» » Germaniyadagi tashlandiq kon qanday qilib madaniy obidaga aylandi?

Germaniyadagi tashlandiq kon qanday qilib madaniy obidaga aylandi?


Daryo kolumnisti Yevgeniy Sklyarevskiy Germaniyaga uyushtirgan safari chogida korgan bir diqqatga sazovor obida haqida fikr yuritadi.

Germaniyada korilgan eng gayrioddiy hodisalardan biri yopiq komir shaxtalarini hayratlanarli ozgarishidir. Qachondir mashhur, Germaniya sanoat rivojlanishi asosi bolgan va Rur komir havzasi tarkibiga kirgan Solferayn koni haqida malumot bersak.

1840-yilda ushbu joyda ilk bor komir topilgan, 1960-yilga kelib shu hududning 240 ming gektarida 146 ta kon ishlagan. 1986-yilga kelib komirni ishlatishni toxtatish haqidagi siyosiy qarordan song shunga mos tarzda shahtalar ham yopilgan. Shunga oxshash jarayonlar Rossiya, Angliya va boshqa mamlakatlarda ham yuz bergan.

Yopilishdan song asosiy bitta muammo sobiq konchilarni ish bilan taminlash edi. Shu maqsadda maxsus oquv dastur ishlab chiqilgan bolib, buning yordamida konchilar mutaxassislik oladi va davlat yordami bilan boshqa ish topadi.

Qazilgan komir hajmi (11,5 kilometrlik ulkan chuqurlikdan) atrofdagi hududning umumiy tuprogini 24 metriga qazilganiga teng miqdorda edi.

Endi asosiy gapga kelsak. Solferayn konini madaniy obidaga aylantirishga qaror qilishdi. Va buning uddasidan chiqishdi!

Zamonaviy eskalator 20 qavatli uy balandligida komirni qazib olgan chuqurlikdan yuzaga kotariladi. Eski mexanizmlarga qoshni qilib ornatilgan katta sezuvchan kompyuter ekrani joylashgan zalga, oziga butkul rom qiladigan dunyoga birdan tushib qolamiz. Eski yotqizilgan quvurlar orasida zamonaviy installyatsiyalar, zanglagan fermalar orasida esa zamonaviy zallar paydo boladi.

Puxta rejani, tajriba inobatga olinganini va eskilikka nisbatan hurmatni sezish mumkin. Dizaynerlarning mehnatlari zoye ketmagan. Kon rivojlanish tarixini korsatuvchi muzey bolishi bilan birga ulkan madaniy obidaga ham aylandi. Juda kop zallarda spektakllar, korgazmalar, konsertlar otkaziladi. Bu yerda yana toylar, yubileylar otkazish mumkin; butun Germaniyadan studentlar va bazmlar otkazishni xohlovchi yoshlar tashrif buyuradi. Bir-biriga yondosh bir necha ekskursiyachi bor konda 140 ta ekskursiyachi ishlaydi.

Bu yerga tashrif buyuruvchilarni 400 mingga yaqin Rur eksponatlari, zamonaviy sanat galereyasi, korgazma maydonlari, zavodning sobiq binosida konsert zali, Solferayn dizayn maktabi, koks sexi ornida muzda uchish maydoni va yozda ochiladigan hovuz kutadi.

2001-yilda YuNESKO Solferayn konini sanoat memorchiligining yorqin namunasi, tarixga ulkan hurmat majmuasi sifatida Jahon madaniy merosi obidasi deb tan oldi, konga ikkinchi hayot baxsh etilgani etirof etdi. Bir yilda 1,5 million kishi tashrif buyuradi va bu Ozbekistonga jami bir yilda tashrif buyuradigan turistlar soni bilan deyarli bir xildir.

Mazkur kon Uzbumning boshab qolgan binolarini, tashlandiq TAIChB sexlarini, kabel va boshqa zavodlarini nima qilishni oylayotgan Toshkent uchun ham ajoyib ornak bola oladi. Ozgina entuziazmni yoqib fantaziya qilinsa, butun dunyodan turistlar oqimiga erishish mumkin. Rahbarlar irodasi bolsa bas, qolganini biznesmenlar oz investitsiyalari bilan, rassomlar, dizaynerlar, shoir va aktyorlar ijodi bilan tortib ketadi.

Germaniyadagi stadi-tur #UzWaterAware proekti zamirida, Yevropa uyushmasi tomonidan moliyalashtirilib, Markaziy Osiyo hududiy ekologiya markazi tomonidan otkazildi. UzWaterAwarening milliy hamkori Ozbekiston suv xojaligi vazirligidir.



Manba: Daryo.uz
: admin (17-05-2019, 08:59)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 5) ( 0) ( 4) ( 1)
:
-
:
:
20 ... -