» » Maktablarda nemis tiliga etibor berilyaptimi?

Maktablarda nemis tiliga etibor berilyaptimi?


Shu kunlarda Prezident Shavkat Mirziyoyevning Germaniyaga tashrifi Toshkent, Samarqand, Buxoro shaharlaridagi maktablarga nemis mutafakkirlarining nomi berilishi, ozbeknemis hamkorligini mustahkamlash yolida qilinayotgan ishlar hammaning diqqat markazida. Shu fursatdan foydalanib, bir nemis tili fani oqituvchisi sifatida joylarda nemis tiliga etibor qanday, nemis tili bizning davlatimizda munosib baholanyaptimi , kelgusida bu tilning taqdiri nima boladi kabi savollarni kotarmoqchimiz.

Nemis tili haqida yanada koproq malumotlar keltirib otirmayman; jahondagi orni haqida ham toxtalib, istigfor aytib otirmayman. Oddiy oqituvchi sifatida sizga umuman boshqa savol bermoqchiman. Ayrim davlatlarda kiborlar tili hisoblanmish nemis tili nega bizda inqiroz darajasiga kelib qoldi? Bunga kim aybdor? Kimni jazolash keragu, kimni mukofotlash kerak? Aravani quruq olib qochish uchun ham aravaning ozi bolishi kerak, nazdimda.

Oyni etak bilan yopib bolmaganidek, nemis va fransuz tillari ingliz tili oldida keskin oz mavqeini yoqotdi. Bunda ota-onalar istak-xohishlari niqobi ostida oz ornini ayanchli tarzda boshatib beryapti.

Qachondan beri kimsan Navoiy, Beruniy, Forobiy avlodlari hisoblanmish ozbek millatiga organish imkoniyatiga ega bu tillar ortiqcha bolib qoldi? Bobolarimiz ilm yolida yurt kezib, musofirlikning zarvorli yukini ham bemalol boyniga olganku.

Baliq boshidan sasiydi, ammo oxiridan tozalaydilar degan maqol bor xalqimizda. Yangi saylangan vazir Sherzod Shermatov ham harakat qilyaptiki, nima bolsa ham sifatli talimga ega bolaylik, nima qilsak, pedagogga qulay sharoit yaratilsin. Shu fursatda notogri targiblardan, tushunchalardan tozalanish payti kelmadimikan?

Tozalanish sozi biroz quloqqa qattiq eshitilishi mumkin. Tushuntiraman, mamlakatimiz maktablari bir necha yildan buyon nemis va fransuz tillaridan tozalanmoqda. Hech qanday sababsiz, hech qanday vajsiz, ich-ichidan shunday ish bormoqda-ki, natijada oquvchilar faqat ingliz tili bilan cheklanmoqda, vaholanki, inson bir necha tilni bir vaqtda organishga ehtiyoji va imkoni bor.

Songgi 56 yildagi nemis va fransuz tili oqituvchilarining qarshiliklarga qaramay, matonat bilan olib borayotgan faoliyatlariga esa tazim qilaman. Bu tosqinliklarga ayrim misollar keltiraman-ki, bu kabi qiyinchiliklarga chidab ishlab kelayotgan nemis va fransuz tili oqituvchilarining sabriga qoyil qolmasdan ilojingiz yoq:

- ingliz tili kadri yetishmagan holda ham nemis tili dars soatlarining ajratilmasligi;

- hech qanday asossiz qayta tayyorlov kurslaridan otishimiz lozimligi, bizning foydamizga rahbariyatning shunday ogohlantirishlari amaliyotga joriy etilishi;

- aksariyat nemis va fransuz tillari oqituvchilari ingliz tili oqituvchilaridan hech biri borishni istamagan uzoq qishloq joylarda ish bilan taminlanishi;

- malaka oshirish institutlarida xorij fani sifatida faqat ingliz tilining oqitilishi, tinglovchilarning qaysi tilni bilishi inobatga olinmasligi;

- hududlarda nemis tili dars soatlari mavjud maktablarda darsliklarga befarq munosabat tufayli ingliz tilida buyurtma berilishi, oqibatda oquv materiallarining yetishmasligi, nemis qollanmalariga buyurtmaning keskin kamayib ketganligi.

Nemis tilining oqitilishi rahbar xodimlarning shaxsiy istaklariga aylanib qolmoqda: ish kerak bolsa, tort oylik qayta tayyorlovdan otib, ingliz tili organ, deydi, tamom.

Lekin hech qayerda yozilmagan bu tosiqlarga qaramay, nemis tilini tanlaganimdan hech qachon afsuslanmaganman, afsuslanmayman ham. Shu kecha-kunduzda nemislar olamida yashayapmiz, ajoyib telesayohatlarni boshimizdan kechiryapmiz, iymanib, nemis tili oqituvchisiman deyishimiz poyoniga yetganga oxshaydi. Ishonamanki, nemis tilini yaqin orada barcha oquvchilar faxr bilan oqib organadi, maktab direktorlari nemis tili oqituvchilarini oz maktablariga iltimos qilib taklif qiladi.

Sattarova Marhabo, Nurota shahri, 54-maktab oqituvchisi

Muallif fikri tahririyat nuqtai nazariga mos kelmasligi mumkin.



Manba: Daryo.uz
: admin (28-01-2019, 14:29)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 37) ( 0) ( 36) ( 1)
:
-
:
:
20 ... -