaq daxlsiz boladi? kabi demokratik jamiyat uchun yot bolgan savollarga ham orin qolmasmidi?..

P/S: Yuqoridagi vaziyat yuzasidan Jamiyat gazetasi, Xabar.uz axborot-tahliliy portali hamda Facebook ijtimoiy tarmogida Xalq talimi vazirligiga nisbatan koplab fikrlar aytildi. Bu orinda biz kimnidir oqlash yoki qoralash niyatidan yiroqmiz. Faqat ushbu holatga vazirlik tomonidan munosabat bildirilmayotganidan taajjubdamiz. Talim tizimi jamoatchilik etiborida bolib turgan ayni paytda mazkur vaziyatga vazirlik mutasaddilari oydinlik kiritishsa, maqsadga muvofiq bolardi, nazarimizda

Dildora Rahmonova,

Akmal Toshev,

Ishonch muxbirlari



Manba: Daryo.uz
: admin (27-03-2018, 08:43)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 23) ( 0) ( 22) ( 1)
:
-
:
:
20 ... -