» » Kambagallikka qarshi kurashayotgan sozana. Nurotalik hunarmand bilan suhbat

Kambagallikka qarshi kurashayotgan sozana. Nurotalik hunarmand bilan suhbat


Bugun Ozbekiston hunarmandlari nafaqat oz sohasini rivojlantirish, balki oilalarni kambagallikdan chiqarishga ham astoydil harakat qilmoqda. Nurotalik ustazoda kashtachi Gulmira Islomova ham oz hunar sir-asrorlarini orgatish orqali ustoz-shogird ananasini davom ettirishdan tashqari, koplab yangi ish orinlarini ham yaratmoqda. Daryo muxbiri Navoiy viloyatiga qilgan safari mobaynida hunarmand boshqarib kelayotgan Nur sozana milliy kashtachilik korxonasida bolib, reportaj tayyorladi.

Momomeros hunar davomchisi

Nurota kashtachiligi azaldan keng rivojlanib, Yevropada ham dovrug qozongan. Bu tumanda momomerosni ardoqlab kelayotgan sulola vakillari kopchilikni tashkil etadi. Gulmira Islomovaga ham sozana tikish momomeros hunar. U Nurota kashtachiligi ananasini davom ettirayotgan beshinchi avlod vakili.

Aqlimni tanibmanki, qolimda igna bilan mehnatdaman, izlanishdaman. Kichkinaligimdan buvim va onamning komagida kashtachilikning oziga xos nozik hamda murakkab sirlarini organdim. Maktab davrida ham dars mashgulotlaridan song tikish bilan shugullanardim. Yoshim ulgaygan sari bu maftunkor olamsiz yasholmasligimni tushundim. Chunki milliy hunarmandchiligimizning ushbu yonalishi menga zavq bagishlaydi, ishlagan sayin ilhom kelaveraman.

Sulola davomchisi sifatida kashtachilikni yanada keng ommalashtirish niyatida tadbirkorlik faoliyatini boshlashga qaror qildim. 2017-yili Nur sozana milliy kashtachilik korxonasiga asos soldik. Hozir bu yerda ottizdan ziyod turdagi mahsulot ishlab chiqarilmoqda. Ayollar kostyumi, dasturxon, yostiq, koylak, sozanalarni deyarli buyurtma asosida tikamiz. Mahsulotlarimizning barchasi qol mehnati bilan yaratiladi. Kashtalarga ishlatiladigan iplarni ham qadimiy uslubda ozimiz tayyorlaymiz.

Onam Sozanalaring chiroyli chiqishini istasang, faqat yaxshi narsalar haqida oyla, alo kayfiyatda ish boshla, unga qalb qoringni, bor mehringni ber, shunda tikkan kashtalaring insonlar qalbini zabt etadi, debtez-tez takrorlaydilar. Bu esa menga kuch berib, yanada ziyrak bolishga chorlaydi, dedi hunarmand.

Yuzlab xotin-qizlarni ishli qildik

Milliy hunarmandlik sanatining faol targibotchisi hisoblangan Hunarmand uyushmasi azosining kashtalarida nafislik, otkir va yorqin ranglar aks etadi, naqshlar xilma-xilligi kishini tolqinlantiradi. U oz mehnat mahsullarida milliy kashtachilik va sozana sanatida osimliksimon va gullar tasviri tushirilgan naqsh kompozitsiyalarini keng qollaydi, anor, anorgul, bodomgul singari oftoba naqshlar bardavomligini taminlashga etibor qiladi. Uning aytishicha, kashtalardagi anor, bodom shaklli naqshlar serfarzandlik, baxt, mehr-muhabbat, totuvlik manolarini anglatadi.

Oilaviy korxonamizda 250 nafarga yaqin xotin-qizlar ish bilan band. Ishchilarim orasida 5 yoshli qizaloqlar-u 70 yoshli momolar ham bor. Aksariyati mahsulotni uyida tayyorlaydi. Har bir mahalladagi ishonchli vakilimizga xomashyolarni ham, oylik maoshlarni ham hisob-kitob asosida topshiramiz. Ular esa hududidagi ishchilarimizga vaqtida tarqatib chiqadi.

Har bir ishchi harakatiga, qilgan ishiga yarasha mablag topadi. Hunar organishni endi boshlaganlar, qizchalar va keksa onaxonlar bir oyda 600-700 ming som, orta yoshdagi chaqqon tikuvchilar esa bir million somdan koproq maosh oladi. Ulardagi oila budjetiga qoshimcha daromad qoshishga qiziqish, intilishni korib, juda xursand bolaman. Eng asosiysi, kashtachilik avloddan-avlodga anana bolib kelmoqda, qadriyatlarimiz qadrlanyapti, dedi u.

Yiliga 5-6 ming AQSh dollar sof foyda

Nur sozana korxonasida ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarga ichki va tashqi bozorda ehtiyoj yildan yilga osib boryapti. Ayniqsa, keyingi yillarda tabiiy buyumlarning jahon bozorida savdosi ancha chaqqon. Xorijdan kelayotgan sayyohlar orasidan ham aynan shunday bejirim milliy mahsulotlarni sorovchilar kopaymoqda.

Turkiyada sayyohlar uchun jahon bozori borligi uchun asosan, shu davlatga eksport qilamiz. Amerika, Rossiya, Arabiston kabi mamlakatlarga ham buyurtma mahsulotlar yetkazib beramiz. Xorijdan tashrif buyurayotgan turistlarga qulaylik yaratish maqsadida Toshkent shahrida korxona filialini tashkil etganmiz. Yaqinda Samarqand shahrida ham yana bir dokon ochmoqchimiz. Nurotadagi bu xonadonimizga ham chet elliklar tez-tez kelib, mahsulot xarid qilishadi.

Sayyohlar qol kuchi va yuksak did bilan tikilgan nafis buyumlarimizdan ozgacha taassurot olganini minnatdorlik orqali kop takidlashadi. Ularga sozana palaklari, yostiq jildlari, dasturxon, chopon, ayollar liboslari, ayollar qol sumkasi kabi mahsulotlarni zamonaviy korinishda tayyorlaganlarimiz ham maqul kelmoqda. Tadbirkorlik ortidan yiliga ortacha 5-6 ming AQSh dollari miqdorda sof daromad topamiz, dedi Gulmira Islomova.

Hunarim ortidan dunyo kezyapman

Hali yosh bolishiga qaramay, koplab shogirdlar yetishtirib, kashtadozlik sanatini yanada ommalashtirayotgan hamda yuzlab temir daftardagi oilalarni farovon hayot kechirishiga sababchi bolayotgan hunarmand koplab yutuqlarni qolga kirib kelmoqda.

Ochigini aytish kerak, hunarmandlarni qollab-quvvatlash va sohani rivojlantirishga oxirgi yillarda kuchli etibor qaratilmoqda. Faoliyatini kengaytirish istagidagi hunarmandlarga kredit, yoshlarga esa subsidiyalar ajratilyapti. Hunarimiz ortidan dunyo koryapmiz, mahsulotlarimizni eksport qilyapmiz...

Ozim kashtachilik tufayli Hindiston, Rossiya, Turkiya, Tojikiston, Isroil kabi davlatlarda otkazilgan xalqaro korgazmalarga qatnashdim, biznes hamkorlar bilan shartnoma tuzishga muvaffaq boldim.

Otgan yili Tashabbus-2019 korik-tanlovining Respublika bosqichida ikkinchi orinni qolga kiritdim. Shu yilning fevralida Hindistonning Xaryana shtatida otkazilgan 34-xalqaro hunarmandchilik festivalida ishtirok etdim. Boshqa yurtlardagi hunarmandlar va mezbon mamlakat amaldorlari ishlarimni ijobiy baholashdi hamda kelgusi yili ham festivalda qatnashishga taklif qilishdi. Mart oyida esa Ozbekiston Prezidentining farmoniga asosan Shuhrat medali bilan taqdirlandim. Bunday yutuqlar menga, albatta, kuch bagishlaydi, yangi rejalarni amalga oshirishga undaydi, dedi Islomova.

Ipak gilamchilikni yolga qoymoqchiman

Gulmira Islomova hamisha yangi goyalar ustida izlanib, kashta bilan bezatilgan esdalikbop mahsulotlar sonini kopaytirishga harakat qiladi. U joriy yil yakuniga qadar navbatdagi loyiha: ipak gilamchilikni yolga qoyishga hozirlik kormoqda.

Yaqinda Nurota tajribasini Surxondaryo viloyatida ommalashtirish, nurotalik kashtadozlar amaliy tajribasini orgatish va surxon kashtadozlik sanatini rivojlantirish maqsadida viloyatning bir qancha tumanlarida ikki oy davomida biznes-trening otkazdik hamda kashtachilik maktabini ochdik. Surxondaryolik shogirdlarim saralab olingan hunarmand ayollarga bosh-qosh bolishmoqda. Bu loyiha orqali yangi ish orinlarini tashkil etish, kambagal oilalardagi xotin-qizlar bandligini taminlash, kashta tikish va uni tayyor mahsulot holiga keltirib, savdosini yolga qoyish rejalashtirilgan.

Shuningdek, yaqin bir, ikki oy ichida ipakdan gilam tayyorlash jarayoniga kirishamiz. Mazkur loyihani Nurota va Zarafshon tumanlarida rivojlantirib, yuzlab qizlarga ish orni yaratmoqchimiz. Kashtachilik ham davom etaveradi, uni hech qachon toxtatmaymiz, dedi hunarmand.



Manba: Daryo.uz
: admin (15-09-2020, 08:25)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 39) ( 0) ( 36) ( 3)
:
-
:
20 ... -