» » Faqat grechka. Rossiyaliklar oddiy maoshga qanday kun kechirmoqda?

Faqat grechka. Rossiyaliklar oddiy maoshga qanday kun kechirmoqda?


Yaqinda Rossiyadagi obroli nashrlardan biri bolmish Moskovskiy komsomolets saytida 2014-yilda Rossiya Ukraina mojarosi ortidan xalqaro sanksiyalar tufayli Rossiyada yuzaga kelgan iqtisodiy inqiroz sababli oddiy rossiyaliklar qanday ahvolga tushgani haqida maqola elon qilindi. Maqolada Rossiyaning turli shaharlarida yashayotgan aholi vakillari yashash tarzi haqidagi hikoyalar keltirilgan. Ularning aksariyati 2014-yilda boshlangan iqtisodiy inqiroz ortidan qanday ahvolga tushib qolgani haqida shaxsan hikoya qilib bergan.

Maqolani oqir ekanman, osha hikoyalarda mubolaga qilinyapti deb oylamadim. Chunki inqiroz ortidan rublning ikki baravar qadrsizlanishi, neft narxining tushib ketishi, jahon bozorida xomashyo narxining keskin arzonlashishi haqiqatan Rossiyani ogir ahvolga solib qoydi. Bu esa asosan aholining zaif qatlami bolmish ortahollar va kambagallarning turmush tarziga tasir etdi.

Har yili Rossiyaga borib ishlab keladigan tanishim osha yillarni eslar ekan, shunday deydi:

2015-yilgacha Rossiyaning turli shaharlarida, kocha-koyda faqat spirtli ichimlik ichishga ota berilib qolgan kimsalar yarimta aroqqa pul ber deb tilanchilik qilardi. 2015-yildan boshlab kochalarda nonga pul ber deb tilanadigpn pensioner chol-kampirlar ham paydo boldi. Ungacha Rossiya shahar-qishloqlarida nonga pul ber deb hech kim tilanchilik qilmasdi. Aholining hamma qatlami yaxshi hayot kechirardi. Lekin 2014-yildan keyin hammasi ozgardi.

Ha, hozircha xalqaro sanksiyalar ortidan Rossiyadagi oddiy aholiga havas qilib bolmaydi. MK.ru nashri ham oz maqolasida shu jihatlarga etibor qaratibdi.

Quyida maqolani keltiraman.

Millionlab rossiyaliklar oyiga 1113 ming rublga yashayapti. Aniqrogi, yashash uchun kurashyapti. Ovqatdan tejash, kredit tolash, ota-onaga yordam berish bu millionlab rossiyaliklarning boshiga tushgan taqdir.

Muxbirlarimiz Rossiyaning turli hududlarida jamiyatda turli mavqega ega bolgan insonlar bilan suhbatlashib, ularning turmush darajasi bilan qiziqdi. Ularning hammasini bir narsa boglab turibdi: ular bugun yashash uchun kurashmoqda.

Ularning aksariyati kechagi hayoti bilan bugungi hayoti ortasidagi farqlarni sozlab berdi. Eng qizigi, ularning ayrimlari ism-sharifini ham aytishdan qorqqan bolsa, bazilari shunchaki xohlamagan.

Stavropollik yolgiz ona: Ozimni qulday sezaman

Natalya Stavropolda yashaydi. Kasbi yurist. U ikkinchi sinfda oqiydigan qizchasini yolgiz ozi tarbiyalayapti. U qullikda va nochorlikda yashayotganidan yozgiradi.

Uning daromadi barqarorlik ortidan bundan ham yaxshi bolishi mumkin edi. Ammo unday bolmadi. U maoshini oylab kutadigan boldi. Ancha vaqtdan beri unda faqat bir masalada barqarorlik boldi har oy kechiktirmasdan 18 ming rublni ipoteka krediti uchun tolaydi.

2014-yilda hozir yashayotgan uyimni ipotekaga olganimda oylik daromadim 40 ming rubl edi. Oshanda kelajakda yana maoshim osib boraverishiga, hayotim yanada yaxshilanib boraverishiga ishonganman. Lekin unday bolmadi. Rossiya 2014-yilda inqirozga uchradi. Osha yili bir tarafdan dollar kursi qariyb uch baravar oshib ketdi. Ikkinchi tarafdan esa maoshimni qariyb yarmiga qisqartirishdi. Eng yomoni, osha qisqartirilgan maoshni olishda ham qiyinchilik yuzaga kela boshladi. Yangi ish topish haqida oylay boshladim. Sal vaqtda yangi ish topish haqida jiddiy bosh qotirishimga togri keldi. Chunki ishlab turgan ishxonam butunlay yopildi. Shu tariqa men yoqsil kambagalga aylandim.

Oradan vaqt otib, yangi ish topdim. Lekin bu yerda ham uzoq qololmadim. Chunki 2018-yil oxirida maoshimizni oylab tolay olmagan bu firma ham oz faoliyatini toxtatdi. U bankrot boldi. Shundan buyon qolimdagi shundoq ham oz qolgan mablagni tejashga va arzimagan 23 ming rublga amallab kun korishga majbur bolyapman.

Ozimni qulday sezyapman. Men yashamayapman, yashash uchun kurashyapman. Ayni damda pensiya oladigan ota-onam hisobidan yashayapman. Onam hatto menga yordam berish uchun pensioner holida ishlayapti. Bu judayam ogir holat, ish topa olmay qari ota-onangni hisobidan yashash. Kommunal tolovlardan qarzim anchaga borib qoldi. Ulardan qarz bolmasligim uchun har oy 710 ming rubl kerak. Togri, har oy qarzimni oz-oz tolab boryapman. Biroq yangi oy tolovi qoshilib, osishda davom etmoqda.

Qishda issiqlikni imkoni boricha tejashga urinamiz. Qizcham bilan issiqroq kiyinib otiramiz. Uxlashga yotganda ham issiq kiyinib uxlaymiz. Qizimning kiyimlari urinib qolgan. Yangilarini sotib olishga hozircha imkonim yoq. Holatimizni korib-bilib turgan dostlarim yordam qilyapti. Maoshimni olgunimcha qarz ham berib turishadi, rahmat ularga. Maoshimni olgandan keyin avvalo qarzlarimni qaytarishga shoshilaman. Yana qolimda bir tiyin ham qolmaydi. Yana qarz olaman. Qaytaraman, yana olaman.

Qizim ikkalamizning yeyish-ichishimizda xilma-xillik yoqolib ketganiga ancha boldi. Goshtni anchadan beri ololmaymiz. Faqatgina Yangi yil bayramida muzlatkichni muzxonasida yotgan bir bolak goshtni solib ovqat pishirdim. Qizim osha goshtdan yeyayotganida qanchalik xursandligini korib, yoqchilikda kechayotgan umrimizni oylab yuraklarim ezilib ketdi.

Qizim juda aqlli va u qiyinchilikda toblanib osyapti. Maktabda alo baholarga oqiydi. Badiiy gimnastika togaragiga boradi. U haqiqiy kurashchi, qiyinchiliklardan qorqmay shugullanadi. Shu tufayli ham ozi ishtirok etayotgan har bir musobaqadan medalsiz qaytmaydi. Uning badiiy gimnastika togaragiga qatnashi anchagina mablag talab qiladi.

Haftada tort kun mashgulot, shuningdek, turli musobaqalarga borish, chiqishlari uchun yangi kiyim albatta kerak.

Men qizimning qiziqishlari uchun albatta pul topib berishim kerak. Ammo qayerdan? Bu haqda oylashga ham qorqaman. Uyda qoshimcha ish olyapman. Onam esa bunga qarshi.

Hozirgi holatimizda bunchalik kop xarajat bilan yashash qiyin. Biz ham kino, qahvaxona yoki mehmonga borgimiz keladi. Lekin buning iloji yoq. Avvalambor bunga yoqchilik yol qoymasa, ikkinchi tarafdan uyga qoshimcha ish olayotganim uchun vaqtim ham yoq.

Dostlarimnikiga quruq qol bilan mehmonga borishga ham uyalaman.

Kelajakda ahvolimiz yaxshi tarafga onglanishiga ishonaman. Chunki yaqinda davlat tashkilotiga ishga kirdim. Yangi ish joyimda birinchi maoshimga qoshib maoshimning yarmiga teng mukofot puli berishdi.

Bugun barqaror daromadga ega bolishning birdan-bir yoli davlat tashkilotlarida ishlash bolib qoldi. Yangi ish joyimda shunday ishlaymanki, toki yaxshiroq ornashib olay va u yerda uzoqroq ishlay. Ammo yaqinda Rossiyada davlat tashkilotlarida, xizmatlarida ishlayotgan ishchi-xizmatchilarning ish orni qisqartirilishi haqida oqib qoldim va oshandan beri yuragimda yana sanchiq turdi.

Krasnodarlik harbiy pensioner: Kundan kun ahvol yomonlashyapti

Andrey Nekosov faol fuqarolik pozitsiyasiga ega ishlovchi pensioner. Davlat unga harbiy suv osti kemasidagi uzoq yillik xizmati uchun 12 800 rubl pensiya beradi. Pensiyasi haqida gap ochilganda Andrey shunday deydi:

Ancha kam, lekin bundan ham kam olayotganlar yashayaptiku! Aslida, 2014-yilgacha dollar kursi 2830 rubl bolgan va shunga monand oziq-ovqatlarning narxi ancha arzon bolgan davrda olayotgan pensiyam menga bemalol 1 oy tirikchilik uchun yetar edi. Ammo 2014-yilda boshlangan iqtisodiy inqiroz tufayli nafaqat dollar kursi, balki unga hamohang oziq-ovqat mahsulotlarining narxi kotarilib ketishi ortidan, tirikchiligimni otkazishim ham qiyinlashib boraverdi.

Olayotgan pensiyasi ortacha yashashi uchun ham yetmagan Nekosov qoshimcha ish topishga qaror qildi va bir korxonadan eng kam maoshli, ammo ishi uncha ogir bolmagan ish topdi.

Amallab yashayapman. Asosan eng arzon narsalarni xarid qilaman. Uyoqda teja, buyoqda teja jonimga tekkan, lekin bundan boshqa imkonim yoq. Dokondan xarid qilayotganimda albatta bonus kartochkasini saqlab qoyaman. Qayerda koproq arzonlashtirilsa, osha yerdan xarid qilaman.

Qanchalik tejab ishlatmay, daromadim bir oylik xarajatlarimga zorga yetadi.

Hatto ustaraga ketadigan pulni tejash uchun soqolimni ham olmay qoydim.

Xudo korsatmasin jonim ogrib kasal bolsam, yo dori-darmonga pul topa olmay olaman, yoki yegulik uchun sarflashim kerak bolgan pulni doriga sarflab, keyin ochimdan olaman. Shu uchun Xudodan dard bermasligini sorayman.

Orenburglik pochtachi: Qanday oziq-ovqat turidan voz kechishni bilmay boshim qotgan

Tatyana Kolsova boshqa orenburgliklardan hech narsasi bilan farq qilmaydi. Oddiy pochtachi maoshini olish uchun u ertadan kechgacha tinim bilmay ishlaydi. Aniqrogi, tinimsiz yuradi. Boshqalar qatori uning ham maoshi 2014-yilda sodir bolgan inqirozdan oldin hamma xarajatiga yetgan. Ammo inqiroz ortidan turli mahsulotlar, ayniqsa oziq-ovqat narxi oshib ketib, endi maoshi birlamchi xarajatlariga ham yetmaydi. Shunga qaramay, yashash, aniqrogi, yashash uchun kurashish kerakku!

Uzoq yillar aviakassada ishladim. Maoshim bir oylik xarajatlarimdan ozroq ortib ham qolar edi. Uch xonali kvartira, bolalarim, nabiralar, hayot tarzimiz bir maromda tinchgina davom etar edi. Kelajakda sodir bolishi mumkin moddiy qiyinchilik haqida esa umuman oylamaganmiz. Xavf biz kutmagan paytda, kutmagan holatda keldi.

Men kassasida ishlayotgan aviakompaniya 2014-yilgi iqtisodiy inqiroz boshlanganida yashab qolish uchun ancha kurashdi. Mahalliy hukumat oxir-oqibat undan qutulishni xohladi va poytaxtga kochirib yubordi. Poytaxtga kochgan aviakompaniya uzoq viloyatdagi xodimlarining aksariyatini markazga olib ketmasligi aniq edi. Shu uchun bizni ishdan boshatib qoya qolishdi.

Shundan song Orenburgda uzoq vaqt ish qidirib, zorga shu pochtachilikni topdim. Maoshi kam bolsa ham, ish topganimdan xursandman. Ish topgunimcha qayerga borsam uzoq navbatlar bor edi. Yani hujjatlaringizni qoldirasiz, orin boshasa chaqirishadi. Hatto supuruvchilik uchun ham navbat bor edi.

Ishsiz orenburgliklar uchun ish topishning oson yoli sotuvchilikdir. Sotuvchilarga har doim talab katta. Yomgirdan song paydo boladigan qoziqorinday kopayib ketgan savdo markazlari, dokonlar va boshqa savdo nuqtalariga doim sotuvchilar kerak. Ammo sotuvchi bolish ham oson emas ekan. Ular sotuvchilikka yosh va gozal qizlarni koproq olishar ekan. Menga oxshagan yoshi katta ayol, hatto yosh qizlar oladigan maoshning yarmiga ishlashga rozi bolsa ham baribir sotuvchi qilib ishga olinmaydi.

Oshanda ikki yil ish qidirib, uyda otirib qolib ketdim. Hayotimning eng ogir damlarini oshanda otkazdim. Yashash uchun har oy biroz mablagni oglim va qizim berib turdi. Oshanda men ular korsatayotgan yordamidan hijolat bolardim. Sababi, oglim ham, qizim ham iqtisodiy inqiroz ortidan kelgan qiyinchilik damlarida oilasini zorga boqayotgan edi. Shunday bolsa ham, ular meni tashlab qoymadi.

Ana shunday kunlarda oglim va qizim ishxonalari kochishi ortidan oz ishlarini yoqotmaslik uchun boshqa shaharga kochib ketdi. Shundan keyin ish qidirib topmasam yashay olmasligimni, yashash uchun kurashda yengilishimni oyladim. Ana shunda tanishlarimdan biri mahalliy pochta bolimi pochtachi qidirayotgani haqida gapirib qoldi. Uchib yetib bordim. Chunki boshqa ilojim qolmagan edi. Bundan 56 yil avval kimdir sen kelajakda ishsiz qolib, pochtachi bolasan desa, uni aniq es-hushidan ayrilgan jinniga chiqarar edim. Hayotda hamma narsa bolishi mumkin ekan.

Ishim berayotgan maoshi oldida ancha qiyin. Ertadan kechgacha buyurtma xatlar tolov qogozlari va pochta orqali kelgan boshqa buyumlarni tarqatguncha juda charchayman. Nailoj. Yashash uchun kurashish kerakku! Buning ustiga, sumkamizda turli jurnallar, broshyuralar, sovunlar ham bor. Ularni sotishimiz kerak. Ha, ha, ajablanmang. Bizga kuniga 350 rubllik narsa sotish majburiyati ham bor. Sotuvchilikda ancha mahoratim oshdi, hozircha rejani bajaryapman.

Kechki payt uyga kelganimda nihoyatda charchagan bolaman. Sogligim yaxshimas. Qon bosimim doim yuqori turadigan bolib qoldi. Oyogimdagi ogriq tuni bilan azob beradi. Bularning hammasi har oy oladigan 11 ming rubl maoshimga arzimaydi. Hozir maoshim shuncha, boshida 8 ming rubl edi.

Maoshimning 4 ming rublini kommunal tolovlarga, 3,5 ming rublini esa kreditga tolayman. Yashashim uchun 3,5 ming rubl qoladi. Bu 50 dollar atrofidagi pul boladi. Men ana shu pulga bir oy yashashim kerak.

Xaridlarimni arzon dokonlardan qilaman. Yolkiradan tejash uchun kopincha piyoda yuraman. Madaniy hordiq chiqarish, teatr yoki kinoga borish hatto esimdan chiqib ketgan.

Vologdalik ofitsiantka: Yeguliklardan tejayman deb dardlarimni ogirlashtirdim

Varvara Pronina (ism-sharifi ozgartirilgan) Vologda shahrida yashaydi. U 31 yoshda. Avvallari oyiga 30 ming rubl ishlagan. Oshanda bu summa 1000 dollardan oshardi. 2014-yilda Rossiyada yuz bergan inqirozdan keyin hayotida hammasi ozgarib ketdi.

Bugun endi u ofitsiantka bolib ishlayapti va oyiga bor-yogi 14 ming rubl olyapti. Bu summa endi bor-yogi 200 dollar boladi.

Maoshing baravariga kamayib, narx baravariga oshganida har qanaqasiga xarajatlaringni qisqartirishga majbur bolar ekansan. Endi muzlatkichni toldirib qoyishning iloji yoq. Endi pishloq, kolbasa, lahm gosht va shu kabi mahsulotlarni faqat bayram munosabati bilan koraman. Ishonasizmi, pul tejash uchun hatto un olib kelib, nonni uyda ozim pishiraman. Ikki baravar arzon tushadi.

Kam maosh bilan yashashning eng qiyin jihati ijara puli va kommunal tolovlardir. Ayniqsa isitish mavsumi boshlanganidan keyin qishda ogir boladi, har oy 6 ming rubl tolayman. Ming rubl internet uchun. Qolgan 7 ming rubldan 3 ming rubliga bir oylik yol chiptasi, shampun, gel, idishlarni yuvish vositalari va shu kabi ashyolar sotib olish kerak.

Qolgan 4 ming rublga ham oziq-ovqat olishim, kiyinishim kerak. Tuflimni anchadan beri tamirlatib kiyaman, kurtkam ham ancha eskirdi, ammo hozircha yangisini ololmayman. Men azaldan kiyimlarni avaylab kiyaman, shu odatim endi asqatyapti.

Endi oziq-ovqatga kelsak. Qolimda qolgan 4 ming rublga faqat dukkaklilar, qatiq, sabzavotlar, sut mahsulotlari va tuxum ololaman. Ovqatlanish ratsionini qandaydir normalarga togirlashning iloji yoq. Bunga kamxarjligim imkon bermaydi. Masalan, dokonga kirganda tovuq goshtiga havasim ketib sotib olsam, keyin uch kun sabzavot va sut mahsulotlari sotib olishga imkonim bolmaydi.

Bunday holatda eng muhimi pazandalik. Agar siz pazanda bolsangiz, arzon mahsulotlardan ham mazali ovqat pishirsa, turli salatlar tayyorlasa boladi. Pazanda bolmasangiz, mening sharoitimda aniq qiynalib qolasiz. Bazida dostlarim mehmonga chaqirib, muzlatkichimda faqat kechadan qolgan shorva borligini xayollariga ham keltirmay, mazali kechki ovqat bilan siylaydi.

Mana shunday majburiy tejamkorlik ortidan bir necha dard orttirib oldim. Eng yomoni, menda davolanish uchun xususiy vrachga borishga imkoniyat yoq. Davlat poliklinikasidagi tibbiy xizmatlar esa meni qanoatlantirmaydi.

Shu uchun hozircha biron joyim ogrisa, xalq tabobatidan foydalanyapman yoki ogriqni qoldiradigan tabletka ichyapman.

Favqulodda hodisa bolsa, dostlardan qarz olishga togri keladi. Hozircha umumiy qarzim 30 ming rubl boldi. Qarzni tolash haqida oylamayapman. Sababi, bunga hozircha ilojim yoq. Ertangi kunga ham umid yoq. Oxiri nima boladi, oylashga ham qorqaman.

* * *

Mana, yuqorida bir nechta zamondoshlarimizning bugungi kunda kechayotgan ogir hayoti haqida oqidingiz.

Qahramonlarimizning tarixi va taqdiri turlicha kechgan, ammo hozir ularning hayoti bir xil otyapti. Kam maoshli ish, kredit yopish, ortib qolgan arzimas pulni nima qilib bolsa-da keyingi maosh qollariga tekkuncha amallab yetkazish. Ularning hayoti shunday kechyapti. Ularning hammasi shunchaki yashamayapti, balki yashash uchun kurashyapti.

Bugun birgina biz hayotiy hikoyalarini keltirgan qahramonlarimizning taqdiri, hayot tarzi emas, balki millionlab rossiyaliklarning taqdiri va hayot tarzi ana shunday otyapti.

Bu hikoyalar aslo mubolaga emas. Ozingiz xulosa chiqaring: 2014-yilda sodir bolgan iqtisodiy inqiroz tufayli Rossiyada daromad kamaydi, narx osdi. Bu esa millionlab rossiyaliklarni juda qiyin ahvolga solib qoydi. Biz sizga ulardan ayrimlarining hayotini hikoya qildik xolos. Qolganlar ham hozir qayerlardadir yashash uchun kurashyapti. Hammasiga bir savol berdik: Ertangi kundan umidingiz bormi? Aksariyati savolimizga Yoq, bu yaqin orada ahvol ozgarishiga ishonmayman deb javob qaytardi.

Bu javobni eshitib, Yoq, ahvol ozgaradi, hammasi yaxshi boladi deb aytgimiz keldi. Ammo odamlarni yolgondan umidvor qilgimiz kelmadi. Bundan buyogiga nima bolishini vaqt korsatadi. Hammasi yaxshi bolishiga umid qilishda davom etaveramiz.

* * *

Rossiya statistika qomitasining hisob-kitoblariga kora, oilalar ortacha 32,6 ming rubl daromad qilyapti.

Yana ana shu qomitaning boshqa bir hisobotiga qarasak, bugungi real narx-navo hisob-kitobiga kora bir oilaning ortacha xarajati uchun 58,5 ming rubl kerak bolar ekan. Hatto serfarzand oilalarga ortacha turmush tarzida yashash uchun 82 ming rubl mablag talab qilinarkan. Biz sizga hikoyalarini keltirgan odamlarning real daromadlari statistika qomitasi bergan daromadlardan ancha kam. Lekin odamlar yashayapti. Aniqrogi, yashash uchun kurashyapti. Ular uchun hayot tarzi degan narsa yoq, ular uchun tirik qolish uchun kurashish degan tushuncha bor.

Gayrat Yoldosh tarjimasi



Manba: Daryo.uz
: admin (10-06-2019, 15:14)
0 (: 0)
. !

!


vote-icon
?

?
( 35) ( 0) ( 34) ( 1)
:
-
:
:
20 ... -