» » Illat, dard, balo!. Shavkat Mirziyoyevning dabdabali toylar haqidagi barcha fikrlari (video)

Illat, dard, balo!. Shavkat Mirziyoyevning dabdabali toylar haqidagi barcha fikrlari (video)


Ozbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev toylarni ixchamlashtirish zarurligi haqida bir necha bor, orni kelganda juda keskin fikrlar bildirdi. Prezidentning toylar haqidagi bazi bayonotlari televideniye orqali korsatildi, bazilari esa Davlat rahbari ishtirokidagi yigilishlardan song internetga sizdirildi. Prezidentning keskin tanqidlariva takliflari samarasi olaroq, mart oyining qoq ortasida toyva marakalarni tartibga solish boyicha Senat qarori loyihasielon qilindi.

Daryo Shavkat Mirziyoyevning toylar haqida bildirgan va ochiq manbalarda mavjud tort asosiy bayonotini bir sahifaga jamladi, shuningdek, Senat qaroridagibazi jihatlarga etibor qaratdi.

Ijodkor ziyolilar muloqot Shavkat Mirziyoyevning 2017-yildagi eng katta, eng yodda qolarli ham juda samimiy uchrashuvlaridan biri bolgandi. Unda Davlat rahbari tomonidan juda koplab takliflar ilgari surildi. Shulardan biri toylarni tartibga solish edi. Prezident shu kunlarda otkazilayotgan dabdabali toylarni dard deb atagan edi.

Bugungi imkoniyatdan foydalanib, yana bir muhim, tabir joiz bolsa, nozik bir masala xususida sizlar bilan maslahatlashib olishni zarur deb bilaman. Nega desangiz, bu masala boyicha faqat sizlar menga yordam berishingiz mumkin, agar qollab-quvvatlasalaring.

Joylarda bolayotgan uchrashuv va muloqotlarda kop-kop odamlar mendan bir narsani iltimos qilyapti, Virtual qabulxonaga yozyapti: Toy-marakalarimizni bir tartibga solib beringlar, deb murojaat qilyapti. Juda kop!

Haqiqatan ham, ayni shu masala necha yillar, hatto asrlardan beri kun tartibidan tushmasdan keladi. Jadid bobolarimiz ham toy-marakalarimizdagi isrofgarchilik, dabdababozlik, maqtanchoqlik millatimizni manaviy tanazzulga yetaklaydigan illat ekani haqida qanday kuyunib otganlarini yaxshi bilamiz.

Mana, ozinglar koryapsizlar, soppa-sog yurgan ayrim odamlar ellikka kirmasdan turib tosatdan insult bolyapti, infarkt bolyapti. Sababini surishtirsangiz, boshqalardan qolmaslikka tirishib, katta toy qilaman, deb qarzga botgan boladi. Hali qarzidan qutulmasdan, yana toy qilishi kerak.

Oxirgi olti oyda bir qishloq tumani, bir shahar tumanini olib, tahlil qildik. Juda kopchilik odamlar mana shu narsadan norozi. Qarz olganlar juda kop. Shuning uchun, bugun biz koz yumib otiraversak, ertaga odamlar nima deydi? Togri, pul topib aql topmaganlar 10 foiz, lekin 90 foiz xalqimiz oddiy yashaydi-ku. Biz hayotimiz, rejamizni ularga qarab togrilashimiz kerak.

Ochigini aytadigan bolsak, toy-hashamlar bilan bogliq ortiqcha xarajatlar ming-minglab oilalarning nafaqat iqtisodiy ahvoliga, balki, butun hayotiga jiddiy salbiy tasir korsatmoqda. Bugun hayotimizda kopayib borayotgan oilaviy mojarolar, urush-janjallar, ajralishlar, qudalar ortasidagi sovuqchilik sabablari ham aksariyat hollarda xuddi shu narsaga borib taqaladi.

Eng yomoni, ayrim pul topib aql topmagan, manaviy saviyasi past kimsalar toy-hashamlar, marakalarni otkazish boyicha musobaqa oynab, turli-tuman yangi odatlarni oylab topyapti. Bularni eshitib, bazan odam hayratdan yoqasini ushlab qoladi. Mana, Toshkentdagi toylarda kelin-navkar degan yana bir balo chiqibdi. Ozi kuyov-navkar bolardi, endi kelin-navkar chiqibdi. Nima emish, endi kelinning ota-onasi qiziga qoshib uning onlab dugonalarini ham bir xil kiyintirishi, yasantirishi kerak ekan. Bunday bemaza qiliqlar qayerdan chiqyapti? Yoshlarimiz kimdan organyapti buni?

Bu azobni, bu illatni yoq qiladigan vaqti-soati keldi. Mana, yozuvchilarga topshiriq, mana shu narsalarni yozish kerak. Qalam qachon xalqparvar boladi? Qalam elning dardi bilan chiqsa xalqparvar boladi. Bu dard!

Yaqinda otgan Kamolot qurultoyida men yoshlarning ogzini poyladim. Birorta yigit yoki qiz chiqib, Ey, dostlar, tengdoshlar, biz uylanamiz, turmushga chiqamiz deb ota-onalarimizni nihoyatda qiynab qoydik. Kelinglar endi, ularni bunday ogir tashvishga qoymaylik, kelajagimizni, millatimizning shanini oylab, toylarimizni kamtarona, ixcham qilib otkazaylik, degan gaplarni aytarmikan, deb kutdim. Afsuski, birorta odam ging demadi.

Yoshlarning kattasi bu yerda otiribdi, birorta qaror qilib, yoshlarning ozi: Likillab kochada yurishlarni boldi qilaylik, u pulga uy olaylik, kitob olaylik, deb chiqsin. Kelajagimizga kerak boladi u pullar. Hozirgi holatni toqlikka shoxlik, deydi. Siz yangi rahbar sifatida yoshlarning ichida bir qaror qilsangiz, bu masalada yoshlarning ozi tashabbus korsatmasa bolmaydi. Toylarni yoshlarning ozi qolga olishi kerak.

Toy-maraka bu faqat shaxsiy ish emas, balki ijtimoiy masala ekanini inobatga olgan holda, bosh vazir A.Aripov, bosh vazir orinbosari T.Norboyevaga tegishli tashkilotlar bilan birgalikda oilaviy marosimlarni tartibga solish, ularni ixcham, isrofgarchilik va dabdabaga yol qoymasdan otkazish boyicha bir oy muddatda Prezident qarori loyihasini tayyorlash vazifasi topshirilsin.

Shavkat Mirziyoyev, Ozbekiston Prezidenti

Qayd etish joiz, uchrashuv davomida Toshkent shahar rasmiylari toylar masalasida Prezident tomonidan qattiq tanqid qilingan edi. Shu bois, uchrashuvdan song kop otmay, shahar hokimi Rahmonbek Usmonov toylarni tartibga solish togrisida hujjat imzolagani, unda toydagi mehmonlar soni 300 kishidan oshmasligi, kelinsalomni toyxonada otkazish va unda turli sovgalar berishni toxtatish, kelinlarning sepiga kuyovning oiladagi orni haqidagi adabiyotlarni qoshish kabi tavsiyalar ilgari surilgani xabar qilingan edi. OAV xabarlariga kora, bu talab-tavsiyalari uchun shahar hokimi keyinroq yana Prezidentning tanqidiga uchragan.

Ijodkor ziyolilar bilan uchrashuvdan kop otmay, Olmaliq shahriga tashrifi vaqtida Shavkat Mirziyoyev yana toylar masalasiga toxtaldi. Toylarni qonuniy yol bilan tartibga solish, tartibni buzganlarni esa javobgarlikka tortish fikrlari aynan shu yerda yangradi. Shavkat Mirziyoyev FHDYo bolimlari binosida 150200 kishilik toy otkazish joylarini qurish va buni Olmaliq shahar tajribasi sifatida butun mamlakatda tatbiq etishni taklif etgan edi.

Olmaliq shahar tajribasi qilamiz ZAGS (FHDYo) bilan birga nima kerak bolsa, bir binoda boladi. Mana, biz toylar togrisida gapiryapmiz. Endi ZAGSning mudirasi faqat nikohni royxatga olish bilan cheklanib qolmaydi. ZAGS binosining ichida 200 kishilik toy qiladigan joyi ham boladi. Toyda qancha artist boladi, qancha ichimlik boladi, goshti qancha, puli qancha, va hokazo hammasi belgilab qoyiladi.

Ikkinchidan, toy marosimidan avval soraydi qayerda toy qilasiz? Mana shunday toy qilsangiz, biz sizga ruxsat beramiz. Bolmasa, boring Toshkentda toyingizni qilib keling, deydi. Qaysi ZAGS, qaysi yoshlar yoki qaysi tuman hokimi biz qabul qilgan qaror boyicha toy qilmasa, javobgarlikka tortamiz. Shu ish togri boladi, noinsofchilikni Xudo taolo ham kechirmaydi.

Osha ZAGSda toyni chiroyli qilib, xavfsizligini ham taminlab, song uyiga olib borib beramiz. Unda ikki kitob, tort sher oqiladi. Haligi likillagan artistlarning yevropacha tovushi, diskotekasi bolmaydi. Ashula aytadi, uning ashulasini tushunish kerak. Raqs tushadi Munojotga oynasin, kerak bolsa. Munojotni kesatib aytyapman salgina bizning urf-odatlarimizga mos oyinga oynasin-da. Yechinmasdan, kiyinib, urf-odatimiz bilan. ZAGSning mudirasi qol qoydimi, boshi bilan javob beradi. Bir yerda notogri toy boldimi, ishdan ketadi. Tamom.

Porasini olib, nikohni royxatdan otkazadigan zamon tugadi. Agar shunday qilmasak, bu illat bizga yaxshilik keltirmaydi. Bu illat xiyonat. Ertangi siyosatimizga ham, hamma narsamizga. Shundan song yoshlar ham, ota-onalar ham, boshqalar ham salgina bolsa-da qadriga yetadi. Ming boyvochcha bolgan kishi ham Xudoga shukr! deydi. Yangi qiliqlar, kelin-navkarlar endi bolmaydi.

Mana, mahallaning diniy masalalar boyicha boyicha maslahatchisi davlat vakili. Xosh, sen davlat vakili bolsang, borib shu toyni buzgin. Yoq, birinchi bolib, tugunchasini olib ketadi. Baxtli bolsin, deydi. Qayerga qarayapmiz? Kimga qarayapmiz?

Shavkat Mirziyoyev, Ozbekiston Prezidenti

Prezidentning Surxondaryo va Buxoro viloyatlariga tashrifidan song Milliy xavfsizlik xizmati (hozirgi Davlat xavfsizlik xizmati) atrofidagi muhokamalar qizigan edi. Navoiyga safar esa, jumladan, toylar mavzusinining yana kun tartibiga qaytishi bilan yodda qoladigan boldi. Aynan Xatirchi tumanida otgan faollar yigilishida Shavkat Mirziyoyev dabdabali toylar va ularga amaldorlarning borishini tanqid qildi. Shuningdek, aynan shu yigilishda toylarni tartibga solish boyicha Senat qarori chiqishi elon qilindi.

Bosh vazirdan boshlab hokimgacha barcha ijro organlari rahbarlarining toy-marosimlarga borishi man etiladi. Choyxonalarning oldida davlat mashinasi turganini korgan kunim oshani ishdan olib tashlayman, javobgarlikka tortaman.

Toy eng kopi 150 kishiga boladi, osh 200 kishiga boladi. Birorta rahbar uyida tugilgan kunini ham, toyini ham otkazmaydi. Boldi, u zamonlar tugadi. Odamlarning gashini keltiryapti. Marosimlar ham, toylar ham rahbarlarsiz boladi. Bosh vazir boradi goddayib hamma muovinlari bilan, hamma turadi. Osha 20 kilogramm goshtingni puliga biror kambagalning uyini tamirlab ber, televizor olib ber!

Qaror chiqadi! Qaror! Prezident qarori emas, Senat qarori chiqadi! Toy qilishning ham meyorini yozib beramiz. Toshkentda tortta qizi bor odam toy qilishi uchun ozini osishi kerak. Oddiy, byudjetdan maosh olib yashaydigan odam tort qizini erga berishi uchun ozini ossa ham bolaveradi. Hech qanday imkoniyat yoq. Birovdan qolmay deb, qarz oladi, oziga qaramaydi, doxtirga bormay, faqat shu toyga yigadi. Kimga kerak bu toy?

Avvaliga biz tashviqot qilib kordik, foyda bolmadi. Xiyonat qilyapmiz xalqimizga! Toylarni joy-joyiga qoysak, korrupsiya bolmaydi. Adolat ornatiladi. Hamma bir xil toy qiladi. Agar birorta rahbar prokurormi, soliqchimi, hokimmi, chegarachimi meyordan chiqsa, osha kuniyoq qamayman.

Qaysi vazir yo bosh vazir orinbosari 500 kishiga toy qilishga yetadigan maoshni qayerdan oladi? Hammasi ogrilik bu, agar buning tagini surishtirsak. Ogrilik! Bu ham adolatsizlikning bir oqibati. 110 kishi, 120 kishi. Tamom! Juda bolmasa, maxsus komissiyadan ruxsat olib, 150 kishilik toy qiladi. Bundan ortigi hech qayerdan bolmaydi. Juda yaxshi boladi, faqat yoshlar boladi. Qariyalar non sindirishga, toyga yoshlar boradi.

Men shuni hammasini yozib, qaror chiqarishga majburman. U zamon otib boldi endi. Nima uchun buni aytyapman? Chunki Andijonda ham bu juda kuchayib ketgan. Avvalambor ertalabki toylar yoq boladi. Boldi endi. Marosim tushlik vaqti, 13:00 dan 14:00 gacha boladi. Qaysi restoran kechqurun oshani qilsa, osha restoranni osha kuniyoq yopamiz. Adolatsizlikni ozimiz boshlab beryapmiz.

Shavkat Mirziyoyev, Ozbekiston Prezidenti

Xalqaro xotin-qizlar kuni munosabati bilan Toshkentdagi Ozekspomarkazda uyushtirilgan tantanali marosim davomida maruza qilarkan, Shavkat Mirziyoyev yana bir bor toylar masalasiga toxtalib otdi. Prezident jamoatchilikni toylarni tartibga solish, ularni ixchamlashtirish boyicha takliflar bildirishga chaqirdi.

Fursatdan foydalanib, siz muhtarama opa-singillarimizdan toy va marakalarimizni ixcham va mazmunli otkazish boyicha oz fikrlaringizni bildirib, uni hal qilib berishlaringizni iltimos qilmoqchiman. Nima uchun iltimos deb gapiryapman? Xudoga ming qatla shukr, toylar albatta bolishi kerak. Hech kim Toy qilmanglar, toy qilish mumkin emas!, deb aytayotgani yoq, lekin har xil gap-sozlar chiqib ketyapti. Toy manoli, mazmunli, hisob-kitobli bolsin deb aytyapmiz.

Shularni inobatga olib, qarorni tayyorlayapmiz. Agar kattalardan boshlab hamma teng toy qilsa, shunda jamiyatdagi vaziyat ozgaradi. Ozgaradi, shuni bilinglar! Qanchalik ogir bolmasin, biz, ayniqsa, kam taminlangan, biroz muhtoj oilalarga ozimiz toy qilib berishni ham oylab koryapmiz, bu borada juda katta takliflar tushyapti. Xotin-qizlar qomitasi, ziyolilarimiz, mana bu yerda onaxonlarimiz otiribdi shu masala oz fikrlaringizni bildirsangiz maqsadga muvofiq bolardi.

Bizga bu masalani tashqaridan kelib, birov orgatishi kerak emas. Bu masalani ozimiz togrilab olsak, ozimizga munosib toylarni qilsak, oylaymanki, jamiyatimizda adolat ornatish nuqtai nazaridan ham togri boladi.

Shavkat Mirziyoyev, Ozbekiston Prezidenti

Ozbekiston Normativ-huquqiy hujjatlar muhokamasi portalida 15-mart kuni Oliy Majlis Senatining Toy-hashamlar, oilaviy tantanalari, maraka va marosimlar, marhumlarning xotirasiga bagishlangan tadbirlar otkazilishini tartibga solish togrisidagi qarori loyihasi elon qilindi. Etiborli tomoni, Prezident tomonidan yigilish va uchrashuvlarda ortaga tashlangan bir qator taklif va goyalarning u yoki bu korinishda qaror loyihasida aks etganini korish mumkin.

Masalan, FHDYo organlari qoshida aholiga, birinchi navbatda uning kam taminlangan va ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlariga arzonlashtirilgan xizmat korsatadigan 150 tagacha orinli toyxonalar faoliyatini yolga qoyish belgilanmoqda, kelinnavkar kabi odatlar taqiqlanmoqda, barcha darajadagi davlat organlari rahbarlari va mansabdor shaxslari oz oilaviy tadbirlarini otkazishda aholiga shaxsiy namuna bolishlari hamda ornak korsatishlari tavsiya etilmoqda, shuningdek, marosimlarni otkazish mumkin bolgan vaqt oraliqlari korsatilmoqda.

Qaror loyihasida nafaqat marosimlar, balki ularni otkazuvchi muassasalar (toyxonalar, kafe va restoranlar), xizmat korsatuvchi shaxslar (masalan, xonanda, boshlovchi, fotograf, hashamatli mashinalarning haydovchilari va boshqalar)ga nisbatan ham tegishli talablar, malum bir cheklovlar ornatilayotganini korish mumkin (masalan, xonandalar soni bittadan, toy kortejidagi avtomobillar soni esa ikkitadan oshmasligi kerak).

Senat qarori loyihasi boyicha muhokama 30-martgacha davom etishi, hujjat shundan song qabul qilinishi kutilmoqda yakuniy hujjat portalda korsatilganidan farqli bolishi, bazi bandlar tushib qolishi, boshqalari qoshilishi mumkin.



Manba: Daryo.uz
: admin (17-03-2018, 08:43)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 31) ( 0) ( 29) ( 2)
:
-
:
20 ... -