» » Umid Ahmadjonov: Mamlakat sporti qanday bolishi kerak? Mamlakat rahbari oz qarorlari bilan buni bizga juda asosli korsatib bera oldi

Umid Ahmadjonov: Mamlakat sporti qanday bolishi kerak? Mamlakat rahbari oz qarorlari bilan buni bizga juda asosli korsatib bera oldi


Daryo muxbiri MOQ prezidenti Umid Ahmadjonovdan Ozbekiston sportida yuz berayotgan va kelajakda roy berishi mumkin ozgarishlar boyicha intervyu oldi. Quyida yangi tashkil etilayotgan Ozbekiston sportining kelajagi haqidagi suhbat hukmingizga havola etiladi.

Joriy yilning 5-mart kuni Ozbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev mamlakat sportini tubdan isloh qilish haqidagi farmonni imzolagandi. Unda soha rivoji uchun tosqinlik qilayotgan bir qator masalalar sanab otilgan bolib, muammolar yechimlari ham korsatib ketilgandi. 16-mart kuni esa mamlakat rahbari Futbolni rivojlantirish chora-tadbirlari togrisidagi qarorni imzoladi. Mazkur farmon va qarorlar mazmunidan tushunish mumkinki, Ozbekistonda sport tuzilmasi toliq qaytadan barpo etiladi. Hozirgi kunga qadar ishlab kelgan tizim esa barham topadi.

Sport tashqaridan qaraganda osayotgandek korinishi mumkin. Biroq uning ichki qismi talabga javob bermay qoyganiga ancha bolgandi. Prezidentimiz Shavkat Miromonovich ham buni chuqur anglab turgandilar. Shu boisdan oldimizga birinchi galda jismoniy tarbiya va sport sohasida davlat tizimini tubdan takomillashtirish vazifasini qoydilar. Endi sportning faqatgina 2-3 turi emas, qolgan turlariga ham etibor berishi kerak deb soz boshladi biz bilan suhbatda MOQ prezidenti Umid Ahmadjonov.

Umid Mahamatjonovich, aytingchi, Bunyodkor stadionini OFA tasarrufiga otkazish nima uchun kerak boldi?

Biz terma jamoalar natijasini yaxshilashimiz uchun birinchi navbatda moddiy-texnik baza kerak edi. Bunyodkor esa bu talabga javob bera oladi. Endilikda u terma jamoalarning oquv-mashgulot yiginlarini ozida qabul qiladigan maskanga aylanadi. Yani, respublikaning bosh futbol akademiyasi sifatida eng iqtidorli futbolchilarnigina ozida jamlaydi. Bungacha iqtidorlar turli futbol maktablariga sochilib kelgan bolib, ularning kelgusi taqdiri toliq nazorat qilinmagan. OFA esa endi oziga tegishli bolgan har bir talantni nazoratga oladi va ularni milliy terma jamoaga kadr sifatida tayyorlab boradi. Kelajakda esa shu kabi akademiyalarni kopaytirish ustida ish olib boriladi.

Olimpiya zaxiralari kollejlaridan nima sababdan futbol sport turi olib tashlanmoqda?

Siz aytayotgan kollejlarda 30 ga yaqin sport turlari orgatiladi. Quloqqa chiroyli eshitilishi mumkin, biroq sifatidan sorasangiz, savolingizga qoniqarli javob ololmaysiz. Biz qarorda korsatib qoyilgani boyicha Olimpiya zaxiralari kollejlarining faoliyatini tanqidiy ruhda organib chiqdik. Oddiy misol, kollejga futbolchilar qanday saralab olinishi masalasi umuman talabga javob bermaydi. Yo kimningdir jiyani oqishga qabul qilinadi yoki ortada pul turishi mumkin, deylik.

Bu esa bizning siyosatga umuman togri kelmaydi. Kollej uchun nechta kvota berilgan bolsa, unda shuncha iqtidor bolishi shart. Biz osha kollejlardan futbolni ajratib oldik. Endi futbolchilarni futbol akademiyalari tarbiya qiladi. Qarorga kora, Toshkent shahri, 12 ta viloyat va Qoraqalpogistonda respublika akademiyalari vujudga keladi. Bu akademiyalarda shu mintaqaning oz yosh toifasidagi eng oldi osmirlari tahsil oladi.

Olimpiya zaxiralari kollejlari esa futboldan boshab qolgan orinlarni boshqa sport turlari bilan toldiradi. Bungacha bizda futbol, boks yoki dzyudogagina etibor kuchli bolgan. Yirik musobaqalarda medallar asosan yakkurashlar, yakkalik turlari evaziga qolga kiritilgan. Hozir esa oldimizga Olimpiada oilasiga kiruvchi barcha turlarni birga olib borish va rivojlantirish vazifasi qoyildi. Ozingiz koryapsiz, qishki sport turlari tuppa-tuzuk qishi bor Ozbekistonda butunlay yoq bolish ketish arafasida turgandi. Davlat rahbari esa bu turlarni ham etibordan chetda qoldirmayapti.

Biroq osha sport maskanlarga bolgan talab ham hisobga olinishi kerak emasmi? Bizda kopchilik boks yoki futbolga qiziqadi. Qolgan turlarga talab bu qadar yuqori emas.

Shu ham aslida bejiz emas. Davlat faqat shu sport turlariga etibor qaratgani uchungina, aynan ularga qiziqish oshgan. Agar biz barcha turlarni birgalikda olib bora olsak, ishonamanki, Ozbekistonda voleybol, basketbol, figurali uchish yoki badiiy gimnastikaga, ogir va yengil atletikaga qiziquvchilar ham juda kop.

Olaylik, qaysidir Olimpiya zaxiralari kollejining rahbariyati futbolga juda qiziqadi. Va ular tabiiyki, bor etiborni unga qaratishga intiladi. Ha, futbolga hammamiz qiziqamiz, biroq qolgan turlar panada qolishi kerak degani emas bu. Futbolga OFAning ozi javob beradi. Kollejlar esa MOQ tasarrufida boladi hamda Olimpiada oilasiga kirgan sport turlari haqida bosh qotiradi, futbol haqida emas.

Kollejlarga hujjat topshirish jarayoni qanday boladi? Qarorda aytib otilgan hududlar qanday tavsiflanadi?

Andijonga borsak, kollejning voleybol guruhiga 3 nafar osmir qabul qilingan. Voleybolni 6 kishi oynasa, uning zaxira oyinchilari bolsa, bu 3 osmir qanday qilib tahsil oladi yoki nimani organadi?! Biz yaxshisi vodiyni umumiy bitta hudud sifatida koramiz. Uning har bir viloyatiga tegishli kollejda 3 nafardan bola bolmasin, balki Namangan, balki Fargonada umumiy voleybol guruhi tashkil etilsin. Shaharlar bir-biridan uzoq emas, kollejlarda yotoqxonalar bor, yegulik bor. Andijonda boks tezroq osyaptimi, osha voleybol kvotasini ham boksga beraylik, qolgan ikki viloyatdagi boks kvtolaridan yuqoriroq bolsin. Kimdadir qilichbozlik yaxshimi, markaz osha yerda bolsin va hokazo.

Bundan buyon kollej rahbariyati ozi istagan bolani oqishda olib qolmaydi. Nazorat kuchli boladi. Iqtidorlar qanday saralab olinayotganidan tortib, sarf etilayotgan har bir tiyin nazoratda turadi. Mana futbolni oldik, bundan tashqari kollej oquvchilarining ozuqasi masalasidan ham ularni ozod qilamiz. Bu ish bilan qolidan keladigan tomon, aytaylik, shunga ixtisoslashgan firmalar, kompaniyalar shugullansin. Ogir atletikachida alohida ratsion, tennischida boshqacha, bokschida boshqacha, togrimi? Har biriga oziga kerakli bolgan yeguliklar yetkazib beriladi. Kollej rahbariyati esa oquv ishlari, mashgulotlar sifati haqida oylasin.

Qabul jarayonlari shaffof boladi deb aytib otgandingiz. Bunga qanday erishmoqchisiz?

Shunchaki imtihonlar ochiq ruhda otadi. Prezidentimiz oliygohlarga kirish imtihonlarini tartibga solish uchun birinchi navbatda OAV yordamiga suyandi, togrimi? Imtihonlarda jurnalistlar erkin kuzatuvchilar sifatida ishtirok etdi va katta osishga erishildi. Biz ham shu yoldan yuramiz, sport jurnalistlari bemalol kelishsin, korishsin, kamchiliklar bolsa, yoritishsin.

Ha, keyin yana bir narsani aytishim kerak. Hamma narsa talabdan kelib chiqadi. Qaysidir viloyatda qaysidir sport turiga umuman talab yoq bolsa, osha kvotani ushlab turishidan hech qanday mani yoq. Chunki koryapmiz oqishga kirish uchun odamlar nimalar qilayotganini. Ozi boksga qiziqadi, biroq unda raqobat kuchli bolgani uchun voleybolga topshirib koradi. Muhimi kirib olsa bolgani, chunki voleybolga talab deyarli yoq. 3 kishi olinsa, 5 kishi hujjat topshiradi. Endi bunaqasi ketmaydi. Talab juda past bolsa, osha mintaqada osha sport turidan yaxshisi voz kechiladi. Men faqatgina kollej misolida aytyapman. Tashqarida esa sport klublari, jamoalar bemalol faoliyatini davom ettiradi. Boksga qiziqadigan bola, oz yolida koproq foyda keltiradi. U voleybolchi bolish istagida bolgan kimningdir yolini tosib qoyishi umuman kerak emas.

Sizningcha, MOQ oz chekiga juda kop narsani olib yubormaganmi?

Shu kungacha Sport qomitasi alohida ishladi, MOQ alohida. Bu yoqda futbol federatsiyasi oz bilganicha ish qilgan, olimpiya zaxiralari kollejlari umuman boshqa yoldan yurgan, bolalar va osmirlar sport maktablari umuman boshqa mavzu va hokazo. Biz shunga barham berish uchungina bir oila bolib yigila boshladik. Aniqrogi, davlat sport uchun ajratayotgan pullar har tomonga istalgancha sochilayotgani odamlarning noroziligiga sabab bolayotgandi. Prezidentimiz esa mana shu isrofgarchilikning oldini olib, mablagni kerakli nuqtaga yonaltira olishni istamoqdalar. Bu davlat sportga ajratayotgan pulni siqishni boshlaganidan emas, sportga safarbar etayotgan pullarini foydali ishlarga sarf etishni istayotganidan dalolat beradi. Kimningdir chontagiga yoki foydasi yoq ishlarga kirib ketayotgan pullarni tejasak nimasi yomon? Osha pullar xalqaro arenalarda ozini korsatayotgan qora kozlarimizga mukofot bolib xizmat qilsa, yosh avlodda ularga havas uygonadi, ular ham mamlakat bayrogini eng yuqoriga kotarish uchun borini berishga harakat qiladi. Etibor bering, futbolchilar Osiyo chempioni bolsa, har biriga Malibu berildi, mukofot pullari berildi. Hali haydovchilik guvohnomasi ham olmagan qilichbozlarimiz tarixda ilk bor qita chempionatida medal olgandi, ularga Spark, murabbiylariga Cobalt sovga qilindi. Yani, davlat rahbari biz ozimizni korsatishimiz uchun har qanday sharoitni yaratib berishga tayyor, hukumat hech qanday mablagdan qochayotgani yoq soglom turmush tarzini rivojlantirish uchun. Shunchaki biz bu imkoniyatlarga munosib javob bera olishimiz kerak.

Nima demoqchiman, MOQ ozida mavjud bolgan vakolatlardan ozboshimchalik bilan foydalanmaydi. Prezident qarorida korsatilganidek, Sport vazirligidan tortib, qolgan sport federatsiyalariga qadar bir oila bolib ishlaydi va bir yoqadan bosh chiqarishga harakat qiladi.

Alkogol ichimliklariga qoyilgan soliq masalasi kutilmagan hol boldi.

Xuddi shuningdek juda olamshumul va uzoqni kozlab chiqarilgan qaror ham boldi, degan bolardim. Kim oziga soglom turmush tarzini afzal biladi va kim buning aksini. Davlat rahbari esa soglom turmush tarzi doim birinchi ekanini mana shu qarori bilan ham yaqqol korsatib turibdi. Har kim ozi istaganidek yashash huquqiga ega. Biz barchamiz erkin odamlarmiz, mustaqil davlat, erkin jamiyatda yashab turibmiz. Va hammamiz ongli ravishda tan olamizki, sogliq har qanday vaziyatda ham birinchi orinda turadi. Mana shu soglom turmush tarziga endi hamma ozining malum miqdordagi hissasini qoshadi.

Tokio2020 Olimpiadasidan qanday natija kutsak boladi?

Biz faqat va faqat yaxshisidan umid qilamiz va shunga bor kuchimizni berib ishlaymiz. Ammo masalaning bitta jihatiga etibor qilishingizni sorayman, davlatimiz rahbari bizning oldimizga yaqin Olimpiada yoki futbol boyicha Jahon Chempionatini vazifa qilib belgilab berganlari bilan, butun sport tizimi faqatgina osha turnirlar uchungina isloh qilinmayapti. Bunda 1020 yilliklar nazarda tutilayotganiga ishonchimiz komil. Aytadilarku, 23 yil tinim bilmay mehnat qilaylik, keyin rohatini koramiz deb. Biz ham shunday ishlaymiz, balki Tokioda korarmiz hosilni, balki keyinroq. Muhimi sportni togri relsga tushirib olish. Muvaffaiyatlar esa oz-ozidan kela boshlaydi.

Mana koryapsiz, bitta yaxshi turtki bilan futbolchilarimiz Osiyo chempioni bola oldi. Oldingi dunyoqarash bilan bunga erisha olishimizga ishonmasdim. U kichik turnir boladimi yoki katta ahamiyati yoq mamlakat nomidan maydonga chiqayotgan hamma maksimal harakatda boladi. Shuni vazifa qilib jamoani qita chempionatiga jonatdik va natijani koryapsiz. Yoki futbol boyicha Ozbekiston Superligasini oling. Oyinlar jonlanganini, har bir uchrashuv jonli korsatilayotganini korib turibmiz. Demak, futboldagilarga yaxshigina turtki kerak bolgan. Va mana endi ular ozlarini korsatishga jon-jahdlari bilan harakat qilishyapti. Eplay olmaganlari esa oz-ozidan tushib qolaveradi. Sport chidamlilar, eplaganlar va iqtidorlar uchun maydon boladi.

Ozgarishlar katta. Umid qilamizki, barchasi mamlakat sportini yangi va kutilgan bosqichga olib chiqa oladi...

Biz bunga ishonamiz. Tepamizda mana shunday rahbar turganining oziyoq bizning baxtimiz. Ularning korsatmalari, talablari asosida ishlash har doim sharaf bolib kelgan va shunday bolib qoladi. Oldin ham sportga etibor bolgan, qarorlar chiqqan. Biroq ularning ijrosini taminlashda sustkashlikka yol qoyilgani uchun ham soha tarqoqlikka yuz tutgan, hamma ozi bilganicha ishlayvergan. Prezident qabulxonasiga kelib tushgan yuz minglab murojaatlarda odamlarning bu boradagi fikrlari, dardlari bayon etilgan. Shavkat Miromonovich shuning uchun ham sportni boshdan-oyoq isloh qilishga qol urdilar. Endi odamlarni Olimpiya zaxiralari kollejlari qiziqtirmasin, u oz nomi bilan terma jamoalarga zaxira bolib ishlasin. Biz sport ommaviyligini ancha oldinroqdan, bogchadan boshlaymiz. Bolajonlar maskanlarida soglom turmush tarziga jiddiy etibor berish orqali, ularni sportga qiziqtirish, juda boshqa soha tanlanganida ham, soglom avlod yetishib chiqishi uchun ishlanadi. Bu yolda Bogcha vazirligida ham juda katta ozgarishlar kechayotganini hammamiz korib turibmiz. Keyin esa soglom turmush tarzi maktabda yangi bosqichga olib chiqiladi. Haftada bir marta jismoniy tarbiya darsini otish bilan hech nimaga erishmaymiz. Shuning uchun ham yangi sport universiteti tashkil qilib, sifatli kadrlarni tayyorlashga intilamiz. Ular bevosita ishni maktabdan boshlaydi va keyingi bosqichga osmirlarni tayyorlab beradi. Yani, yangi chiqayotgan farmonlar hamda qarorlarda eng pastki boginlar ham hisobga olinganki, ular eng yuqori qismni harakatga keltirishda juda va juda asqatadi.



Manba: Daryo.uz
: admin (16-03-2018, 19:29)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 28) ( 0) ( 26) ( 2)
:
-
:
20 ... -