» » Buxorodagi maqbaradan ogirlab ketilib, Britaniyada sotuvga qoyilgan noyob koshin oz joyiga qaytariladi

Buxorodagi maqbaradan ogirlab ketilib, Britaniyada sotuvga qoyilgan noyob koshin oz joyiga qaytariladi


Vobkentdagi Chashmai Ayyub maqbarasi peshtoqidan bundan 8 yil avval ogirlab ketilgan noyob koshin oz joyiga qaytariladi, deb yozadi OzA.

Ushbu yodgorlikning Chashmai Ayyub deb nomlanishining ozi ham bir tarix. Bu yerda zamin ostidan chiqqan shifobaxsh chashma uluglanib, mashhur paygambar Ayyub alayhissalom nomi bilan boglangan. Rivoyatlarga kora, Ayyub alayhissalom Buxoroga kelgan. U muborak zot hassasini qayerga ursalar, shu yerdan buloq otilib chiqqan ekan. Mazkur chashmaga ham u kishining hassasi tekkan joy sifatida nisbat beriladi.

Chashmai Ayyub maqbarasida milodiy 1017-yilda vafot etgan hadisshunos olim Abu Sad al-Xarjushiy dafn etilgan. Tarixiy malumotlarga kora, ushbu maqbara yaqinida masjid va darveshlar xonaqosi ham bolgan. Yodgorlik atrofidagi qabriston keyinchalik xalqning u kishiga yuksak etiqodi tufayli yuzaga kelgan.

Maqbara asrlar davomida qanchadan-qancha talon-toroj, tos-topolonlarni boshdan kechirgan. Ayniqsa, mustabid shorolar davrida butkul unutilib, etiborsiz qoldirilganligi bois tashlandiq holga kelib qolgandi. Bir soz bilan aytganda, otgan 800 yillik tarixiy davr Chashmai Ayyubning umumiy holatiga tasir korsatmasdan qolmadi. Yodgorlikning faqat peshtoq qismi hamda unga tutash devorning bir bolagi bizgacha yetib kelgan, xolos.

Mazkur noyob obida peshtoqiga bitilgan muqaddas yozuvning bir parchasi bundan 8 yil muqaddam bir guruh kimsalar tomonidan tamirlash ishlari bahonasida ogirlab ketilgan.

Otgan vaqt ichida Ozbekiston huquq-tartibot idoralari mazkur ogirlab ketilgan koshinni topish va aybdorlarni jazoga tortish yuzasidan tegishli tezkor-qidiruv tadbirlarini amalga oshirdi. Natijada jinoyatchilar ushlanib, odil sudlovga tortildi.

Malum bolishicha, 2011-yilning yoz oylarida Z.G. tomonidan yollangan ishchilar yordamida yodgorlik peshtoqidagi Paygambar alayhissalom aytdilar: Avvallari sizlarni qabrlarni ziyorat qilishdan qaytargan edim. Bas, endi ularni ziyorat qilaveringlar. Bu imorat hijriy olti yuz beshinchi yili qad rostlagan, deya arab yozuvida bitilgan hikmatli jumlaning olti yuz beshinchi raqami bitilgan koshin bolagi ogirlanib, yodgorlikka shikast yetkazilgan. Uni qayta restavratsiya qilish bahonasida, ogirlik ekanini sezdirmay, Toshkent shahriga olib kelishgan va koshin bolagi A.A.ga berilgan.

Shundan song koshinni turkiyalik (kimligini aniqlashning imkoni bolmagan) shaxsga sotish uchun Ozbekiston havo yollari Milliy aviakompaniyasida bort kuzatuvchisi bolib ishlagan I.A. bilan jinoiy til biriktirib, qonun hujjatlarini buzgan holda mamlakat hududidan olib chiqgan.

Chashmai Ayyub yodgorligining ogirlab ketilgan koshin bolagi Germaniya Federativ Respublikasi orqali Buyuk Britaniyaning Mayfair galereyasida 2017-yilda sotuvga qoyiladi. Ozbekiston Respublikasi hukumatining aralashuvi bilan koshin bolagi respublikaga qaytarildi. Ayni paytda koshin Ozbekiston davlat sanat muzeyida saqlanmoqda. Yaqin kunlar ichida jahongashta koshinni Vobkentga olib kelib, oz joyiga qoyish rejalashtirilgan.

Chashmai Ayyub maqbarasi va unga tutash kohna qabriston hududida Adolat SDPning Oliy Majlis Qonunchilik palatasidagi fraksiyasi azosi Qodir Jorayevning mazkur obida atrofini obodonlashtirish hamda uni respublikadagi turistik marshrutlar royxatiga kiritish togrisida mutasaddi tashkilotlarga yuborgan deputatlik sorovi asosida 20172018-yillarda maqbara va unga tutash hududlarda obodonlashtirish ishlari olib borildi. Turizmni rivojlantirish davlat qomitasi esa yaqin orada ushbu obidani mamlakatning turistik manzilgohlari royxatiga kiritishni rejalashtirmoqda.

YuNSKO ishlari boyicha Milliy komissiyasi va Madaniyat vazirligi tomonidan mazkur obidani Buyuk Ipak yoli durdonalari deb nomlangan katta loyihaning tarkibiy qismi sifatida YuNSKOning Butunjahon merosi royxatiga kiritish uchun tayyorgarlik ishlari olib borilmoqda.



Manba: Daryo.uz
: admin (25-01-2019, 22:44)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 43) ( 0) ( 41) ( 2)
:
-
:
20 ... -