» » Xatirchida Amir Temur davridan beri yetishtirib kelinayotgan 1000 tup kochat ekildi

Xatirchida Amir Temur davridan beri yetishtirib kelinayotgan 1000 tup kochat ekildi


Shavkat Mirziyoyev 2018-yil mart oyida Navoiy viloyatiga qilgan tashrifi chogida Xatirchi tumani tokzorlarida yetishtirib kelinayotgan uzum navlarini genetik tahlil qilish boyicha korsatma bergandi. Bu haqda Daryoga Genomika va bioinformatika markazi matbuot xizmati malum qildi.

Genomika va bioinformatika markazi direktor orinbosari, biologiya fanlari doktori Zabardast Boriyev hamda asli navoiylik bolgan xodim Ilyosbek Normamatov 2018-yilning 1819-mart kunlari Navoiy tumanining Oltinsoy, Uchqora va Akmal Ikromov qishloq fuqarolar yiginlarida bolib, dehqon va fermerlar bilan suhbatlashib, ularni qiynayotgan muammolarni organishga harakat qildi. Mahalliy uzum navlari yetishtirilayotgan xonadonlar va fermer xojaliklari kozdan kechirildi.

Natijada ushbu hududlarda Amir Temur davridan buyon yetishtirib kelinayotgan Oq dum va Qizil dum uzum navlaridan barg namunalari yigilib, markazga olib kelindi. Molekulyar tadqiqotlarni amalga oshirish uchun ushbu namunalardan genom DNK ajratilib, mikrosetellit markerlar yordamida genotipik jihatdan organishga kirishilgan bolsa, boshqa bolim xodimlari tomonidan namunalardan in vitro sharoitida kopaytirish uchun osuv qismlari ajratib olindi.

Nazorat namunalari sifatida Tagapskiy kishmishbop uzum navi hamda genetik jihatdan yaxshi organilgan, Italiya seleksiyasiga mansub Morrastel vinobop navlari olindi. Tahlil natijalariga kora uzumning ushbu ikki mahalliy turlari ozaro bir-biridan farq qilib, har ikki nav ichida ham xilma-xillik mavjudligi aniqlandi.

Xususan, Oq dum navida genetik xilma-xillik kopligi (25 foizgacha) va noyob genotiplar mavjudligi aniqlandi. Bu esa Oq dumning nav tozaligi 75 foiz ekanligini anglatadi. Qizil dum navida genotipik xilma-xillik darajasi 20 foizgacha ekanligi va nav tozaligi 80 foizga tengligi aniqlandi.

Maxsus ozuqa muhitida yetishtirilayotgan tok osimliklari virus va boshqa infeksiyalardan tozalanib, soglomlashtirildi. Soglom osimliklar maxsus ozuqada kopaytirildi va 2019-yilning aprel oyida Xatirchi tumaniga 1000 tup kochat olib kelindi va ekildi.

Ushbu kochatlar Ozbekiston sharoitida zamonaviy in vitro usulida olingan ilk osimliklar hisoblanadi.



Manba: Daryo.uz
: admin (5-05-2019, 09:44)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 7) ( 0) ( 7) ( 0)
:
-
:
:
-
20 ... -