» » 1990-yilgi Osh fojiasi qanday yuz bergan edi?

1990-yilgi Osh fojiasi qanday yuz bergan edi?


Karimov fondiLeonid Levitinning Ozbekiston tarixiy burilish pallasida kitobida chop etilgan Osh fojiasi haqidagi malumotlarni chop etdi. Quyida Osh voqealari aslida qanday yuz bergani va Ozbekistonning Birinchi Prezidenti Islom Karimovning qatiy siyosati tufayli katta fojianing oldi olingani haqida soz yuritiladi.

Ha, Osh fojiasi chindan ham roy bergan. Talay sabablarga kora 1990-yilning iyunida sodir bolgan Osh voqealari haqida batafsil yozishni lozim topmadim. Eslatib otay, Asqar Akayevning guvohlik berishicha, osha millatlararo toqnashuvda ikki kun ichida yuzlab ozbek va qirgizlar behuda halok boldi. Respublika mojiza tufayli ikkinchi Qoraboqqa aylanishdan qutqarib qolindi. Bunda esa Islom Karimovning qatiy siyosati muhim ahamiyat kasb etdi.

Qirgiziston janubida olti yuz mingdan ziyod ozbeklar yashaydi. Deyarli har birining Ozbekiston chegaradosh hududlarida qarindosh-urugi bor. Oshanda on minglab qurollangan va qurolsiz insonlar oz qarindoshlarini himoya qilish uchun ikki respublika chegarasida toplandi. Rossiyaning markaziy hududidan zudlik bilan yuborilgan armiya bolinmalari ularni arang toxtatib turdi. Vaziyat soat sayin keskinlasha bordi.

Ana shunday ota mushkul vaziyatda Karimov, toki u Prezident ekan, biror bir ozbek yomon niyat bilan Qirgiziston chegarasidan otmasligi, qanday sabab bolmasin, och olishlarga aslo yol qoyilmasligini bayon qildi. Prezident oz vakolati doirasida barcha vositalarni ishga solib, fojianing oldini oldi. Hayratlanarli axloqiy jasorat! Bizning zamonamizda bu hol favqulodda kam uchraydi.

Karlayl ushbu voqealar xususida gapirib, Oshda vaziyat izga tushishidan Ozbekiston ham, Qirgiziston ham barobar manfaatdor, degan edi. Binobarin, Karimov 1990-yil iyunda tosatdan roy bergan fojia yana takrorlanmasligi uchun bor kuch-gayrati bilan harakat qilmoqda.

1991-yil mart oyida Karimov Ozbekiston va Qirgiziston ortasida dostlik hamda hamkorlik bitimini imzolash uchun Oshga uchib boradi.

Aeroportdan kelish yoli hamda shahar kochalari boylab minglab odamlar Karimovga peshvoz chiqadilar. Davlat arbobi kelishi bilan bogliq bunday ommaviy zavq va hayajonni bundan oldin ham, keyin ham kormadim. Qolida gul tutgan odamlar (oshanda mart oyi edi) xuddi musobaqalashgandek ikki respublika rahbari ketayotgan mashinalar yoliga guldastalar tashlagan edi. Kortej esa izdihom orasida toxtab-toxtab borgandi.



Manba: Daryo.uz
: admin (25-04-2019, 13:29)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 34) ( 0) ( 33) ( 1)
:
-
:
:
20 ... -