» » Gitlerning ulkan rejasini barbod qilgan 101 ozbek haqida yangi tafsilotlar

Gitlerning ulkan rejasini barbod qilgan 101 ozbek haqida yangi tafsilotlar


Ikkinchi Jahon urushi yillarida yuksak jasorat korsatib, mardlarcha halok bolgan 101 nafar ozbek haqida arxiv hujjatlaridan shu paytgacha oshkor etilmagan malumotlar ommaga elon qilindi. Bu haqda Sputnik xabar berdi.

Bir yuz bir nafar ozbek Gollandiyaning Amersfort shahridagi konslagerda jahannam azobini tortib, korsatgan qahramonliklari tufayli Gitlerning ota mudhish rejasini barbod etganganliklari hamda fashistlarga jahon tarixini ozgartirishga yol qoymaganliklaridan bexabar halok bolgan.

Aprel oyining boshida Ozbekkino agentligida Ozbekiston yoshlar ittifoqi komagida 101 otryaddan bolgan qahramon ozbekistonliklar otuvga hukm qilingan sanaga bagishlangan ToshkentAmsterdam telekoprigi otkazildi.

Uzoq yillar davomida nemis fashistlari 101 nafar ozbek jangchilarini gollandiyaliklarga nemis armiyasi kim bilan urush qilayotgani, qizil armiya askarlari aslida kimligini korsatish maqsadida Amersfort shahridagi konslagerga olib kelgani haqida aytilar edi.

20172018-yillarda Ozbekkino milliy agentligi va BNILYUKS (Belgiya, Niderlandiya, Lyuksemburgni oz ichiga olgan Garbiy Yevropadagi iqtisodiy, siyosiy ba bojxona ittifoqi) mamlakatlaridagi Ozbekiston elchixonasi qollab-quvvatlashi tufayli yozuvchilar Anvar Irgashev va Yuliya Medvedkovskaya tomonidan otkazilgan tadqiqotlar asosida yangi noyob malumotlarga ega bolindi.

Malum boldiki, ozbek askarlari fashist Germaniyasining propaganda mashinasi qurboni bolgan va ota muhim hamda maxfiy aksiya uchun atayin saralab olingan. Adolf Gitlerning shaxsan ozi Reyx vaziri Gebbels va reyxfyurer Gimmler boshchiligidagi idoralarga Qizil armiya askarlari haqida propaganda ruhidagi film yaratishni buyurgan. Kartinada askarlar inson qadr-qimmatidan mahrum, notavon va qoloq mavjudotlar sifatida jonlanishi kerak edi.

Bularning barchasi nemis askarlarining tushib borayotgan ruhini Ikkinchi jahon urushining eng muhim jangi Moskva uchun jang oldidan kotarish uchun kerak edi.

Ushbu filmning yaratilishi fyurer tomonidan ustuvor vazifa etib elon qilingan. Film 1941-yil noyabr oyida ekranlarga chiqishi kutilayotgan edi. Suratga olish guruhiga reyxning eng yaxshi kinematografchilari jalb qilingan. Bir yuz bir nafar ozbek oglonlari asir saqlanayotgan Amersfort konslagerida esa film uchun material tayyorlanishi lozim edi.

Aftidan hammasi reja asosida ketayotgan va shu bois Gebbels Gimmler bilan birga fyurerga operatsiya muvaffaqiyatli otkazilgani haqida bayon berishi arafasida kutilmaganda rejalar barbod boladi. Amersfort konslagerida asir ozbeklar tomonidan korsatilgan mardonavorlik, qatiy intizom va milliy madaniyat Gitler rejalari amalga oshishiga yol qoymaydi.

Fashist askarlari mafkuraviy yordamdan mahrum boladi, Moskva uchun jang oldidan ularning ruhi kotarilmaydi. Ular bu jangni nafaqat boy bergan, balki bu yerda bir millionga yaqin askar va ofitserlarini yoqotgan. Fashist Germaniyasi galaba qozongan taqdirda insoniyat tarixi mutlaqo boshqacha kechgan bolar edi, dunyo xalqlarini ommaviy qullik va xalqlarning yoq qilinishi kutar edi.

1942-yilning 9-aprel sanasida 101 otryadning qahramon ozbek jangchilari Amersfort konslageri yaqinidagi ormonzorda otib tashlangan. Otuv hukmi mutlaqo maxfiy grifi ostida otkazilgan. Unda faqatgina konslager ofitserlari ishtirok etgan. Oqqa tutilishini bilgan qahramon ozbeklar oliy jazo amalga oshirilishi belgilangan joyga boshlarini baland kotargan holda, sinmagan ruh bilan Vatan haqidagi qoshiqni baralla kuylab borgan.

Ikkinchi jahon urushida erishilgan galabaga jonlarini fido qilgan holda bebaho hissa qoshgan 101 ozbek qahramonlarining bu jasorati butun dunyo insonlari xotirasida mangu yashaydi, deyiladi Ozbekkino milliy agentligi maqolasida.

Ikkinchi jahon urushi davomida fashizmga qarshi kurashda qatnashgan ozbekistonliklar nomlarini abadiylashtirish, yosh avlodni ota-bobolari korsatgan jasoratlar namunasida tarbiyalash maqsadida Ozbekiston Prezidentining 2018-yilda qabul qilingan farmoni asosida bir qator chora-tadbirlar otkazilishi belgilangan.



Manba: Daryo.uz
: admin (18-04-2019, 18:29)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 37) ( 0) ( 35) ( 2)
:
-
:
20 ... -