» » Samarqandda ilk orta asrlar davriga tegishli hukmdorlarining yozgi saroyi topildi

Samarqandda ilk orta asrlar davriga tegishli hukmdorlarining yozgi saroyi topildi


Samarqand viloyati hududidagi Dargom kanalining chap qirgogida ilk orta asrlar davriga tegishli Samarqand hukmdorlarining yozgi saroyi topildi. Bu haqda OzA xabar berdi.

Ushbu shohona saroy Kofirqala nomli arxeologik yodgorlikda joylashgan bolib, turli yillarda yodgorlikning turli uchastkalarida stratigrafik xarakterdagi kichik qazishma ishlari amalga oshirilgan, 2001-yildan boshlab esa 16 gektarli qadimgi shaharning 76x76 metrlik Arki alosi maydonida Ozbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Arxeologiya institutining arxeologlari keng qamrovli arxeologik qazishma ishlarini olib bormoqda.

Natijada qadimgi shaharning qala qismida (Arki alosida) 2017-yilda monumental memoriy majmua ochildi. Milodiy VVI asrlarga tegishli majmuada Samarqand ixshidlarining (hukmdorlarining) davlat arxivi va yozgi saroyi joylashgan bolib, yongin tufayli vayronaga uchragan arxivdan noyob davlat hujjatlari (davlat boshqaruviga oid hujjatlar, elchilik xatlari, davlatlararo shartnomalar va boshqalar) bulla deb atalgan taxtakachlarda sogdiy yozuv namunalari topildi.

Saroyning yogoch ustunli korkam xonalaridan birida uch yarusli sufa, sufa ustida esa shersifat korinishidagi taxtiravonda hukmdor otiribdi. Xonaning devorlari oyma yogoch panno shaklidagi rasmlar galereyasi bilan bezatilgan.

Uning olchamlari 124x141 santimetr, pannoning ozi ikkita keng doskadan iborat bolib, ular temir tutqich bilan biriktirilgan. Old tomondan taxtalarda zardushtiy insonlar suratlari tort qavatga joylashtirilgan. Kompozitsiyada jami 46 ta odam shakli tasvirlangan. Ularning uchtasi shartli korinishda, yuqoridan chap qismidagi ikkita shakl arang korinadi, ong tomondagi shaklning faqat qoli korinadi.

Kompozitsiyaning asosiy mavzusi sher shaklida taxtda otirgan bosh Ilohga sajda qilish.

Ehtimoldan uzoq emas, bu zardushtiylikning bosh mabudasi buyuk xudo Nana bolishi mumkin. Odamlar uning huzuriga turli xil sovgalar bilan kelgan. Pastki qavatda musiqachilar galareyasi tasvirlangan. Undan keyingi pastki qavatda yana qollarida turli xil sovga-salomlar bilan kelgan ziyoratchilar suratlari tiz chokkan holda aks ettirilgan.

Pastki qavat suratlar galereyasi markazida muqaddas olov ramzi Altar joylashgan bolib, muqaddas altarga bir tomondan ogzi latta bilan boglangan erkak topinmoqda, ikkinchi tomondan esa ayolsifat figura altar oloviga xushboy osimlik kukunini sepmoqda.

Ushbu muqaddas shohona zal va zardushtiylik mabudalarining eng uluglaridan biri, buyuk Nana surati yogochga oyib ishlangan devoriy panno VIII asr boshlarida arablarning Qutaybo ibn Muslim boshchiligidagi harbiy qoshini tomonidan yoqib yuborilgan.

Bunday kop qirrali aniq suratlar kompozitsiyasi Orta Osiyo arxeologiya tarixida birinchi marta uchradi, bu dunyo ahamiyatiga molik noyob kashfiyotlar sirasiga kiradi.



Manba: Daryo.uz
: admin (6-04-2018, 22:14)
+1 (: 1)
. !

!


vote-icon
?

?
( 5) ( 0) ( 4) ( 1)
:
-
:
:
20 ... -